Açıklamalı İslâmî Terimler Sözlüğü
Hâşimiyye (II) a. [Ar. ] “Celvetiyye” (bk.
bu madde) tarikatının Haşim Baba (öl. 1197 /1783) ya nispet edilen bir kolu. Bu tarikatın özünde zikir ve ayin ön planda gelir.
Törene önce “salât-ı efdaliyye” ile başlanır; ardmdan “kelime-i tevhîd” zikrine geçilir; sonra “yâ Allah” ve “yâ Mevlâm” deyişleri okunarak ayağa kalkılır ve İlâhîler okunma aşamasma geçilirdi. Bu İlâhîler genellikle Celvetiyye tarikatının pîri Aziz Mahmud haş Hüdâyi (öl. 1038 / 1628) den veya Haşim Baha’nın “na'f’inden olurdu.
İlâhîlerle birlikte dervişler “ism-i hû” çekerler, zâkirler de “cumhur ilâhâsi” okurlardı. Ayinin sonunda ise şeyh efendi dua eder ve “gülbank” çekerdi. haşir, -şri a.
0^) [Ar. ] İslâmî inanca göre, “Kıyamet gününde diriltilecek olan insanların hesaba çekilmek üzere bir araya toplanması. ” anlamında olup “kıyamet” (bk.
bu madde) ve “sâ'a” (bk. bu madde) olaymdan sonra gerçekleşecek ikinci aşamayı ifade eden bir terim. Bu söz, isim ve fiilden türemiş biçimleriyle birlikte Kur’ân-ı Kerîm’de kırk bir ayette geçmektedir.
İnsanlarm o zamandaki durumları hakkında Hz. peygamberin hadislerinde çok değişik bilgiler verilmiştir.