tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
732 sonuç · toplam 732 · “şifâ” · 13/31
01Câmi (I)
Câmi (I) a. [< Ar.cem'] Sözlüklerde “Bir araya getirmek, toplamak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “Kıyamet günü insanları bir araya toplayan.” anlamında Allah’a nispet edilmiştir. Buna göre bu…
esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
Eş‘ariyye
Ebü’l-Hasan el-Eş‘arî’nin görüşleri çevresinde şekillenen Sünnî kelâm ekolü. Akıl yürütmeyi bütünüyle reddetmeden Kur’ân, sünnet ve erken dönem rivayet geleneğini esas alır. Özellikle Şâfiî ve Mâlikî çevrelerde yayılmış; Allah’ın sıfatları,…
câ'il
“Yaratan, bir varlıktan başka bir varlığın oluşumunu sağlayan.” anlamında Allah’ın sıfatı olan terim. Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi” inde geçmektedir.
gâlib
ve s. [Ar.] Her işinde üstün, yenilmez, başarısız olmaz, her işinde dilediğini dilediği biçimde yapar ve bu işinde sınır yoktur sıfatlarma haiz Allah (Allah’ın sıfatlarından). Kur’ân-ı Kerîm’de en açık olarak “Galibim alâ emrihi.” biçiminde…
bhâm
Çl^l) [Ar.] Hadis büiminde, hadislerin senetlerinde veya metinlerinde şahıs adı vermeyerek onların yerine “filân, falan kimse” gibi belgisiz sıfat kullanma yöntemi.
Samed
“Sıkıntıya düşüldüğü zaman kendisine baş vurulan kimse.” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de “İhlâs suresi” (112 / 2) nde “Herkesin sığınacağı yegâne varlık” olarak geçmektedir. Bu söz,…
beşîr
G^) [Ar.] Hz. Peygamber için kullanılan isim veya sıfatlarmdan biri. Sözlük anlamı “müjdelemek’ olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de yedi yerde Hz. Peygamber’e nisbet edilmiştir. Bu söz, Hz. Peygamber için müstakil kullanılmamış, O’nun öteki ad…
kâbız
Allah’ın sıfatı olarak “Rızkı daraltan, canlıların ruhunu alıp onların hayatlarına son veren.” anlamında Allah’a nispet olarak kullanılan bir terim.
râsih
Sözlük anlamı, “Yerinde sabit ve ele sağlam olmak, sağlam bilgiye saman hip olmak. ” olan bu söz, “Herhangi bir şüpheye yer vermeyecek derecede sağlam bilgiye sahip tas. olan, Allah’a, Kur’ân’a ve ahret iyagününe iman eden kimse. ” için yla…
âyet
Sözlük anlamı “kesin ve açık alâmet, işaret, ibret, delil” olan bu söz, Allah’ın varlığını ve peygamberlerin hak ve Allah’ın elçisi olduğunu belgeleyen delil yanmda Kur’ân-ı Kerîm’deki surelerin anlamh en küçük söz öbeklerinin adı. Kur’ân-ı…
azîmet
Allah’ın mükelleflerin hepsi için bütün durumlarda bağlayıcı genel bir kanun olmak üzere başlangıçtan koyduğu hükümler için kullanılan fıkıh usulü terimi. Söz gelişi, farz olarak mükelleflere gösterilen namaz, oruç, zekât, hac gibi ibadetle…
câmi'ü’n-nâs
İnsanları kıyamet günüde hesaba çekmek üzere toplayan anlamında AUa’m sıfatlarından. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “Âl-i İmrân suresi” nin dokuzuncu ayetinde mealen şöyle geçmektedir: “Rabbimiz asla şüphe olmayan bir günde sen mutlaka câmi'ü’…
n Bâ'is
Sözlük anlamı a “harekete geçirmek, bir işle gön revlendirmek” olan bu söz, - “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel ) isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “ölüleri dirilten” vasfım ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber bu te…
âyetü’l-Kürsî
Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi nin 255. “tevhîd akidesi” (birlik inancı} m an latan ayet. On cümleden meydana gelen bu ayet, adm cümlenin içinde geçen “kürsî” sözünden almakta dır. Bu ayette Allah'ın birliği O’nun daima diri ve zatı ile k…
tecvîd
Kur'â Kerîm’in kurallarma g okunmasmı konu alan bilim d ve bu konuda yapılan çalışma ile eserler için kullanılan or terim. 2. Hadis biliminde, hadisi sağlıklı bir senedle ri yet etmek, ilk dönem hadi rindeki zayıf ve sağlıksız ravîl ayıklay…
kelâmî tefsir
Kelâm bilimin göre, inanç bütünlüğü, Allah’ sıfatları, peygamberlik, ahr inancı, AUah-kul münasebeti v büyük günah işleyenleri bekl yen trajik son gibi konuları iç ren bilim dalı. Bu bilim dah i uğraşan ulema, Kur’ân-ı Kerî ayetlerini bu il…
seyyitlik
Hüseyin vasıtasıy Hz. Peygamber’e soyca bağla ma. 601 sıfat-ı fi'liyye Ha sıbgatullah a. [Ar.] lla Kur’ân-ı Kerîm’de, “Hak din ve te sağlam yaratılış.” anlamında Hz. kullanılan bir terim (bk. “Bakaade ra suresi”, 2 /138). Hz
i” şefi s.ve
ça “Şefaat eden, şefaatçi.” anlamında Allah’ın sıfatı olan bir terim; Kur’ân-ı Kerîm’de “Secde i) suresi” nde geçmektedir. nbk. şefâ'at Yine aynı anlamda an peygamberlerin veya din ululade rmın ahirette mümin kullarm ır günahlarmm bağışlanm…
Sem‘
İşitme ve duyma. Allah hakkında kullanıldığında bütün ses ve sözleri araçsız kuşatan ilâhî işitme sıfatını; insan için duyma yetisini ifade eder.
Ezeliyyet
Öncesiz oluş; varlığının başlangıcı bulunmama. Allah’ın zât ve sıfatları için kullanılan tenzihî niteliklerden biridir.
kırâ’at-ı seb'a
(4axu> Cu I» nı “Yedi kıraat” anlamma gelen bu terim, yedi kırâat imamığı nm Kur’ân-ı Kerîm’i yedi ası farkh okuyuş biçimi. sı
^) âzâd
Özgür, hürriyeti li verilmiş, serbest. tas. Tasavu vuf ehlinin kendi benliğinden ve sıfatlanndan annarak veya sıyrılarak Allah’ın zat ve sıfatlarıyla beka bulması. m
sib” rasûl
“Doğru yolda me olan, akıllı, baliğ.” anlamında Allah’ın sıfatı olarak geçen terim. İs Ra'ûf a. [Ar.] Sözlük anlamı, lda “Merhamet etmek, şefkat gösye- termek.” olan “re'fet” kelimezan sinden türeyen bu söz, “Çok pet merhametli, şefkatli ol…