ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
33 sonuç · toplam 345 · “şa'bân” · 1/2
01şa'bân
Hicri yılı sekizinci ayı. Müslüman dünya smda kutsal sayılan “üç aylar (bk. bu madde) m İkincisidir. § tam. şa'bânü’l-mu'azzam a. Çk. Jl jLui) Şaban ayı içi kullanılan terim
Şa'bâniyye
öz. a. GuL*^) [Ar.] İ lâmî tarikatlerinden 16. yüzyüd ortaya çıkan, Halvetiyy tarikatının Şabân-ı Velî (öl. 976 1569) ’ye nispet edilen bir kolu nun adı ve bunun için kullan lan terim. şadırvan a. [< F. şâdurbâ < şâdurvân] Çoklukla cami avl…
şa'bân orucu
Şaban ayanda tutu lan, müstehap olarak görülen v Hz. Peygamber’in sünnetle arasında yer alan oruç ibadeti
Halvet (Şâbâniyye)
Belirli süre tenhada ibadet ve zikirle meşgul olmanın yanında, Şâbânî yorumda toplum içinde de kalbi Hak ile tutma ve çokluk içinde birlik bilinciyle yaşama ilkesi.
Şâbânî tâcı
Tarikatın tarihî kıyafet kültüründe mürşid ve dervişlerin derecesiyle ilişkilendirilen başlık. Biçim, dilim ve renklerin sembolik açıklamaları vardır; bunlar yolun amacı değil dönemsel adabıdır.
İnâbet (Şâbâniyye)
Tâlibin tevbe, bağlılık ve mânevî eğitim talebiyle mürşide başvurması; ardından kelime-i tevhid ve esmâ eğitiminin başlaması.
Erbaîn (Şâbâniyye)
Sâlikin mürşid gözetiminde kırk gün süreyle ibadet, az yemek, az uyumak, zikir ve iç gözleme yoğunlaştığı halvet uygulaması.
Şşabaniyye-İ Halvetiyye
Kurucusu Hacı Şa’ban-ı Veli’dir. Halvetî tarikatının kollarından biri. Hacı Şa’ban-ı Velî’nin Şeyhi de Hayreddin-i Tokâdi (k) hazretleridir. Mezarı Bolu’ya 10 km. mesafededir.
İslâm-iman-ihsan mertebeleri
Şâbânî seyr ü sülûkunda fiiller, sıfatlar ve zât tevhidiyle ilişkilendirilen üç ana eğitim katmanı; her biri iki iç makamla açıklanır.
Miyâr-ı tarikat
Mürşid-mürid ilişkisi, günlük vird, zikir, halvet, rüya yorumu, kıyafet ve davranış adabını düzenleyen Şâbânî tarikatnâme geleneği.
Evrâd-ı Settâr
Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî'ye nispet edilen ve Şâbânî gelenekte bazı düzenlemelerle okunan günlük dua ve zikir tertibi.
Bade
ه) 5) Şarap, içki. 2. tas. a sülûkün başlangıcındaki zayıf aşk; avamda da bulunan ask (11s; ). b İlahi inayet, ilâhî aşk. Bkz. Mey. Saki getir ol badeyi kim dafi-i gamdır Saykal vur mir'ata kim pür-jeng-i elemdir Rühi Ba Huda divâne baş Bâ…
Vefa
Bağlılık. 2. tas. a Ruhu gaflet uykusundan uyandırmak, zihni dünya dağdağasıyla meşgul etmemek (sr 88). Sözde samimi olma, ruhun dürüstlük içinde bulunması. b Ezelde, bezm-i elestte Allah’a verilen söze, misaka bağlı kalmak. c Insanlara ver…
süveydâ
Kalpte bulunduğuna inanılan küçük siyah nokta. Bu yer, basiret ve inanç merkezi olarak nitelenmiştir. Ayrıca bu terim, kalpteki gizli günah anlamında da kullanılmıştır; eşanlamlısı “habbetü’l-kalb” (bk. bu madde) şa'bân a. [Ar.] Hicri yılı…
reşen
(>iJ [Ar.] Hicrî takvimin recep, şaban ve ramazan aylarınm kısaltmalarından oluşan bu terim, Osmanh devleti döneminde kapıkulu askerlerine üç ayda bir verilen maaş için kullanılmıştır; bk. mevâcib
berat gecesi
berat gecesi a. İslâm âlemince kutsal sayılan günlerden olan Şaban aymm on beşinci gecesi. Bu gecenin Müslümanlarca başka gecelerden farkh olarak daha fazla ibadet ile geçirilmesi bizzat Hz. Peygamber tarafından tavsiye edilmiş, “Allah teâl…
berat gecesi namazı
berat gecesi namazı a. Şaban ayınm on beşinci gecesi içinde uygulanan ibadetlerden biri olan namaz ibadeti.
oruç, -cu
oruç, -cu a. İslâm’m beş şartmdan biri olan bu terim, Arapça “savm, sıyâm”, Farsça “rûze” sözünün karşılığı olarak Türkçeleşmiştir. İslâm inancına göre, “Tan yerinin ağarmasından başlayarak gün batımına kadar geçen süre içinde yeme, içme, v…
icri takvîm
icri takvîm a. Hicrî-kamerî veya hicret-ay takvimi olarak da adlandırılan İslâm dünyasının dinî takvimine verüen ad. Bu takvim, Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe suresi” ne ve Hz. Peygamber’in hadislerine dayanılarak oluşturulmuş; Rasul-i Ekrem’in h…
kandil
Müslüman dünyasında kutsal sayıhp kutlanan özel geceler. Bu söz ilk defa Osmanlı padişahı İkinci Selim (1566- 1574) döneminde camilerin aydınlatılıp minarelerin kandiller 391 karâbet bi’n-nikâh le ışıklandırılması üzerine yaygınlaşmış ve Me…
leyle-i berât
Arair bi aylardan Şaban’m on beişinci gecesi ve Berat Kandili. 2)
recebân
Recep ile şaban ayları
Rahmet Kapısı
Duâların kabûl edildiği, ihsân ve bereket kapısı. Duâların geri çevrilmediği lütuf kapısı. Rahmet kapıları dört gece açılır. O gecelerde yapılan duâ, tövbe red olmaz. Fıtr (Ramazan) bayramının ve Kurban bayramının birinci geceleri, Şâban'ın…
Kamerî Aylar
Hicrî takvimde kullanılan on iki ay. Arabî aylar da denir. (Bkz. Hicrî Sene) Kamerî ayın hesaplanmasında, gökteki ayın dünyâmızın çevresindeki döndüğü zaman esas alınmıştır. Kamerî aylar bâzan 29, bâzan da 30 gün çeker. İslâm dîninde ibâdet…