tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
İmam Rızâ Türbesi
Tûs'un Nûkan kasabasında vefat edip Hârûnürreşîd'in yanına defnedildiği yer; hâtırasını yaşatmak için yöreye Meşhed adı verildi. Kabri üzerine içi değerli madenlerle tezyin edilmiş bir türbe yapılmıştır.
Meşhed (Ali er-Rızâ) · İranMeşhed (Ali er-Rızâ)
Vasıtasıyla müslüman olduğu ve hizmetinde bulunduğu sekizinci imam Ali er-Rızâ'nın medfun bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Ma‘rûf-i Kerhî : Ma‘rûf-i Kerhî, Bağdat’ın Kerh çevresinde yaşayan; zühd, fütüvvet ve ilâhî muhabbet anlayışıyla tanınan, Serî es-Sakatî üzerinden sonraki tasavvuf tarihini etkileyen sûfîdir.
Tûs · İranTûs
Nakşibendî silsilesinde kendisinden sonra gelen Ebû Ali el-Fârmedî'nin memleketi ve medfeni. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan; Bâyezîd-i Bistâmî’ye mânevî nispeti, Ebü’l-Abbas el-Kassâb’dan terbiyesi, halka hizmet ve merhamet merkezli sözleriyle Horasan tasavvufunun…
Tûs · İranTûs
Ebü'l-Kāsım el-Cürcânî'ye intisap için gittiği ve 477/1084'te vefat ettiği şehir; Sem'ânî kabrini defalarca ziyaret ettiğini kaydeder. Gazzâlî de buralıdır. İlişkili kişi dosyası Ebû Ali el-Fârmedî : Ebû Ali Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (1010/11–1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr ve Ebü’l-Kāsım el-Cürcânî çevrelerinden…
Nihâvend · İranNihâvend
Ailesinin aslen geldiği şehir; cam ticaretiyle uğraştıkları için Kavârîrî nisbesiyle tanınıyorlardı. Bağdat'a ne zaman geldikleri kesin bilinmez. İlişkili kişi dosyası Cüneyd-i Bağdâdî : Ebü’l-Kāsım Cüneyd b. Muhammed el-Hazzâz el-Kavârîrî (ö. 297/909), fıkıh ve hadis tahsilini tevhid, fenâ, bekā, sahv ve temkin diliyle…
Cüveyn civarı · Bahrâbâd · İranBahrâbâd
Nîşâbur civarındaki Cüveyn kasabasına bağlı köy. Sa'deddîn-i Hammûye burada doğdu, 641'de (1243-44) memleketine dönerek buraya yerleşti ve mescid-hankahı onarıp irşad faaliyetini sürdürdü. Öldüğünde büyük dedesi Muhammed b. Hameveyh'in buradaki kabri yanına defnedildi; oğlu Sadreddin İbrâhim kabrin üzerine bir kubbe ve yanına imaret…
Bahrâbâd Mescid-Hankahı · İranBahrâbâd Mescid-Hankahı
Yirmi beş yılını seyahatle geçirdikten sonra 641 (1243-44) yılında memleketine dönüp yerleştiği Bahrâbâd’daki mescid-hankah. Burayı onararak irşad faaliyetini sürdürdü; hankahta tasavvufî faaliyetlerin sonraki asırlarda da devam ettiği anlaşılmaktadır. Oğlu ve halifesi Sadreddin İbrâhim kabrinin yanına bir imaret yaptırmıştır.
Bahrâbâd’daki kabri · İranBahrâbâd’daki kabri
Vefat ettiğinde büyük dedesi Muhammed b. Hameveyh’in Bahrâbâd’daki kabri yanına defnedildi. Daha sonra oğlu Sadreddin İbrâhim kabrin üzerine bir kubbe, yanına da imaret yaptırdı. İlişkili kişi dosyası Sa‘deddin-i Cüveynî : Sa‘deddin-i Cüveynî (ö. 650/1252), Keşfü’l-mahcûb ve Secencelü’l-ervâh gibi eserleriyle anılan, Sadreddin Konevî…
Hîre (Nîşâbur yakını) · İranHîre (Nîşâbur yakını)
Zehebî'nin kaydına göre kabrinin bulunduğu, Nîşâbur yakınındaki yer. Konum yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Hamdûn el-Kassâr : Ebû Sâlih Hamdûn b. Ahmed el-Kassâr (ö. 271/884), Nîşâbur’da ihlâs, nefsin ithamı ve manevî hâlleri gizleme ilkelerini keskin biçimde temsil eden fakih, hadis râvisi ve…
Nîşâbur · İranNîşâbur
8 tarihî kayıt ve 8 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Nîşâbur (Attâr Türbesi) · İranNîşâbur (Attâr Türbesi)
537-540 (1142-1145) arasında doğduğu, attarlık yaptığı, seyahatlerden sonra dönüp uzun yıllar inzivaya çekildiği ve Moğol istilâsında şehid edildiği şehir; türbesi buradadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ferîdüddin Attâr : Ferîdüddin Attâr (ö. 618/1221), Nîşâbur’da eczacılık ile telifi birlikte yürüten; aşk, hayret ve…
Nîşâbur (Attâr'ın şehri) · İranNîşâbur (Attâr'ın şehri)
Kendisiyle görüşüp adını Tezkiretü'l-evliyâ mukaddimesine kaydeden Ferîdüddin Attâr'ın şehri; Attâr da aynı Moğol istilâsında öldürülmüştür. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mecdüddin Bağdâdî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın önde gelen halifelerinden Mecdüddin el-Bağdâdî, Hârizm'deki irşad çevresi, seyrüsülûk risâleleri ve tartışmalı ölümüyle Kübreviyye tarihinin temel şahsiyetlerindendir.
Nîşâbur Sultâniye (Nizâmiye) Medresesi · İranNîşâbur Sultâniye (Nizâmiye) Medresesi
Dinî ilimleri Nîşâbur’daki Sultâniye (Nizâmiye) Medresesi’nde Muînüddin Câcermî’den tahsil etti; ardından 605 (1208-1209) yılında Hârizm bölgesine gitti. İlişkili kişi dosyası Sa‘deddin-i Cüveynî : Sa‘deddin-i Cüveynî (ö. 650/1252), Keşfü’l-mahcûb ve Secencelü’l-ervâh gibi eserleriyle anılan, Sadreddin Konevî ile sohbet etmiş Farsça yazan mutasavvıf ve…
Râmhürmüz · İranRâmhürmüz
Doğduğu ve ilk çocukluk yıllarını geçirdiği şehir; babası burada köyün reisiydi. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.
Rey · İranRey
573'te (1177) doğduğu şehir; 599'da (1202) tahsil için ayrıldı, Hârizm'den sonra döndü ve Moğol tehdidi üzerine ailesini burada bırakarak terketti. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Dâye : Rey'den Hârizm'e, Anadolu'dan Bağdat'a uzanan hayatı ve Mirṣâdü'l-ibâd başta olmak üzere eserleriyle Kübrevî düşünceyi Moğol istilası…
Sûlikān köyü · İranSûlikān köyü
Şâhruh'un ölümünden (850/1447) sonra serbest kalıp yerleştiği ve 14 Rebîülevvel 869'da (14 Kasım 1464) vefat ettiği köy; hayatının son dönemini burada geçirmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler…
Sâve · İranSâve
Tasavvuf yolunda üstadı olduğunu söylediği Abdürrezzâk el-Kâşânî ile muhtemelen burada tanıştı. İlişkili kişi dosyası Dâvûd-i Kayserî : Dâvûd-i Kayserî (yaklaşık 1260-751/1350), Abdürrezzâk el-Kâşânî'nin öğrencisi, İbnü'l-Arabî ve Sadreddin Konevî çizgisinin güçlü şârihi ve İznik'teki ilk Osmanlı medresesinin yaklaşık on beş yıl müderrisliğini yapan…
Bistâm · İranBistâm
Bâyezîd-i Bistâmî'nin türbesini ziyaret edip ruhaniyetinden terbiye aldığı şehir; İbn Battûta kabrinin burada olduğunu bildirir. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan; Bâyezîd-i Bistâmî’ye mânevî nispeti, Ebü’l-Abbas el-Kassâb’dan terbiyesi, halka hizmet ve merhamet…
Harakān · İranHarakān
Bistâm'ın kuzeyindeki, çiftçi bir ailenin çocuğu olarak 352/963'te doğduğu köy; Kazvînî'ye göre kabri de buradadır ve ziyaret edeni şiddetli bir kabz hâli istilâ eder. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan el-Harakānî : Ebü’l-Hasan Ali b. Ahmed el-Harakānî (352/963-425/1033), Bistâm yakınındaki Harakan’da yaşayan;…
Harakān · İranHarakān
Kendisinden faydalandığı, Nakşibendî silsilesinin önemli simalarından Ebü'l-Hasan el-Harakānî'nin memleketi; Bekrî silsilede onun halifesi gösterilir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebû Ali el-Fârmedî : Ebû Ali Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (1010/11–1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr ve Ebü’l-Kāsım el-Cürcânî çevrelerinden faydalanan; Yûsuf el-Hemedânî’nin…
Simnân · İranSimnân
Mektuplaştığı Kübrevî şeyhi Alâüddevle-i Simnânî'nin şehri. İlişkili kişi dosyası Hâce Ali Râmîtenî : Ali Râmîtenî (ö. 721/1321), Mahmûd Encîrfağnevî’nin halifesi; dokumacılık, helâl kazanç, cehrî-hafî zikir dengesi ve kabiliyete göre terbiye anlayışıyla Hâcegân yolunu Râmîten’den Hârizm’e taşıyan şeyhtir.
Simnân · İranSimnân
Silsilesindeki Kübrevî şeyhi Alâüddevle-i Simnânî'nin şehri; üç hocası da (Mezdekânî, Ali Dostî, Muhammed Ezkânî) onun halifeleridir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.
Sultâniye · İranSultâniye
8 Zilhicce 716'da (21 Şubat 1317) vardığı ve bir yıldan fazla kaldığı İlhanlı başşehri; semâ törenini buraya ilk defa o götürmüştür. İlişkili kişi dosyası Ulu Ârif Çelebi : Ulu Ârif Çelebi, Sultan Veled’den sonra çelebilik makamına geçen; uzun seyahatleri, beylerle kurduğu ilişkiler…
Necîbüddin b. Büzgaş Tekkesi · İranNecîbüddin b. Büzgaş Tekkesi
Şehâbeddin es-Sühreverdî'den icâzet alıp Bağdat'tan döndükten sonra Şîraz'da kurduğu ve ömrünün sonuna kadar irşad faaliyetini sürdürdüğü tekke. Burada hadis dersleri de verdi; dönemin yöneticileri, âlimleri ve şeyhleri kendisini bu tekkede ziyaret etti.
Necîbüddin b. Büzgaş Türbesi · İranNecîbüddin b. Büzgaş Türbesi
678 Şâbanında (Aralık 1279) vefat edip tekkesinin bulunduğu yerde defnedildi. Mahmud Şah'ın kızı Melek Hatun tarafından kabri üzerine türbe, etrafına da medrese ve imarethâne yaptırıldı. Gulâm Server ise diğer müelliflerin aksine kabrinin Bağdat'ta olduğunu kaydeder.
Sa'dî Türbesi (Sa'diyye) · İranSa'dî Türbesi (Sa'diyye)
Ömrünün son yıllarını riyâzet ve ibadetle geçirdiği hankah ve defnedildiği yer; Şîraz'ın kuzeybatısındadır. Harap olan mezar ve hankah Kerim Han Zend tarafından 1766'da yeniden yaptırılmıştır. İlişkili kişi dosyası Sa‘dî-i Şîrâzî : Sa‘dî-i Şîrâzî, akıcı nesri, hikmetli hikâyeleri ve gazelleriyle Fars edebiyatını; Gülistân…
Şîraz · İranŞîraz
7 tarihî kayıt ve 7 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Tahran · İranTahran
Şerhinin İsmet Settârzâde tarafından Şerh-i Kebîr-i Ankaravî adıyla Farsçaya tercüme edilip basıldığı şehir (1348 hş.). İlişkili kişi dosyası İsmâil Rusûhî Ankaravî : İsmâil Rusûhî Ankaravî (ö. 1631), Galata Mevlevîhânesi şeyhi; Mesnevî’nin en etkili Osmanlı şerhlerinden birini yazan, semâ ve Mevlevî erkânını savunan…
Kûzegerân kasabası · İranKûzegerân kasabası
Babası Şeyh Sun'ullah, Şah İsmâil'in mezhep baskısı üzerine gittiği Bitlis'ten dostlarının ısrarıyla dönünce Tebriz yakınındaki Kûzegerân'a yerleşmişti. Ebû Saîd 920 (1514) yılında burada dünyaya geldi. Kasabanın bugünkü konumu ayrıca tespit edilmediğinden koordinat Tebriz düzeyindedir.
Mîr Ali Zâviyesi, Tebriz · İranMîr Ali Zâviyesi, Tebriz
Klasik kayıtlara göre 800/1397'de vefat edip defnedildiği zâviye hazîresi; irşadının son yıllarını da burada geçirmiştir. Konum şehir merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.
Tebriz · İranTebriz
16 tarihî kayıt ve 16 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Tebriz (dergâhı ve türbesi) · İranTebriz (dergâhı ve türbesi)
Uzun Hasan'ın daveti üzerine gelip Selçuk Hatun'un yaptırdığı dergâha yerleşti; Sultan Yâkub Cihan Şah Hankahı'nı ona tahsis etti. 892'de (1487) burada vefat edip tekkesinin hazîresine defnedildi. İlişkili kişi dosyası Dede Ömer Rûşenî : Dede Ömer Rûşenî (ö. 892/1487), Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’nin halifesi;…
Tebriz (Ferhad Paşa seferi) · İranTebriz (Ferhad Paşa seferi)
Ferhad Paşa ile katıldığı seferin hedefi. İlişkili kişi dosyası Aziz Mahmud Hüdâyî : Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu ve Balkanlara taşıyan mutasavvıf, âlim ve şairdir.
Cam · İranCam
Son hac yolculuğunda uğradığı şehir; Ahmed-i Câmî'nin memleketidir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Pârsâ : Bahâeddin Nakşibend'in halifesi Muhammed Pârsâ, şeyhinin sohbetlerini ve erken Nakşibendî kavram dünyasını yazıya taşıyan âlim-sûfîdir.
Harcird (Câm) · İranHarcird (Câm)
23 Şâban 817'de (7 Kasım 1414) doğduğu kasaba; mahlasını hem bu şehre nisbetle hem Ahmed-i Nâmekī-yi Câmî'nin hâtırasına saygı olarak almıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdurrahman Câmî : Nûrüddîn Abdurrahman Câmî (1414–1492), Herat ve Semerkant’ın ilim çevrelerinde yetişen; Sa‘deddin Kâşgarî ve…
Fârmed (Fârmez) · İranFârmed (Fârmez)
401/1010-11'de doğduğu ve ilk öğrenimini yaptığı köy; nisbesini buradan alır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebû Ali el-Fârmedî : Ebû Ali Fazl b. Muhammed el-Fârmedî (1010/11–1084), Kuşeyrî’nin öğrencisi, Ebû Saîd-i Ebü’l-Hayr ve Ebü’l-Kāsım el-Cürcânî çevrelerinden faydalanan; Yûsuf el-Hemedânî’nin mürşidi Horasanlı sûfîdir.
Urmiye · İranUrmiye
Ailesinin Anadolu'ya göç etmeden önceki memleketi; Mevlânâ Mesnevî 'nin önsözünde onun aslen Urmiyeli olduğunu kaydeder. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin Çelebi : Hüsâmeddin Çelebi, Mevlânâ’nın en yakın müridi ve halifesi; Mesnevî’nin ortaya çıkmasını teşvik eden, beyitleri yazıya geçiren ve Mevlânâ’dan sonra Konya’daki irşad…
Dizec Tekkesi ve Medresesi · İranDizec Tekkesi ve Medresesi
İran’a geçtikten sonra Mergever mıntıkasında Dizec köyünde karar kılarak kurduğu tekke ve medrese; Nehrî kolunun yeni merkezi burası olmuştur. Cenazesi de Dizec’e götürülmek üzere uğurlanmıştır. Tekkeye sonraki dönemde ailesi bakmıştır.
Urumiye’deki evi · İranUrumiye’deki evi
Hayatının son demlerini kendi inşa ettirdiği bu evde geçirmiş, üç yıl kaldıktan sonra hastalanarak burada son hastalığına yakalanmıştır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Abdullah Geylânîzâde : Seyyid Abdullah Geylânîzâde (ö. 1967), babası Seyyid Abdülkadir’in 1925’te idamından sonra Nehrî merkezini İran’daki Urumiye ve Mahabad…
Ebher · İranEbher
Nisbesini aldığı şehir; kendisine nisbet edilen Ebheriyye'nin adı da buradandır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Ebherî : Bu kayıt Şeyh Kutbeddin-i Ebheri ana dosyasıyla birleştirildi. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Ebherî : Bu kayıt Şeyh Kutbeddin-i Ebheri ana dosyasıyla birleştirildi.
Ebher · İranEbher
Silsilede iki halka öncesindeki Kutbüddîn-i Ebherî'nin nisbe aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Şihâbüddin Tebrîzî : Şihâbüddin Tebrîzî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Ebher · İranEbher
Şeyhi Kutbüddîn-i Ebherî'nin nisbe aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Rükneddin Sincâsî : Rükneddin Sincâsî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Ebher · İranEbher
Makamına oturan başhalifesi Kutbüddîn-i Ebherî'nin nisbe aldığı şehir; Cerrâhî silsilesi Ebü'n-Necîb'den sonra doğrudan ona geçer. İlişkili kişi dosyası Ebü’n-Necîb es-Sühreverdî : Ebü’n-Necîb Ziyâeddin Abdülkāhir es-Sühreverdî (ö. 563/1168), Ahmed el-Gazzâlî’den yetişen sûfî, fakih ve muhaddis; Âdâbü’l-mürîdîn’in müellifi ve Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî’nin amcası ve…
Sücâs (Sincâs) · İranSücâs (Sincâs)
Nisbesini aldığı, Zencan çevresindeki yerleşim. Silsilenâmede vefat yeri kaydedilmemiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Rükneddin Sincâsî : Rükneddin Sincâsî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Sücâs (Sincâs) · İranSücâs (Sincâs)
Şeyhi Rükneddîn-i Sincâsî'nin nisbe aldığı yerleşim. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şihâbüddin Tebrîzî : Şihâbüddin Tebrîzî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Sühreverd · İranSühreverd
1 Şâban 539'da (27 Ocak 1145) doğduğu, Irâk-ı Acem bölgesinin Cibâl eyaletinde Zencan'a bağlı kasaba; babası burada kadı iken idam edilmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdî : Bu kayıt Şihâbeddin Ömer es-Sühreverdî ana dosyasıyla birleştirildi.
Sühreverd · İranSühreverd
Şeyhi Ebü'n-Necîb'in ve onun yeğeni Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî'nin doğduğu kasaba. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Ebherî : Bu kayıt Şeyh Kutbeddin-i Ebheri ana dosyasıyla birleştirildi.
Sühreverd · İranSühreverd
490/1097 civarında doğduğu, Cibâl bölgesindeki kasaba; yeğeni Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî de burada doğmuştur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’n-Necîb es-Sühreverdî : Ebü’n-Necîb Ziyâeddin Abdülkāhir es-Sühreverdî (ö. 563/1168), Ahmed el-Gazzâlî’den yetişen sûfî, fakih ve muhaddis; Âdâbü’l-mürîdîn’in müellifi ve Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî’nin amcası ve…
Gırnata (Granada) · İspanyaGırnata (Granada)
Sirâceddin İbrâhim'in torunu Ahmed b. Muhammed'in 1272'de Endülüs'e gitmesinden sonra çocuklarının 1373'te yerleştiği şehir; burası hıristiyanların eline geçince Kuzey Afrika'ya dönmek zorunda kalmışlardır.
Mürsiye (Murcia) · İspanyaMürsiye (Murcia)
Mürşidi Ebü'l-Abbas el-Mürsî'nin nisbet edildiği Endülüs şehri; Şâzeliyye'nin Mağrib-Endülüs kökenini gösterir. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve mârifet öğretisini el-Hikem başta olmak üzere eserleriyle…
Mürsiye (Murcia) · İspanyaMürsiye (Murcia)
17 Ramazan 560'ta (28 Temmuz 1165) doğduğu, Tüdmîr bölgesinin başşehri; sekiz yaşına kadar burada yaşadı. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ile Fusûsü'l-hikem'i ve tasavvuf düşüncesindeki geniş tesiriyle tanınan sûfî…
İşbîliye (Sevilla) · İspanyaİşbîliye (Sevilla)
Ailesinin göç ettiği Endülüs başşehri; bulûğ çağında bazan on dört ay süren halvetlere burada girdi, İbn Rüşd ile burada görüştü, ilk evliliğini burada yaptı. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye…
İşbîliye (Sevilla) · İspanyaİşbîliye (Sevilla)
Ceddi Rifâa el-Hasan el-Mekkî'nin Karmatî kargaşası sırasında Mekke'den hicret edip yerleştiği şehir; torunları 450'de (1058) buradan Hicaz'a döndü. İlişkili kişi dosyası Ahmed er-Rifâî : 512/1118’de Batâih bölgesindeki Ümmüabîde’de doğan Ahmed er-Rifâî, Şâfiî fıkhı, hadis, hizmet, fakr ve irşadı aynı rivâk çevresinde birleştirdi.…
Askalân · İsrailAskalân
Dolaştığı sahil şehirlerinden ve kabri için zikredilen yerlerden biri. Kabrinin Şam bölgesinde sahile yakın bir yerde olduğu kabul edilir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim b. Edhem : İbrâhim b. Edhem (ö. 161/778 [?]), Belh’ten ayrılarak Şam ve Hicaz çevresinde zühd, helâl kazanç ve…
Remle · İsrailRemle
Suriye yıllarında bir süre ikamet ettiği şehirlerden biri. İlişkili kişi dosyası Serî es-Sakatî : Serî es-Sakatî, helâl kazanç, güzel ahlâk ve şeriatla mârifetin birlikteliğini vurgulayan; Cüneyd-i Bağdâdî üzerinden Bağdat tasavvuf mektebini derinden etkileyen sûfîdir.
Cend · KazakistanCend
Cendî'nin doğduğu şehir; nisbesi buradan gelir. Doğum tarihi, ailesi ve ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Nisbesinin bazı kaynaklarda “Cenedî” biçiminde kaydedilmesi yanlıştır — Cened, Yemen'de bir kasabanın adıdır. Tasavvufa yönelme kararından sonra annesinden kalan mirası babasına bağışlayıp hanımına mehrini ödeyerek hacca gitmek…
Otrar · Arslan Baba Türbesi · KazakistanArslan Baba Türbesi
Tarihî ve mânevî işlev Arslan Baba’ya nispet edilen ziyaretgâh, Yesevî menkıbe ve ziyaret güzergâhının Yesi öncesindeki önemli durağıdır. Okuma notu Bugünkü yapı evreleri ile şahsiyetin yaşadığı dönem aynı kabul edilmez; ziyaret hafızası, mimari ve tarihî biyografi ayrı katmanlarda izlenir.
Sayram · KazakistanSayram
Ahmed Yesevî'nin doğduğu ve Yesevî geleneğinin başladığı kasaba. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen halifelerinden; Otrar çevresinde irşadda bulunan ve erken Yesevî öğretisini Türkçe Mir'âtü'l-kulûb'da derleyen sûfî müelliftir.
Sayram (İspîcâb) · KazakistanSayram (İspîcâb)
Çimkent'in doğusunda, Karasu üzerindeki doğum yeri; babası Şeyh İbrâhim buranın tanınmış şahsiyetlerindendi. Bazı kaynaklar doğum yeri olarak Yesi'yi gösterir. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hikmet söyleme geleneği ve Orta Asya’ya yayılan…
Hoca Ahmed Yesevî Türbesi · KazakistanHoca Ahmed Yesevî Türbesi
İrşad ettiği ve çilehânesinde vefat ettiği şehir. Timur'un emriyle kabri üzerine yapılan türbe, cami ve dergâhıyla bir külliye hâline gelmiştir; bozkır göçebeleri için civarına gömülmek ayrı bir değer taşır.