ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
550 sonuç · toplam 1014 · “Eren” · 12/23
01esmâ
GL-I) [Ar. ism’in ç. b.] “İsimler" anlamındaki bu söz, başka kelime ve terkiplerle birleşerek yeni terimler oluşturur. § tam. esmâ-i hüsnâ a. Ç^ı^ o Uçul) bk. esmâ'ü’l-hüsnâ esmâ-i İlâhiyye a. (^11 fLJ) bk. esmâ-i hüsnâ esmâ-i nebi a. (^. U…
mukaddes emanetler
mukaddes emanetler a. Başta Hz. Peygamber olmak üzere öteki peygamberler ile dört hailfe ve 485 mukarrep u sahabe veya İslâm büyüklerine ş ait olduğu bilinen eşyalar. Bu l emanetler, Yavuz Sultan Sem lim’in Mısır seferi ile toplanma ” ya ve…
Samed
“Sıkıntıya düşüldüğü zaman kendisine baş vurulan kimse.” anlamında olan bu söz, “esmâ'ü’lhüsnâ” (Allah’ın güzel isimleri)dan olup Kur’ân-ı Kerîm’de “İhlâs suresi” (112 / 2) nde “Herkesin sığınacağı yegâne varlık” olarak geçmektedir. Bu söz,…
beşîr
G^) [Ar.] Hz. Peygamber için kullanılan isim veya sıfatlarmdan biri. Sözlük anlamı “müjdelemek’ olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de yedi yerde Hz. Peygamber’e nisbet edilmiştir. Bu söz, Hz. Peygamber için müstakil kullanılmamış, O’nun öteki ad…
ahit, -hdi
ahit, -hdi a. [< Ar.ahd] “Antlaşma, taahhüt, yükümlülük, güven veren söz.” anlamında kelâm terimi. Kur’ân-ı Kerîm’de “mîsâk, kal ü belâ, ahid, belâ ahdi, rûz-ı elest, bezm-i ezel, bezm-i elest” gibi Allah ile kul arasındaki ahitlerden söz e…
kâbız
Allah’ın sıfatı olarak “Rızkı daraltan, canlıların ruhunu alıp onların hayatlarına son veren.” anlamında Allah’a nispet olarak kullanılan bir terim.
râsih
Sözlük anlamı, “Yerinde sabit ve ele sağlam olmak, sağlam bilgiye saman hip olmak. ” olan bu söz, “Herhangi bir şüpheye yer vermeyecek derecede sağlam bilgiye sahip tas. olan, Allah’a, Kur’ân’a ve ahret iyagününe iman eden kimse. ” için yla…
nâzır
îslâm devlet teşkilâtı içinde çeşitli kurum ve kuruluşlarm yönetim ve denetim makammda bulunan kimseler. bk. mütevellî (I) (bk. bu madde) Herhangi bir nesneye bakarak kayıp veya çalmtı eşya hakkında bilgi veren ya da kehanette bulunan, geçm…
VedÛd
Sözlük anlam “Çok seven ve sevilen.” olan b söz, “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah güzel isimleri)dan olup “Sa kullarını çok seven, güzel amel ri sebebiyle onlardan razı olan bundan dolayı onlara ihsan bulunan, aynı zamanda onlar t rafindan da çok se…
n Bâ'is
Sözlük anlamı a “harekete geçirmek, bir işle gön revlendirmek” olan bu söz, - “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah’ın güzel ) isimleri)dan olup Allah’ın sıfatı olarak “ölüleri dirilten” vasfım ifade etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de geçmemekle beraber bu te…
câmi-i selâtîn
Sultan camileri. câmi (III) cl [< Ar.cem'] Hadis biliminde, bünyesinde pek çok farklı konuyu içeren hadis kitapları. Bu konular, hadis biliminde sekiz olarak tespit edilmiş ve benimsenmiştir: İman ve aka’id. 2. İbadet ve mu’âmelât. 3. Ahlâk…
pençe-i âl-i abâ
Hz. Muhammed, Hz. Ali, H Haşan ve Hüseyin ile Hz. F ma’nm adlarını içeren avuç biçiminde resmedilen levha
bir mezârhk
Ölülerin gömüldüğü yer, “kabir” (bk. bu madde), medfen, makber, makbere. Arapça “mezâr” sözüne “-lık” anyapım ekinin getirilmesi ile ren oluşturulan bu yer adı Türkçede yaygın olarak kullanılmakta; y + önemli din ve devlet adamlarında nm gö…
Mukaddim
Sözlük i anlamı “Öne geçiren veya alan.” e olan bu söz, “esmâ’ü’l-hüsnâ” y (Allah’ın güzel isimleri)dan olup a “Dilediği şeyi öne alan, öncelik e veren.” anlamında Allah’a nispet edilmektedir. Bu isim, Allah’ın doksan dokuz ismini veren sa…
kitâbet
kitâbe-i seng-i meza a. Mezar taşl rının üzerine nakşedilm ölen kişinin kimliği ile du içeren yazı, mezartaşı kitab si. kitâbet a. [Ar.] Hadis bi minde Hz. Peygamber’in hadi lerinin sahabe veya tâbiîn d neminde yazılı olarak tesp edilmesi i…
azâb-ı elîm
ÇJI Uâc) “Ço acı veren azap.” anlamındak bu söz, âhiret günü verilecek ceza
dis şakku’l-kamer
G>öll ja) bk. bir inşikâku’l-kamer en
Şekûr
G£a) [Ar.] “Sadık kullar na şefaat eden, her ibadeti ödü lendiren.” anlamındaki bu sö “esmâ'ü’l-hüsnâ” (Allah'ın güz isimlerOdan olup Kur’ân Kerîm’de dört yerde Allah nispet edilmektedir (bk. M. Abdülbâkî, el-Mu'cem, “şk maddesi). “Şekûr” a…
müstekbir
G^) [< Ar. kibe Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan v sosyal çevre içinde aşırı kib gösteren ve gerçekleri göz ar eden kimse, “müstaz'af’ (bk. b madde) karşıtı
mın zarûriyyât
ç. a. fcLjj>) [Ar.] fik na İslâm dininin toplum ve birey iken ler için vazgeçilmez gördüğü son değerlerin korunmasıyla ilgil mak düzenlemeler ve bunlann sağ ladığı faydalar konusunu ifade zât 712 eden terim. 2. Dinin hedeflediği yararlan iç…
sib” rasûl
“Doğru yolda me olan, akıllı, baliğ.” anlamında Allah’ın sıfatı olarak geçen terim. İs Ra'ûf a. [Ar.] Sözlük anlamı, lda “Merhamet etmek, şefkat gösye- termek.” olan “re'fet” kelimezan sinden türeyen bu söz, “Çok pet merhametli, şefkatli ol…
Dârü’l-emân
Güvenlik ve esenlik kapısı veya yurdu. Bektaşî ve tekke dilinde erenlerin himaye alanını anlatan sembolik bir adlandırma olarak kullanılabilir.
sâhib-i nazar
Müridini bakışıyla yönlendiren, etkileyen ve ona güç veren mürşit. sâhib-i rüşd a. ^Ua) Rüşdünü ispat etmiş olan kimse
tih hayrü'r-râzıkîn
Rızık ve nimet verenlerin hayız 310 en hayırlısı anlamında Al ha lah’m vasıflarından biri