KAVRAMLAR · KONU TASNİFLİ
Tasavvuf Sözlüğü
İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.
Şâfi‘-i rûz-ı cezâ
“Hesap gününün şefaatçisi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında şefaat ümidiyle anılır.
→Dil ve Genel KültürŞâfi‘-i yevm-i cezâ
Hesap gününde şefaat edecek olan anlamında Hz. Muhammed için kullanılan unvan. Şefaatin gerçekleşmesi Allah’ın iznine bağlı kabul edilir.
→Dil ve Genel KültürŞâh-ı risâlet
“Peygamberlik ülkesinin hükümdarı” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Özellikle na‘t ve tekke şiirinde görülür; siyasî hükümdarlık değil, peygamberlik makamındaki üstünlüğü anlatır.
→Dil ve Genel KültürŞâh-ı Zülfikār
Zülfikār adlı kılıcına nispetle Hz. Ali için kullanılan övgü unvanı. Ehl-i beyt ve tekke şiirinde cesaret ve velâyet sembolüdür.
→Dil ve Genel KültürŞâhid-i zûr
Yalan şahitlik yapan kimse. Gerçeği bildiği hâlde mahkeme veya toplum önünde ona aykırı tanıklık etmeyi ifade eder; büyük günahlardan sayılmıştır.
→Dil ve Genel KültürŞer‘-i şerif
İslâm’ın dinî ve hukukî hükümlerini ifade eden saygılı terim. “Yüce şeriat” anlamında Osmanlı belge ve fetva dilinde yaygındır.
→Dil ve Genel KültürŞevval
Hicrî ay takviminin onuncu ayı. Ramazan’dan sonra, zilkadenin öncesinde gelir. Ramazan bayramı Şevval’in ilk günü başlar; ay içinde tutulan altı günlük nâfile oruç da “Şevval orucu” diye anılır.
→Dil ve Genel KültürŞeyhü’l-ekber
“En büyük şeyh” anlamında özellikle Muhyiddin İbnü’l-Arabî için kullanılan unvan. Ekberî düşünce geleneğinin adı da bu unvandan gelir.
→Dil ve Genel KültürŞîr-i Yezdân
“Allah’ın arslanı” anlamında Hz. Ali için kullanılan Farsça övgü unvanı. Cesaret, kahramanlık ve velâyet çağrışımları taşır.
→Dil ve Genel KültürŞûrâ
Bir konu üzerinde ortaklaşa görüş bildirilen iş veya bu görüşü temsil eden ya da irdeleyen2 meclis.
→Dil ve Genel KültürŞüf‘a
Paylı taşınmazda diğer paydaşa tanınan önalım hakkı. Satılan payın aynı şartlarla hak sahibine geçirilmesini amaçlar.
→Dil ve Genel KültürŞüf‘a hakkı
Paylı bir taşınmazdaki hissenin üçüncü kişiye satılması hâlinde diğer paydaşa öncelikle satın alma imkânı veren hak. Kullanım şartları ve süreleri hukuk sistemine göre belirlenir.
→