tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
707 sonuç · toplam 3917 · “sa'd” · 12/30
01bhâm
Çl^l) [Ar.] Hadis büiminde, hadislerin senetlerinde veya metinlerinde şahıs adı vermeyerek onların yerine “filân, falan kimse” gibi belgisiz sıfat kullanma yöntemi.
det” (bk. bu madde)
det” (bk. bu madde) e karşılık olarak konulan bu esas gizlilik kuralma riayeti ifade etmektedir. 6. Hâkim Biemrillah’ın hüküm ve fiiline rıza göstermek. Bu ise cihad karşılığı olarak konmuştur. 7. Her şart ve konumda Hâkim Biemrillah’m hükm…
Mısriyye
Halvetiyye’nin Ahmediyye ana kolu içinde Niyâzî-i Mısrî’ye nispet edilen şube. Niyâzî-i Mısrî’nin şiirleri, vaazları ve sürgünlerle şekillenen irşad çevresi üzerinden özellikle Bursa, İstanbul ve Balkanlarda etkili olmuştur. Kolun silsile v…
âyet
Sözlük anlamı “kesin ve açık alâmet, işaret, ibret, delil” olan bu söz, Allah’ın varlığını ve peygamberlerin hak ve Allah’ın elçisi olduğunu belgeleyen delil yanmda Kur’ân-ı Kerîm’deki surelerin anlamh en küçük söz öbeklerinin adı. Kur’ân-ı…
bâb
Kapı, medhal. 2. Dergâh, başvurulacak büyük kapı. 3. Bir kitabın bölümleri: Bâb-ı evvel, bâb-ı sânı. 4. gr. Fiillerin kök biçimi: sülâsi bâb, rübâî bâb. 5. din. Mezheplerde dinîhiyerarşik makam veya unvan. Özellikle Şiâ geleneğinde imamm en…
bâb-ı âlî
Sadaret makamı, divân-ı hümâyûn ile dahiliye ve hariciye nezaretlerini ve de şûrâ-yı devleti içine alan devlet dairelerinin bulunduğu yer. 2. Osmanh hükümet teşkilâtm; hükümetin başı sadrazam idi, ikinci önemli daire “reisü’lküttâb”ın büros…
n Bâ'is
Sözlük anlamı a “harekete geçirmek, bir işle gön revlendirmek” olan bu söz, - “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel ) isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “ölüleri dirilten” vasfım ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber bu te…
câmi-i selâtîn
Sultan camileri. câmi (III) cl [< Ar.cem'] Hadis biliminde, bünyesinde pek çok farklı konuyu içeren hadis kitapları. Bu konular, hadis biliminde sekiz olarak tespit edilmiş ve benimsenmiştir: İman ve aka’id. 2. İbadet ve mu’âmelât. 3. Ahlâk…
âyetü’l-Kürsî
Kur’ân-ı Kerîm’de “Bakara suresi nin 255. “tevhîd akidesi” (birlik inancı} m an latan ayet. On cümleden meydana gelen bu ayet, adm cümlenin içinde geçen “kürsî” sözünden almakta dır. Bu ayette Allah'ın birliği O’nun daima diri ve zatı ile k…
e, turuk-ı isnâ aşere
O j» s [Ar.] On iki büyük tarikat için kullanılan terim. Bunlar: Tarîk-i Nakşibendî, Tarîk-i Mevlevî, ek Tarîk-i Kadiri, Tarîk-i Halveti, rs Tarîk-i Celvetî, Tarîk-i Rufâ'î, bi Tarîk-i Sa'dî, Tarîk-i Bedevî, si, Tarîk-i Gülşenî, Tarîk-i Şâz…
Mukaddim
Sözlük i anlamı “Öne geçiren veya alan.” e olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” y (Allah’ın güzel isimleri)dan olup a “Dilediği şeyi öne alan, öncelik e veren.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Bu isim, Allah’ın doksan dokuz ismini veren sa…
Şa'bâniyye
öz. a. GuL*^) [Ar.] İ lâmî tarikatlerinden 16. yüzyüd ortaya çıkan, Halvetiyy tarikatının Şabân-ı Velî (öl. 976 1569) ’ye nispet edilen bir kolu nun adı ve bunun için kullan lan terim. şadırvan a. [< F. şâdurbâ < şâdurvân] Çoklukla cami avl…
sülbî
Ç^lu,) [Ar.] Bir kimsen soyunu oluşturan erkek veya k çocukları. Bu terim, babaya özg olarak ifade edümektedir. Ann sülbi için ise “sadrî” (bk. b madde) veya “sadriyye” (bk. b madde) terimleri kullanılmıştır
Şekûr
G£a) [Ar.] “Sadık kullar na şefaat eden, her ibadeti ödü lendiren.” anlamındaki bu sö “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güz isimlerOdan olup Kur’ân Kerîm’de dört yerde Allah nispet edilmektedir (bk. M. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “şk maddesi). “Şekûr” a…
sükûtî icmâ
Herhangi b konuda, bir veya birka müctehidin görüşlerini ortay koyduktan sonra bu görüşe dönemdeki başka müctehitler ne karşı çıkmamalarını ne d desteklemelerini, sadece su makla yetinmiş olmalarını ifad eden terim
ashâb-ı sefine
Gemi halkı anlamma gelen bu söz, Hz. Nuh’un gemisinde yer alan müminler için kullanılan bir terim olup Kur’ân-ı Kerîm’de sadece bir yerde geçmektedir
Salât-ı işâ
Yatsı namazı. Akşam kızıllığının kaybolmasından fecr-i sâdığa kadar kılınan dört rekât farz namazdır.
Salât-ı aşâ
Yatsı namazı. Akşam kızıllığı kaybolduktan fecr-i sâdığa kadar olan vakitte kılınan dört rekât farz namazdır.
Musavvir
Sözlük anlamı “Şekil ve özellik veren. olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ 489 Mûseviyye < (Allah'ın güzel isimleri)dan olup k. sözlük anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Bu isim, Kur’ân-ı Kerîm’de “tasvir” kavrammda, az beş ayette Allah’a nisp…
Âdâb-ı münâzara
İlmî bir tartışmanın konusu, tarafları, delilleri ve cevap biçimleri için belirlenen yöntem ve nezaket kurallarıdır. İslâm ilim geleneğinde cedel ve bahs literatürüyle ilişkili biçimde gelişmiş; iddiayı açık kurma, delili doğru aktarma, kar…
garîbü’l-Kur'ân
Kur’ân-ı Kerîmdeki üstü kapah, zor anlaşılan ve ender kullanılan söz varlıklarınm araştırılmasmı ve tefsirini konu alan bilim dah ve bu araştırmalar neticesinde kaleme ahnan eserlere verilen g ortak ad. gasil, -sli a. 0-2. ) [Ar. ] Ölen bir…
Mîrganiyye
Muhammed Osman el-Mîrganî’ye nispet edilen ve 19. yüzyılda Hicaz ile Sudan çevresinde yayılan tarikat. Daha yaygın adıyla Hatmiyye veya Mîrganiyye-Hatmiyye diye anılır. Kurucusunun aldığı farklı tarikat icazetlerini bir araya getiren yol, ş…
İlâhiyye
İlâhî olana ilişkin kavram veya hüküm. Bazı eski sözlüklerde kader ve mukadderat anlamında kullanılmışsa da terimin kesin karşılığı metnin bağlamına göre belirlenmelidir.
rü'yet-i hilâl
“Hilâlin görülmesi.” a lamındaki bu söz, dinî teri olarak kamerî ayların tesp tinde ayın hareketinin gö lenmesi anlamında kullan 575 rü'yetullah ri, maktadır. Buna göre oruç, me hac, fıtır sadakası, kurban gibi ibadetlerin ne zaman başlayac…