tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
265 sonuç · toplam 404 · “rivayet” · 2/12
01Basit
Sözlük anlam “Yaymak, cömertlik etmek, se vindirmek” olan bu söz “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güze isimleri)dan olup “Dilediğine rız kı bol veren” anlamıyla Allah’ın sıfatı olarak kullanılmış olup Kur’ân-ı Kerîm’de dokuz ayet te geçmektedir.…
deccâl (I)
deccâl (I) a. [Ar.] Tek tanrıh dinlerde kıyamet alâmetlerinden sayılan ve insanları doğru yoldan saptırmaya çalışacağı ve olağanüstü güçlere sahip olduğu söylenen kimselere verilen ad. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan doğruya geçmemekte…
Bârı
Sözlük anlamı “Yaratmak, borçtan kurtulmak’ olan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “Yaratan, eşi benzeri olmayanı yaratan” anlammdadır. “Bâri” adı Allah’ın doksan dokuz ismini veren İbn Mâce v…
efrâd ve garâ’ib kitabı
efrâd ve garâ’ib kitabı a. Hadi biliminde sadece bir hocanın ri vayet ettiği bütün hadis kitapla n.
mütevâtir
Hadis biliminde, kalabalık bir topluluğun yine kalabalık bir gruptan rivayet ettiği hadisler.
ahad haber
ahad haber a. Hadis biliminde tek kişinin rivayet ettiği hadis olarak yorumlandığı gibi mütevatir olmayan hadis olarak da nitelenen bu terim, aynı zamanda “haber-i vâhid” (bk. bu madde) olarak da ifade edilmiştir.
alâ şarti’s-sitte
alâ şarti’s-sitte a. (cJIL^ ^ a [Ar.] Hadis biliminde, “kütüb-i e sitte” (bk. bu madde)nin hepn sinde rivayetleri bulunan ravî için kullanılan terim. -
imlâ
GıLI) [Ar.] Hadis biliminde, hadis uzmanı olan kimselerin rivayet ettiği hadisleri veya bir i hadis bilgininin ya da bir şeyhin okutacağı metni öğrenciye dikte ettirmesi veya birebir yazdırması işi.
ilmü'l-münâsebet
İslâmî bilimlerde, Kur’ân-ı Kerîm’deki sureler ile ayetler arasındaki bağlantıyı ve uyumu inceleyen bilim dah. ilmü'n-nefs a. 0^1 jlc) Ruhun iç dünyasmı, özünü, hayal ve akıl gibi melekelerin inceleyen bilim dalı. ilmü'r-rivâyet a. (cuijı b…
i'lâm (I)
i'lâm (I) a. [Ar.] Hadis biliminde, hocanm kendi metotlan çerçevesinde topladığı hadisleri öğrenciye göstermesi ve öğrencinin de hocaya rivayetini hatırlatması, onun da bu metoda itiraz etmemesi esasma dayah rivayet usulü.
mu'allak
Hadis biliminde, senedinin kimin tarafine] dan yazıldığmı belirten bölüöç münde bir veya birkaç ravîsi ben lirtilmeyen ya da “küle fulân, al zekera fulân, yurvâ, yüzker” da gibi kapah ifadelerle rivayet edisi len hadisler. a-
haset, -di
haset, -di a [Ar. ] “Başkalarıanın elde ettiği maddî veya manevî le değerleri, erdemleri veya makam u ve mertebeleri kıskanma, çekeamemezlik. ” anlamında kullanıir lan bir terim. Kur’ân-ı Kerîm’de abu manasıyla “Bakara suresi” u nde geçen b…
muhabbet
1. “Sevgi” anlamındaki bu söz, dinî hayatın temel ve aslî değeri ve unsuru olarak kabul edilen bir terim olmuştur. Kur’ân-ı Kerîm’in “Tâhâ suresi” (20)nin 39. ayetinde geçen bu söz, hem Aüah’a hem de insanlara nispet edilerek hadislerde de…
Mu'îd
Sözlük anlamı “Güvenliği sağlayan.” olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güzel isimleriydin olup “Ölümden sonra diriltecek.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. “Mu'îd” adı, Allah’ın doksan dokuz ismini veren İbn Mâce ve Tirmizî rivay…
Mukît
Sözlük anlamı “Vücudun ve ruhun gıdasını veren, gücüyetip koruyan.” olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup “Her şeye gücü yeten.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de “Nisa suresi” nin 85. ayetin…
Kerbelânâme
ek Kerbelâ + F. nâme] tas. ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Kerbelâ hadisesini şiirpılleştiren eserler için kullandıklade) rı ortak ad. ungü Kerîm öz. a. (^^. ) [Ar. ] Sözlük anluş lamı, “Cömert olmak, iyi, güzel uş ahlâklı ve…
Evvel
Sözlük anlam “ilk’ olan bu söz, “esmâ'ü’l hüsnâ” (Allah'ın güzel isimle rOdan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de “Hadîd su resi” nde “âhir” sözü ile birlikte kullanılmıştır ve “Kâina tın (varlığın) başlangıcı olmayan” anlammdadır…
müfred
Hadis biliminde, sadece bir ravî tarafından rivayet edilen hadis.
Mâcid
Mâcid a. (j^L) [< Ar. mecd] Sözlük anlamı “Şan ve şeref sahibi, hayrı ve ihsanı bol, lütfü ve keremi sonsuz.” olan bu söz, “esmâ’ü’lhüsnâ” (Allah'ın güzel isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber Allah’ı…
evvâbîn namazı
evvâbîn namazı a. Akşam namazmdan veya kuşluk vakti içinde kılman nafile namaz. Kur’ân-ı Kerîm’de doğrudan doğruya bu namaz ile ilgili bir ayet bulunmamakla beraber, bu sözün geçtiği bir ayette tövbe edenlerin övgüye değer bulunduğunu ifade…
ahberenâ
Hadis büiminde bu terim, semâ, kıraat, icazet ve birden çok kimse ile birlikte alınan bir hadisi başkasına rivayet ederken kullanılan sigayı ifade etmektedir.
mütevâtir sünnet
mütevâtir sünnet a. Hz. Peygamber’den yalan üzerine birleşmeleri asla mümkün olmayan bir sahab grubunun rivayet ettiği, daha sonra bu gruptan “tâbiûn” (bk. bu madde) ve “etbâu’ttâbiîn” (bk. bu madde) devirlerinde aynı grubun rivayet ettiği…
hasen
Hadis bilimin de, “Sahih hadis şartlarını taşı makla birlikte rivayet edenin tes pit ettiği metin, sahih hadisi tes pit eden râvînin metnine gör daha az güvenilir olması.” anlamında bir terim. Hadis bilimi il uğraşan kimselerin yaptığı bu t…
Reşîd
(j^J [Ar.] Sözlük anlamı, “Doğru yolda bulunan, doğru ile yanlışı ayırabilen.” olan bu söz, “Doğru yolu en iyi gösteren, irşat eden.” anlamında “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de Allah’a nispet edilmiştir. B…