tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 25/100
01mücâvir
Aslen Mek keli olmayan, fakat bu kutsa beldeye yerleşmek için oraya göç eden ve orada ikamet eden Müslümanlar. Bu tür kimsele için “cârullah, el-mücâvir bi Mekke, el-mücâvir bi Haremillah” gibi terimler de kullanılmıştır.
Kerbelânâme
ek Kerbelâ + F. nâme] tas. ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Kerbelâ hadisesini şiirpılleştiren eserler için kullandıklade) rı ortak ad. ungü Kerîm öz. a. (^^. ) [Ar. ] Sözlük anluş lamı, “Cömert olmak, iyi, güzel uş ahlâklı ve…
Evvel
Sözlük anlam “ilk’ olan bu söz, “esmâ'ü’l hüsnâ” (Allah'ın güzel isimle rOdan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de “Hadîd su resi” nde “âhir” sözü ile birlikte kullanılmıştır ve “Kâina tın (varlığın) başlangıcı olmayan” anlammdadır…
nas
nas a [< Ar. nass] İslâmî bilimlerde, Kur’ân ve sünnetin tevile yol açmayan lafızları veya kesin hükümleri. fık. Anlamına açık bir biçimde delâlet eden ve kendisinden çıkarılan hüküm ile sözün asıl sebebini oluşturan lafız için kullanılan f…
müdâhene
Birilerine mü hoş görünerek çıkar peşinde koşan kimselerin kullandıkları söz mü ve başvurdukları davramşlar için kullanılan ahlâk terimi.
müdrik
) [< Ar. derk] Ce maatle kılman namazlarda imamm tekbiri ile birinci rekâta yetişen ve namazı imamla bir likte tamamlayan kimse. 497 mü’ezzin ış mü'ekked sünnet a. “Kuvvetli sünnet.” anlammdaki bu terim, Hz. Peygamber’in sürekli işlediği, v…
ecâ
Gkj) [Ar.] tas. Tasavvuf ehli arasında AUah’m rahmetine güvenerek ve O’na bağlanarak huzur içinde yaşama. Bu söz, genellikle “havf” (bk. bu mad terimiyle birlikte kullanılmışt rec'at a. [Ar.] Şiî inanc veya bazı Şiî gruplarma göre, imamın ö…
mahşername
ed. Tade savvuf! edebiyatta Kur’ân-ı cü Kerîm’in hükümleri doğrultuhâ sunda kıyametin kopmasından er sonra mahşer gününde bütün ha canlıların yeniden dirilerek topyla lanması konusunu kaleme alıyi nan eserler için kullanılan ortak iş ad.
mülci ikrâh
mülci ikrâh a. fik. Bir kimseyi ölüm veya bir uzvunu keserek yok etme gibi bireyin carıma yönelik bir tehdit savurarak zorla istemediği bir işi yaptırma için kullanılan terim.
hülle
İslâm hukukunrda üç talak ile boşanmış bir kae dmın ayrıldığı kocasına tekrar idönebilmesi amacıyla bir başka şerkekle evlenmesi için kullanım lan bir terim. Bu durumun, get rek İslâm öncesinde gerekse İs- -i lâm’m ilk yıllannda erkeklerce…
lohusa
Doğumdan sonra kadınm rahminden gelen kan için kulla nılan terim; eşanlamlısı “nifas” [bk. bu madde)
iktibâs
İslâmî edebiyatta, Kur’ân ve hadisten, işlenen konu ile ilgili ayet veya herhangi bir ibareyi anlatımı güçlendirmek ve pekiştirmek amacıyla metnin içine yerleştirmek ve kullanmak sanatı.
Hüseyniyye (II)
Hüseyniyye (II) a. [Ar. İslâmî bilimler alanında 9. yüz yılda Hüseyin b. Muhammed en Neccâr (öl. 230 / 845) tarafından kurulan kelâm ekolü için kulla nılan terim, bk. Neccâriyye hüsrân a. [< Ar. hasr Kur’ân ve hadislerde, dünya v âhiret mut…
ahberenâ
Hadis büiminde bu terim, semâ, kıraat, icazet ve birden çok kimse ile birlikte alınan bir hadisi başkasına rivayet ederken kullanılan sigayı ifade etmektedir.
Müznib
“Günah işleyen kimse.” anlamında kullanılan terim. nâbite a. [< Ar. nebt] Dinin temel akideleri ve konularını akılcı bir yapıy oturtamayan ve dinî metinle veya lafızları yalnızca sözün b sit yönüyle anlamlandıran, d rin konulara giremeyen,…
hubullah
“Allah'ı sevmek, O’nun mağfiretini, rızasını ve yakınlığını beklemek.” anlamında kullanılan bir terim. Bir kimsenin Allah’ı sevmesi için Müslüman olması, Kur’ân-ı Kerîm’in yolunda yürümesi, ibadet etmesi, Hz. Peygamber’e ve O’nun sünnetine…
Nâvûsiyye
Şi'î mezhebi inancma göre, “isnâ'aşeriyye” (bk. bu madde)nin altıncı ve “İsmâ'iliyye” n (bk. bu madde) kolunun beşinci imamı ve Ca'ferî fıkhının kurucusu olan Ca'fer es-Sâdık (öl. 148 n / 765)m ölümünden sonra ortaya çıkan ve onun ölümüne i…
Afüv
Sözlüklerde “Silmek, yok etmek, ortadan kaldırmak” biçiminde açıklanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın kullarına ait günahlarını bağışlama, Kirâmen Kâtibin meleklerinin kayıtlarmda bulunan suçlarını silme…
arş (I)
arş (I) a. jt) [Ar.] Sözlük anlamı “yükseklik, yükçe yer” olan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde İlâhî hükümranlık ve taht anlamlarıyla geçmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Yusuf’ suresi ile “el-Neml” suresi nde “taht” anlamında kullanılmı…
nifâk
Sözlük eya anlamı, “Ara bozuculuk, eki kovculuk, fitnecilik.” olan bu eya terim, kâfir olup Müslüman görünme anlamında kelâm vh] sahasmda kullanılmıştır. Böyle an.” görünen kimselere de nün “münâfık” (bk. bu madde) ere denilmiştir. çin
avâtimü’s-süver
Kur’ân-ı Kerîm’de surelerin son ayetleri anlamında kullanılan bir tefsir terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de surelerin tamamına yakını okuyanın dikkatini çekmesi, ilgisini ve merakını toplaması bakımından benzer ayetlerle başlar ve yine aynı amaçla k…
evrâd
Allah’a ibadet ve bu yolla yaklaşmak için belli zamanlarda yapılması gereken dua ve zikirler. Kur’ân-ı Kerîm’de müminlerin değişik zamanlarda ve tarzda Allah’ı zikretmeleri ve teşbih duası yapmaları tavsiye edilmekle beraber bu terim farkh…
nûr-ı vücûd
nûr-ı vücûd a. (jjaj jy) tas. “Vücûd-ı mutlak” (bk. bu madde) için kullanılan terim.
nüfât
nüfât ç. a. [Ar. neft’in ç. b.] Tabiatin Allah’ın yaratıcı gücünden bağımsız olarak oluştuğunu ve varlığını sürdürdüğünü savunan, bundan dolayı da Allah’ı inkâr eden taife için kullanılan kelâm terimi.