tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 7/51
01resmu’l-hadîs
(öjjJI ^ufi [Ar.] Hadis biliminin dayandığı temel ^fi ilkeler ve usul özellikleri. Uleresmu’s-sahîh a. ^->.»11 ^J [Ar.] arı Sahih hadisin dayandığı temel k’te ilkeler ve usul özellikleri. âmî resûl a. (J^J [Ar.] Peygamber mda karşılığı Arap…
harîk
Kur’ân-ı Kerîm’de “azâbü’l-harîk” (.cehennem ateşinin azabı) terkibi içinde yer alan ve cehennem azabı göreceklerin atılacağı yakıcı ateşi ve azabı ifade eden bir terim.
secâvend
UjL*») [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’in tilâvetinde, anlam bütünlüğünü sağlama bakmamdan durulacak veya durulmasma gerek olmayan yerleri belirtmek üzere konulmuş bulunan işaretler.
butlân
(jiLkJ [Ar.] fık. Sözlük anlamı “boşa gitme, heba olma” olan bu söz, “Bir ibadetin veya hukuki işlemin temeldeki bir eksiklik veya bozukluktan dolayı hükümsüz olması.” biçiminde tanımlanmıştır. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’in “A'râf’ suresi nde…
Evvel
Sözlük anlam “ilk’ olan bu söz, “esmâ'ü’l hüsnâ” (Allah'ın güzel isimle rOdan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de “Hadîd su resi” nde “âhir” sözü ile birlikte kullanılmıştır ve “Kâina tın (varlığın) başlangıcı olmayan” anlammdadır…
nas
nas a [< Ar. nass] İslâmî bilimlerde, Kur’ân ve sünnetin tevile yol açmayan lafızları veya kesin hükümleri. fık. Anlamına açık bir biçimde delâlet eden ve kendisinden çıkarılan hüküm ile sözün asıl sebebini oluşturan lafız için kullanılan f…
mahşername
ed. Tade savvuf! edebiyatta Kur’ân-ı cü Kerîm’in hükümleri doğrultuhâ sunda kıyametin kopmasından er sonra mahşer gününde bütün ha canlıların yeniden dirilerek topyla lanması konusunu kaleme alıyi nan eserler için kullanılan ortak iş ad.
Mâcid
Mâcid a. (j^L) [< Ar. mecd] Sözlük anlamı “Şan ve şeref sahibi, hayrı ve ihsanı bol, lütfü ve keremi sonsuz.” olan bu söz, “esmâ’ü’lhüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber Allah’ı…
domuz
İslâm dinînin yenmesini yasak kıldığı hayvan. İnsanı maddî ve manevî pisliklerden ve zararh maddelerden korumak için birtakım kurallar ve yasaklar koyan İslâm dinînin bu konudaki temel kaynağı Kur’ân-ı Kerîm'dir. Kaynak almarak kısastan diy…
iktibâs
İslâmî edebiyatta, Kur’ân ve hadisten, işlenen konu ile ilgili ayet veya herhangi bir ibareyi anlatımı güçlendirmek ve pekiştirmek amacıyla metnin içine yerleştirmek ve kullanmak sanatı.
nâr
nâr a [< Ar. nevr] Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde söz konusu edilen cehennem ateşi. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de 145 ayette geçmekte n olup bunlardan 118 ayette cehennem ateşini ifade etmektedir. Buralarda, cehennem yakıtmm kâfirler ve taşlar…
evvâbîn namazı
evvâbîn namazı a. Akşam namazmdan veya kuşluk vakti içinde kılman nafile namaz. Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan doğruya bu namaz ile ilgili bir ayet bulunmamakla beraber, bu sözün geçtiği bir ayette tövbe edenlerin övgüye değer bulunduğunu ifade…
Hüseyniyye (II)
Hüseyniyye (II) a. [Ar. İslâmî bilimler alanında 9. yüz yılda Hüseyin b. Muhammed en Neccâr (öl. 230 / 845) tarafından kurulan kelâm ekolü için kulla nılan terim, bk. Neccâriyye hüsrân a. [< Ar. hasr Kur’ân ve hadislerde, dünya v âhiret mut…
hutâme
Cehennemin kızgın ve ateşten yakıcı olan be şinci katı. Bu terim, Kur’ân- Kerîm’in “Humeze suresi (104)nin 5. ayetinde geçmekte dir.
Hâşimiyye (II)
Hâşimiyye (II) a. [Ar. ] “Celvetiyye” (bk. bu madde) tarikatının Haşim Baba (öl. 1197 /1783) ya nispet edilen bir kolu. Bu tarikatın özünde zikir ve ayin ön planda gelir. Törene önce “salât-ı efdaliyye” ile başlanır; ardmdan “kelime-i tevhî…
hubullah
“Allah'ı sevmek, O’nun mağfiretini, rızasını ve yakınlığını beklemek.” anlamında kullanılan bir terim. Bir kimsenin Allah’ı sevmesi için Müslüman olması, Kur’ân-ı Kerîm’in yolunda yürümesi, ibadet etmesi, Hz. Peygamber’e ve O’nun sünnetine…
aşır, -şrı
aşır, -şrı a. G-k) [< Ar.aşr] Onuncu olan sayı. 2. Kur’ân-ı Kerîm’in on cüzü ve bu cüzlerin her biri. § tam. aşr-ı şerif a. G-AA As) Kur’ân-ı Kerîm’in on ayetten oluşan bölümlerinin bir cemaat önünde sesli olarak okunması ve dua edilmesi. İ…
blîs
G-Jul) [Ar. ] bk. şeytan ibn a. [Ar. ] Oğul, erkek çocuk. ibniyye a. [Ar. ] Bir kimseni oğlunun kızı. ibnülvakt a. [< Ar. ibn vakt] tas. Tasavvuf ehlinin he zamanı içinde bulunduğu anı e uygun ibadet ve taatle geçirme anlamında bir terim. i…
bdestin farzı
bdestin farzı a. İslâm’ın temel ilkelerinden olan “farz” (bk. bu madde) m şartlan içinde yer alan ve dört esası ifade eden terim. Bunlar, elleri ve yüzü yıkamak, kollan dirsekler ile beraber yıkamak, başm dörtte birini el ile meshetmek, aya…
Reşîd
(j^J [Ar.] Sözlük anlamı, “Doğru yolda bulunan, doğru ile yanlışı ayırabilen.” olan bu söz, “Doğru yolu en iyi gösteren, irşat eden.” anlamında “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’a nispet edilmiştir. B…
adn
Sözlük anlamı, “Sürekli kalınan ve oturulan yer, bir cevher ya da madenin özü, yatağı” olarak verilen bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “cennât” sözü ile birlikte ve on bir yerde geçer; “İçinde gösterişli yerlerin, altın ve incilerle bezenmiş elb…
Afüv
Sözlüklerde “Silmek, yok etmek, ortadan kaldırmak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın kullarına ait günahlarını bağışlama, Kirâmen Kâtibin meleklerinin kayıtlarmda bulunan suçlarını silme…
aslî günah
aslî günah a. Hz. Âdem ile Havva’run Eden bahçesinde yılanm kandırması ile yasak meyveyi yemeleri ve bundan dolayı cennetten kovulmaları bu terim ile karşılanmıştır. Hz. İsa’nın kurtarıcıhğı ve vaftiz uygulaması bütünüyle bu olaya ve dolayı…
arş (I)
arş (I) a. jt) [Ar.] Sözlük anlamı “yükseklik, yükçe yer” olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde İlâhî hükümranlık ve taht anlamlarıyla geçmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Yusuf’ suresi ile “el-Neml” suresi nde “taht” anlamında kullanılmı…