ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
948 sonuç · toplam 948 · “dânâ” · 13/40
01Nizâriyye
[Ar “İsmâ'iliyye” (bk. bu madde mezhebinin iki kolundan bi olan ve günümüze kadar varl ğını sürdüren tarikatın ve ce maatin adı ve de bunun için ku lanılan terim. Nûh suresi a. ^) [ Ar.‘‘Sûretü’n-Nûh” Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş birin ci, iniş…
i” men lehü’l-nafaka
4) [Ar.] fik. İslâm hukukunda, nafakası bir başka kimseye bırakılmış kimse. r n
Safâ ve Merve
Hac ve umre ib deti sırasında, hacıların uğr yeri olarak nitelenen iki te için kullanılan ad ve terim Kur’ân-ı Kerîm’de bu iki tep nin Allah tarafından konulm sembollerden olduğu “Bakar 581 safka sı suresi” nde ifade edilesi mektedir. den S…
mürtekib-i kebîre
gibi dav ^^ ranışlar ve eylemler gösterilmiş nda tir. Bunların başında da “Hâricîler” gelmiştir. Buna kar ^^) şm bazı görüşler, küçük günah nda niteliğindeki davranış ve eylem mış lerin büyük günahlardan ayr tutulmasmı savunmuştur. “Bü yük…
Rûh-ı ilâhî
İlâhî emre nispet edilen ruh. İnsandaki hayat ve idrak cevherini anlatır; Allah’ın zâtından ayrılmış bir parça anlamına gelmez.
raffâ
(^lij [Ar.] Hadis bilimin bir hadisi Hz. Peygamber’e n pet etmekte titiz bir araştır yapmadan aceleci davran kimse
mümeyyiz
“Tem eden, iyiyi kötüden, faydalı ola zararlı olandan ayıran.” an mında fıkıh terimi. Hadis liminde, ergenlik çağına gelm ve hadis işlerine girebilec kimse
ibnüssebîl
İslâm’ın beş şartında biri olan “zekât” {bk. bu madd m verildiği yerlerden biri olara Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe sur si, 9 / 60”nde ifade edilen v yolculuk sırasında muhtaç d ruma düşenleri anlatan bir t rim. Pek çok fakih, bu durum düşenleri…
la'net
Allah’ın ko rumasından, afv ve merhame 427 latîfe-i Rabbâniyye t tinden uzak kalması ve ahirette h ise cezalandırılması. 2. Beddua, ı ilenç, kargıma, kargış. n § tam Beddua, ı ilenç, kargıma, kargış. n § tam
iddet
İslâm huk kunda, evlüiği her ne sebep olursa olsun sona eren bir kad nın yeni bir evlüik yapabilme 347 idrâc m. için beklemek zorunda olduğu süre. x) ak § tam. iddet-i eşhür a. Kocasından ayrılan ve küçük yaşı sebebiyle hayız görmeyen bir k…
Vitrü’n-nehâr
“Gündüzün tek rekâtlısı” şeklindeki edebî ifade. Kullanıldığı kaynakta belirli bir namaza veya gündüz içindeki tek sayılı ibadete işaret edebilir; bağlamı olmadan akşam namazıyla özdeşleştirilmemelidir.
me'lûfe
Savaş sonrası düşmandan alman gayrimenkul mallar veya topraklar
ganâ'im-i me'lûfe
Savaş sonrası düşmandan alınan ve beşte biri hâzineye, kalanların ise savaşa katılanlara dağıtılan menkul mallar
ganâ'im-i maksûre
Gj j^i« ^Li) fik. Savaş sonrası düşmandan alınan ve beşte biri hâzineye bırakıldıktan sonra gazilere dağıtılması gereken ganimetler
Fahriyye
Şairin kendisini, soyunu veya sanat gücünü övdüğü şiir bölümü. Kasidelerde methiye ve duadan ayrı bir bölüm olarak bulunabilir.
bey'-i selem
(^ ^ fik. Peşin para verilerek malı sonradan almak esasına dayalı yapılan satış
temkin vakti
Güneşin doğuş batış vakti yanında namaz vak lerinin hesaplanmasında vak lere eklenen veya çıkarılan man
Akl-ı hayvânî
Canlının korunma, beslenme ve içgüdüsel davranışlarını yöneten idrak düzeyi. Klasik psikoloji tasnifinde insanî akıldan ayrılır.
ehl-i bedir
Hicreitin ikinci yıhnda Müslümanlarla müşrikler arasında Beis dir adh yerleşim bölgesi çevi resinde meydana gelen Bedir a- Savaşı’na katılan ashaba verilen ad. Bunlar Bedrî olarak da adlandırılmış olup 313 kişi olduğu kaynaklarda zikreî) di…
intihâb
LLül) [Ar.] Hadis bili minde, hocadan arzu edilen ha dislerin seçilmesi işi
Yemin
Bir söz veya iddiayı Allah’ın adını anarak kuvvetlendirme. Fıkıhta geleceğe ilişkin bir işi yapmak veya yapmamak üzere edilen yeminler; kasıt, içerik ve bozulma durumuna göre farklı hükümlere ayrılır. Lağv yemini Kasıt olmadan ağız alışkanl…
hulefâ-yı râşidîn
Ömer’in neşesinde şeriat, Hz. üş Osman’ın neşesinde tarikat, r! Hz. Ali’nin neşesinde hakikase ti görme anlamında terim. rıhulefâ-yı râşidîn ç. a. Dört halife (Hz. Ebubekir, Hz. Ömer, Hz. Osmı, man, Hz. Ali). Hz. Peygamm ber’den sonra halif…
Nâfile ibadet
Farz ve vâcip dışında, Allah’a yakınlık ve sevap amacıyla yapılan ibadet. Nâfile namaz, oruç, sadaka, zikir ve Kur’ân tilâveti bu çerçevede değerlendirilir. Tasavvuf yollarında nâfileler farzların yerine geçirilmez. Önce zorunlu ibadetler v…
sahîfe
(ç. b. suhû “Sayfa veya defter.” anlamınd olan bu söz başka kelime ve te kiplerle yeni terimler oluşturu Hadis biliminde, eskiden üz rine hadis veya ayet yazıla malzeme anlamında kullanıla bu terim, sonradan ayet ve had kitapçıklarına da ad…