tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1221 sonuç · toplam 1710 · “Kur’ân” · 12/51
01Kan hısımlığı
kan hısımlığı a. fik. bk. nesep kânit a. [Ar.] “Alçak gönüllülük içre ibadet ve itaat etme.” anlamındaki bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de on üç yerde geçmekk tedir. k karâbet a. [Ar.] fik. Hısımlık, yakmlık anlamında terim. i
îlâ
GıLl) [Ar.] fık. İslâm hukukunda, evli bir erkeğin karısıyla cinsel ilişkiye girmemek üzere yapmış olduğu yemin. Bu durum “kaza'î boşanma” sebeplerinden biri sayılmıştır. Kur’ân-ı Kerîm’de sadece bir yerde, “Bakara suresi” nde “Kadınlarına…
Kasâme
Faili bilinmeyen bir öldürme olayında, belirli şartlar altında bölge halkından elli kişinin yemin ettirilmesi usulü. Klasik fıkıhta ceza ve diyet hükümleri içinde ele alınır. Okuma notu Kasâme, Kur’ân’daki Kasas sûresiyle ilgili değildir; ö…
İ‘tikâf
İbadet amacıyla belirli süre mescitte kalma. Özellikle ramazanın son on gününde uygulanır. İ‘tikâfta namaz, Kur’ân, zikir, dua ve tefekkürle meşgul olunur; zorunlu ihtiyaçlar dışında ibadet mahallinden çıkılmaz. Süre, oruç şartı ve kadınlar…
kussâs
kussâs ç. a. [ < Ar. kâss’ın ’a ç. b.] Halk hikâyecisi ve vaiz ana lamında olan bu terim, bir olayı e nakleden, hikâye yazan, destan anlatan, dinî öğütler veren, [< Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan kıss^ saları nakledip açıklayan vaizler l- için…
içtihât
Sözlük anlamı, “Bir işi başarabilmek için elden gelen çabayı göstermek, olanca gücü harcamak.” olan bu söz, elde bulunan delillerin özünden hareketle zımnî metotlar vasıtasıyla şer'î hüküm verebilme yolunda zannî bilgiye ulaşabilme gayretin…
kurrâ hâfız
kurrâ hâfız a. Esas mesleği Kur’ân mi okumak olan ve geçimini bu yollla sağlayan deneyimli hafızlar. yet kurtuluşa erenler a. Kur’ân-ı e Kerîm’de “felâh, iflâh, fevz, n mefâze” kavramlarıyla geçen ı” bu terim, kurtuluşa ermek, tasa r ve kay…
içki
İçenlere keyif hâli veren ve içilmesi dinen yasak olan alkollü içecekler için kullanılan bu terim, düşük yoğunlukta alkol içeren bira ve şarap türü mayalı içeceklerin insanlarm tarım hayatma geçtiği Neolotik Çağ’dan başlayarak Mısır’dan Çin…
bayram
Dinî ve millî değerler bakımmdan kutsal ve özel önemi olan, ayrıca bu değerlerin topluca kutlandığı gün. Dinî bayramlar yılda iki defa kutlanmaktadır. Birincisi Ramazan Bayramı olup “ıyd-1 fıtr” olarak da adlandırılmaktadır. Bu bayram halk…
ibâdîlik
Haricîliğin önemli kollarmdan biri olup 7. yüzyılda ib Abdullah b. İbâd tarafından kurulan bu fırkanın oluşumunu Câbir b. Zeyd gerçekleştirmiştir. Öteki fırkalara göre daha ılımlı ib bir görüş içinde olan bu fırka, temelde Kur’ân'nm özüne s…
revm
ÇjJ [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm tilâvetinde, kelime sonlarındaki harekeyi hafif bir sesle belli etme anlamında kullanılan kıraat ve tecvit terimi.
isim, -smi
isim, -smi a. [Ar.] Bir varlığa ad olarak kullanılan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yirmi ayette Allah’a nispet olarak kullanılmıştır.
namâz
kelimesinin karşılığı olarak Farsçadan geçen bu söz, Türkçede beş vakitte kılmması Müslümanlar için farz olan ibadet için kullanılan bir terim olarak yerleşmiştir. İslâm’m beş şartından biri olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “salât” a lamıyl…
yalan
Bir konuda gerçeğe aykırı haber veya bügi vermek, söylenen söz gerçeğe uymamak anlamında terim; doğru ve gerçek karşıtı. İslâm inancma göre yalan, büyük günahlar arasmda zikredümiş ve yasaklanmıştır. Yüce Allah, Kur’ân-ı Kerîm’de “Hac sures…
Zıhâr
Bir erkeğin eşini kendisine ebediyen evlenmesi haram olan bir kadına benzeterek evlilik ilişkisini yasaklayan söz söylemesi. Kur’ân zıhârı geçerli bir boşama saymaz; bu sözü söyleyen kimsenin eşiyle birliktelikten önce kefaret yerine getirm…
elham
ÇJI) [< Ar.el-hamdu li’lâhi] Kur’ân-ı Kerîm’in ilk suresi olan “Fatiha suresi”nin kısaltılmış biçimi, bk. Fatiha suresi
inbisât
Tasavvu inancma göre sûfînin ruhen rahatlaması, manevî huzur bulması ve bir tür vecd ve cezbe hâline ulaşması durumu. İncil a. [Ar. ] Hz. İsa’ya gönderilen ve Hristiyan dünyasının inandığı üâhî kitabm Kur’ân-ı Kerîm’de geçen adı. Bu sözün k…
tövbe
İslâm inancma göre, bir müminin günahtan pişmanlık duyarak Allah’a yönelmesi ve sığınması, istiğfâr. Bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de seksen sekiz ayette yer almaktadır (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “tvb” maddesi). Aynı şekilde bu terimin hadis…
tencîm
Çj»») [Ar.] Kur’ân-ı vvuf Kerîm’in Hz. Peygamber’e vahiy mayoluyla parça parça indirilmesiden ni ifade eden terim.
sifr
Kur’ân-ı Kerîm’de “Cum'a suresi” nde mealen “Tevrat’la yükümlü tutulup da onunla amel etmeyenlerin durumu ciltlerce kitap taşıyan merkebin durumu gibidir.” ayetinde çokluk biçimiyle kullanılan bu terim, “kitap, Tevrat’ı ifade etmektedir.
şerî'at
Lir.] İslâm inancına göre, kaynağmı Kur’ân-ı Kerîm ve sünnetten alan dinî, ahlâkî ve hukukî hükümler silsilesi. tas. Tasavvuf inancında Hz. Peygamber’in sözü.
sultân (II)
sultân (II) a. [Ar.] “Güçlü delil, yetki ve otorite.” anlamında Kur’ân-ı Kerîm’te otuz yedi yerde geçen bir terim (bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “slt"” maddesi).
şer'u men kablenâ
şer'u men kablenâ a. [Ar.] Hz. Muhammed’den önce gönderilen peygamberlerin getirdiği dinî hükümler anlamında kullanılan terim. Söz gelişi, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa gibi peygamberler vasıtası ile Kur’ân-ı Kerîm'de bildirilen hükümler.
suhuf
İslâm inancına göre, Kur’ân-ı Kerîm’i, Kur’ân-ı Kerîm’ten önceki kutsal kitapları veya insanlarm kayıt altma alman İlâhî metinleri içine alan belgeler anlamında kullanılan terim. Bu söz Kur’ân-ı Kerîm’te pek çok ayette yer almaktadır (bk. M…