hadîs

Hz. Muhammed’in söz ve davranışlarını veya tasviplerini anlatan veya nakleden terim. Hadis bilimi üe uğraşan bilim adamları, doğrudan Hz. Peygamber’e ait olan hadislere “merfû” (bk. bu madde), sahabeye ait olup onlardan nakledilenlere “mevkuf’ (bk. bu madde), tâbiîne ait olup onlardan nakledilenlere “maktû” (bk. bu madde) admı vermişlerdir. Sonradan bu üç hadise topluca “haber” (bk. bu madde) terimi kullanılmıştır. “Hadîs”ler, delil değeri bakımmdan “sahih”, “hasen” ve “zayıf’ olarak adlandırıhrken senet sayısı açısından^ da “mütevâtir” (bk. bu madde), “meşhur” (bk. bu madde), “âhâd” (bk. bu madde) biçiminde tasnif edilmiştir.

Yaratılmış. Yok iken var, var iken yok olabilir. Sonradan olan.

Âlemin hâdis olduğunu gösteren ikinci bir delil de âlemin her zaman bozularak değişmesidir. (Kemahlı Feyzullah)

Peygamber efendimizin mübârek sözleri, işleri ve görüp de mani olmadıkları şeyler.

Uydurduğu bir süzü, hadîs olarak söyleyen kimse, Cehennem'de azâb görecektir. (Hadîs-i şerîf-Buhârî)

Hadîs-i şerîfleri, sahîh (doğru) veya bozuk olduğunu bilmeden söylemek, sahîh olsa bile, günâh olur. Böyle kimsenin hadîs-i şerîf okuması câiz olmaz. Hadîs kitablarından hadîs nakletmek için hadîs âlimlerinden icâzet (diploma) almış olmak lâzımdır. (Muhammed Hâdimî)

İmâm-ı Buhârî'nin rivâyet ettiği (naklettiği, bildirdiği) bir hadîs-i şerîfte şöyle buyruldu: İçinizde en sevdiğim kimse, huyu en güzel olandır.

Bir kimse ki, Kur'ândan, hadîsten anlamaz,

Cevâb vermemek gibi, ona cevâb bulunmaz.

(Şeyh Sa'dî)