tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 29/100
01zzâb
ÇljS) [Ar.] Hadis biliminde, s “cerh” () in birinci ve ikinci dekıbl recesinde bulunan ravî için kulb lanılan siga. Böyle bir ravînin ivayet ettiği hadis kesinlikle kullanılmaz.
Hac rehberi
Hac ibadetinin menâsikini, mekânlarını ve uygulama sırasını hacılara öğreten, yolculuk boyunca gruba kılavuzluk eden kimse. Klasik kullanımda delîl adıyla da anılır. Görevi yalnız yol göstermek değil; ihram, tavaf, sa‘y, Arafat vakfesi, Müz…
râfi
Hadis biliminde, m’in bir hadisi “merfû” (bk. bu mad nnet de) olarak rivayet eden kimse. dilr’in rağbet ve rehbet a. (c^j j cuij bk. [Ar.] tas. “Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endi…
kavli örf
kavli örf a. fik. Bir toplumda genel kabul gören, dildeki yerleşik ve yaygın kullanımlara, yani lafızlara bağlı örf.
Enârallahu kabrehu
“Allah onun kabrini nurlandırsın.” Vefat etmiş bir kimse anılırken dua maksadıyla kullanılan saygı ifadesi.
fırka
Sözlük anlamı “Ayırmak, bölmek.” olan bu söz, İslâmî fikir hareketleri içinde kendine özgü siyasî düşünce ve itikadî telakki ya da mezhepleri ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de sadece bir ayette, “Tevbe suresi” nde Müslüman toplumlarda far…
medrese-nişîn
Medrese öğrencisi veya medreseli. ç. mefhar a. [< Ar.fahr] “Övünme, iftihar etk me.” anlammdaki bu söz, bazı e kelime veya terkiplerle birlikte yeni terimler yapmak için kullanılmıştır. e ^
kâfi
“Koruyan, yeten.” anlamında Allah’ın sıfatı. Allah’ın kuluna “kâfi” olması, onu koruması, ona vekil olması, yol göstermesi, şahit olması demekkâfir 386 tir. Kur’ân-ı Kerîm’irı “Bakara suresi” nde mealen “Ey habibim, sen onların düşmanlığınd…
mâşâallah / mâşallah
mâşâallah / mâşallah a. ve ünl. [< Ar.mâ-şâ'a Allah (Allah dileyince her şey olur.)] “Takdir, övgü, şaşma ve memnuniyet” için kullanılan bir terim. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de dört ayette yer almaktadır (“A'râf suresi”; “Yûnus suresi”,; “A'lâ…
Makdûr
Kudretin konusu olan şey. Kelâm ilminde bir kudret sıfatının etkisinin yöneldiği mümkün fiil veya varlık için kullanılan terimdir. Allah’ın kudreti bağlamında makdûr, yaratılması veya meydana getirilmesi aklen mümkün olan şeyi ifade eder; m…
Haşîşiyye
Haşîş kullandığı iddia edilen kimseler için tarih kaynaklarında kullanılan ad. Ortaçağda Nizârî İsmâilîler hakkında düşmanca polemiklerde yaygınlaşmıştır. Okuma notu Terim tarafsız bir öz ad değildir. “Assassin” anlatıları ve uyuşturucu kul…
ıyâmet-nâme
ed. Tasavvuf! edebiyatta Kur’ân-ı Kerîm’in. hükümleri doğrultusunda kıyamet günü hakkında kaleme alınan eserler için kullanılan ortak ad. kız ıyâmet suresi a. [< g Ar. “Sûretü’l- Kıyamet” ] Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş s beşinci, iniş sırasma g…
Abdestin sünnetleri
Hz. Peygamber’in abdest uygulamasından öğrenilen tamamlayıcı davranışlar. Niyet ve besmeleyle başlamak. Elleri bileklere kadar yıkamak. Ağız ve burnu temizlemek. Organları üçer defa yıkamak. Başın tamamını ve kulakları mesh etmek. Sıraya ve…
Cin suresi
Cin suresi a. ((^[ -1 Kur’ân-ı Kerîm’in yetmiş ikinci, iniş sırasına göre kırkıncı suresi olup “A'râf suresi” nden sonra ve “Yâsîn suresi” nden önce Mekke’de nazil olmuş ve yirmi sekiz ayetten meydana gelmektedir. Admı ilk ayetteki “cinn” t…
Câiz
Dinî veya hukukî bakımdan yapılmasına izin verilen. Fıkıh dilinde çoğu zaman mübahla yakın anlamda, yapılması yahut terk edilmesi sebebiyle kişinin kınanmadığı davranış için kullanılır. “Câiz” kelimesi bazı bağlamlarda bir akdin geçerli olm…
ecâzü’l-Kur'ân
y> }k.) [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan mecazî ifadelerin tefsiri üzerinde çalışmalar yapan bilim dalı için kullanılan terim ve bu konuda yazılan eserlerin ortak adı.
kadir gecesi namazı
kadir gecesi namazı a. Bu mübarek gecede kılman nafile namaz için kullanılan terim. Bu namazda her rekâtta “Fâtiha”dan sonra “Kadr suresi” ile üç kere “İhlâs suresi” okunur ve her iki rekâtte selâm verilir. Kaç rekât kılmacağı hakkında kesi…
kavli sünnet
kavli sünnet a. Hz. peygamberin dinî konularda dile getirdiği sözleri için kullanılan bir terim.
cihet
Hadis biliminde “sened” (bk. bu madde) için kullanılan terim.
hal'
[Ar.} Sözlük anlamı, “çıkarmak, çözüp almak, soymak.” olan bu söz, “İş başında bulunan bir devlet başkanının görevden uzaklaştırılması, tahtından indirilmesi.” anlamında kullanılan bir fıkıh terimi. İslâm hukukçuları bir halifenin veya devl…
hüküm, -kmü
hüküm, -kmü a. (^ [Ar.] Sözlük anlamı, “Düzeltmek, düzenlemek, karar vermek.” olan bu söz, kelâm, mantık ve fıkıh bilimlerinde yaygın olarak kullanılan bir terimdir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Yargılama, karar verme.” anlamında otuz iki yerde geçen…
küfür, -frü
küfür, -frü a. [Ar. ] Arapçada kelime anlamı “örtmek’ olan bu söz, dinî terim olarak AUah’m varlığını ve birliğini, O’nun buy- Hıklarım vahiy yoluyla alıp in sanlara tebliğ eden peygamber tanımama, inanmama ve onun sözlerine karşı çıkma işi…
nisyân
“Bir şeyi ka )] yıtsız olarak unutmak veya bir cü, görevi bilinçli olarak terk etmek. ” nci anlamında olan bu terim, de, Kur’ân-ı Kerîm’de türevleriyle en birlikte kırk beş ayette Allah ve miş insan için söz konusu edilmekte; tedir. Allah’ı…
inber-nâme
ed. Tasavvufî edebiyatta mutasavv şairlerin “minber” (bk. bu mad de) in faziletini şiirleştiren eser ler için kullandıkları ortak ad. minnet a. [Ar.] Allah’a nis pet edilen bu söz, “O’nun evren deki bütün yaratıklara dönük lü tuf ve keremi,…