MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Hoca Ahmed Yesevî Külliyesi
Ahmed Yesevî’nin kabri ve ilk yapı Ahmed Yesevî’nin 562/1166’da vefatından sonra kabri Yesi’nin başlıca ziyaret odağı oldu. Bugünkü büyük yapı onun yaşadığı döneme ait değildir; daha erken ve küçük mezar yapısının yerini almıştır. Timur devri külliyesi Timur’un emriyle 1389-1405 arasında inşa edilen,…
Kuşçi-Ata · KazakistanKuşçi-Ata
Türkistan şehrinin 15-17 km kuzeydoğusundaki kasaba; kaynağa göre doğup büyüdüğü ve irşad halkasını kurduğu yerdir. Halifesi Abdullah Kâri de 1976'da vefat edince burada üstadının yanına defnedilmiştir.
Yesi (Türkistan) · KazakistanYesi (Türkistan)
Vilâyetnâme 'ye göre müridi olduğu “doksan dokuz bin Türkistan evliyasının pîri” Ahmed Yesevî'nin şehri. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha…
Yesi (Türkistan) · KazakistanYesi (Türkistan)
Şeyhi Ahmed Yesevî'nin dergâhının bulunduğu ve “bir müridim, bir de yarım müridim” menkıbesinin geçtiği şehir; Yeseviyye'nin merkezidir. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen halifelerinden; Otrar çevresinde irşadda bulunan ve erken Yesevî öğretisini Türkçe Mir'âtü'l-kulûb'da…
Yesi (Türkistan) · KazakistanYesi (Türkistan)
Silsilesinin bağlandığı Ahmed Yesevî'nin şehri; onun halifesi Hakîm Ata üzerinden bu yola bağlanmıştır. Külliyeyi Timur yaptırmıştır — Zengi Ata türbesi gibi. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata'nın halifesi; Taşkent çevresindeki irşadı ve…
Yedisu · KazakistanYedisu
İrşada başladığı sıralarda kuvvetli bir İslâmlaşmanın yaşandığı bölge; tekkelerin tasavvuf cereyanının merkezleri hâline geldiği coğrafya. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hikmet söyleme geleneği ve Orta Asya’ya yayılan halife ağıyla Yeseviyye’ye adını…
Kıbrıs · KıbrısKıbrıs
Köprülü Mehmed Paşa'nın aldığı fetva ve fermanla, Türk Ahmed ve Divane Mustafa ile birlikte sürüldüğü yer; kısa bir sürgünün ardından aynı yıl Şam'a dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Üstüvânî Mehmed Efendi : Üstüvânî Mehmed Efendi (1608-1661), Şam ve Kahire'de tahsil gören; Ayasofya, Sultan…
Lefkoşa · KıbrısLefkoşa
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Lefkoşa · Lefkoşa — Kadılık · KıbrısLefkoşa — Kadılık
Mustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı 1120-1121 arasındaki kadılık merkezi. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya, Erzurum,…
Ûş (Oş) · KırgızistanÛş (Oş)
569/1174 veya 582/1186'da doğduğu, Fergana bölgesindeki şehir; dinî ilimleri burada Ebû Hafs el-Ûşî'den öğrendi. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.
Bahçesaray · KırımBahçesaray
Kırım Hanı II. Gazi Giray'ı ziyaret edip Sevânihu't-tefe'ül 'ü ona ithaf ettiği başkent. İlişkili kişi dosyası Kefevî Hüseyin Efendi : Kefevî Hüseyin Efendi (ö. 1010/1601), Kefe’den yetişmiş; medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında hadis hâşiyeleri, Türkçe Gülistan şerhi, Fâlnâme, şiir ve mûsiki eserleri…
Kefe · KırımKefe
Doğduğu, tâcirlik yaptığı ve ilk tahsilini gördüğü liman şehri; nisbesini buradan alır. 1569'da dönüp Mahmud Çelebi'den riyâziyyât ve mûsiki öğrendi. İlişkili kişi dosyası Kefevî Hüseyin Efendi : Kefevî Hüseyin Efendi (ö. 1010/1601), Kefe’den yetişmiş; medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında hadis hâşiyeleri, Türkçe…
Malkoç Baba Tekkesi · KosovaMalkoç Baba Tekkesi
Balkanlardaki Sinânî tekkelerinden; günümüzde faal olduğu belirtilmektedir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Ümmî Sinan : İbrâhim Ümmî Sinan (ö. 976/1568), Halvetiyye’nin Ahmediyye gövdesinden gelişen Sinâniyye kolunun pîri; Eyüp’teki âsitâne ve halifeleri vasıtasıyla XVI. yüzyıl İstanbul irşad hayatında etkili olan şeyhtir.
Prizren Rifâî Dergâhı · KosovaPrizren Rifâî Dergâhı
Kosovalı Şeyh Cemâleddin tarafından kurulduğu aktarılan; Hüseyin Hilmi ve Cemâlî Cemâleddin'in postnişinlik yaptığı Rifâî dergâhı. İstanbul'daki Yeşil Tulumba Âsitânesi'ne ulaşan hilâfet ve post ilişkileri kişi ağı içinde gösterilir.
Prizren · Süleyman Âcizî Baba Tekkesi · KosovaSüleyman Âcizî Baba Tekkesi
Tarihî işlev Bistriça nehri kıyısındaki Âciziyye Balkan âsitânesi ve pîrin türbe merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Süleyman Âcizî Baba (ö. 1738), İstanbul'da tahsil görüp Ebü'l-Vefâ eş-Şâmî'den hilâfet alan; Prizren'de…
Vulçıtrın · KosovaVulçıtrın
Babasının kadılığı sırasında, 900 (1494-95) yılı civarında doğduğu kasaba. İlişkili kişi dosyası Celâlzâde Sâlih Çelebi : Celâlzâde Sâlih Çelebi (yaklaşık 1494/95-1565), Kanûnî devrinde medrese, kadılık, tarih yazıcılığı, tercüme, şiir ve hat sahalarını birleştiren; Halep, Şam ve Mısır kadılıklarında adalet anlayışıyla tanınan Osmanlı…
Yakova · Âciziyye Tekkesi · KosovaÂciziyye Tekkesi
Tarihî işlev Şeyh Danyal'ın postu ve Âciziyye'nin Kosova-Arnavutluk yayılım merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Şeyh Danyal Âcizî, Âcizî Baba’nın oğlu; Yakova’daki Sa‘dî tekkesinden hareketle Âciziyye irşad çevresini Tepedelen, Berat…
Yakova · Şeyh Zeynelâbidîn Sa‘dî Tekkesi · KosovaŞeyh Zeynelâbidîn Sa‘dî Tekkesi
Tarihî işlev 1768-69 öncesinde kurulan, Yakova'daki ikinci önemli Sa‘dî merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Bağlı yol Kaynak bu mekânı Sa‘diyye (Cebâviyye) çevresiyle ilişkilendirir. Sa‘deddin Muhammed el-Cebâvî'ye nispet edilen; Suriye'den İstanbul ve Balkanlar'a…
Yakova Rifâî Dergâhı · KosovaYakova Rifâî Dergâhı
Mûsâ Muslihiddin tarafından 1870'te kurulan; aile ve halife devamıyla Balkan Rifâî-İzzeddînî ağının merkezi olan dergâh. İstanbul'daki Yeşil Tulumba Âsitânesi'ne ulaşan hilâfet ve post ilişkileri kişi ağı içinde gösterilir.
Girne / Kıbrıs · Kuzey KıbrısGirne / Kıbrıs
Şeyhi Atpazarî Osman Fazlı'nın sürgün edildiği ve 1102/1690-91'de son kez ziyaret ettiği yer; halefliği burada devralmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Bursalı İsmâil Hakkı : Bursalı İsmâil Hakkı (1653–1725), Atpazarî Osman Fazlı’nın halifesi; Üsküp, Ustrumca, Bursa, Tekirdağ, Şam ve Üsküdar’da irşad faaliyetinde…
Manastır · Kuzey MakedonyaManastır
Ocak 1904'te mektupçu olarak gönderildiği, hürriyet yanlısı tavrı sebebiyle 11 Temmuz 1908'de Trabzon'a sürüldüğü vilâyet merkezi. İlişkili kişi dosyası Sâdık Vicdânî : Kastamonu'dan Balkanlar, Basra, Ankara, Bursa ve İstanbul'a uzanan memuriyet hayatını Nakşî-Hâlidî mensubiyeti ve tarikat tarihi araştırmalarıyla birleştiren Tomâr-ı Turuk müellifi.
Manastır · Kuzey MakedonyaManastır
Maarif müdürlüğü yaptığı ve mânevî bir işaret üzerine Medine'ye gitmek için başvurduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Ken‘an Rifâî : Ken‘an Rifâî (1867–1950), Osmanlı maarif teşkilâtında müdür, müfettiş ve öğretmen olarak çalışan; Medine’de Hamza er-Rifâî’den icâzet alan, Hırka-i Şerif’teki dergâhında Mesnevî okutan mutasavvıf…
Manastır (Bitola) · Kuzey MakedonyaManastır (Bitola)
1853'te Çerkez İsmâil Paşa'nın davetiyle gidip üç ay kaldığı ve çoğunluğu memur kesiminden bir gruba Şeyh Bedreddin'in Vâridât 'ını şerhettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî; Nakşibendî,…
İştib (Štip) · Kuzey Makedonyaİştib (Štip)
Kaynak, Hasan Adlî Efendi'nin Rumeli'de İştib kasabasında doğduğunu, doğum tarihinin bilinmediğini ve ilk tahsilini babası Muhammed'in yanında yaptığını bildirir. Kasabanın bugünkü karşılığı Kuzey Makedonya'daki Štip'tir; koordinat şehir merkezi ölçeğindedir.
Kalkandelen (Tetovo) · Harabati Baba Tekkesi · Kuzey MakedonyaHarabati Baba Tekkesi
İki kurucu adı Harâbâtî Baba Tekkesi, kaynaklarda Sersem Ali Baba Tekkesi adıyla da geçer. İlk kuruluş muhtemelen 958/1551’de Kalkandelen’e gelen Sersem Ali Baba’ya bağlanır; Harâbâtî Baba ise XVIII. yüzyılda türbe ve yapıların gelişmesinde ikinci kurucu olarak anılır. Tarih ihtilafı Kuruluş için XVI.…
Koçana · Kuzey MakedonyaKoçana
Üsküp Valisi Hıfzı Paşa'nın yaptırdığı medresede müderrislik yaptığı, “Emâlî” kasidesini Türkçe şerhederek dikkat çektiği ve fenâ makamlarının kendisine rüyada öğretildiğini söylediği kasaba. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî;…
Tarihî şehir merkezi · Manastır — Dülbend Kadı Medresesi çevresi · Kuzey MakedonyaManastır — Dülbend Kadı Medresesi çevresi
Ali-i Dânî Efendi’nin bilinen ilk müderrislik duraklarından biri Manastır’daki Dülbend Kadı Medresesi’dir. Medresenin kesin parseli doğrulanamadığından işaret tarihî şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Ali-i Dânî Efendi (ö. 978/1570), Muhyiddin el-Fenârî’den mülâzemet alan; Manastır ve Filibe medreselerinden Halep’te tedris ve fetva hizmetine yükselen…
Kabri (yeri kaybolmuş) · Kuzey MakedonyaKabri (yeri kaybolmuş)
1874'te yerleştiği ve 29 Cemâziyelâhir 1305'te (13 Mart 1888) vefat edip öldüğü odaya defnedildiği ev. Sonradan yapılan türbe harap olmuş, yerine postahane inşa edilmiş, o da yıkılınca kabrin yeri tamamen kaybolmuş; mensupları işaret olarak buraya bir ağaç dikmiştir. Konum şehre göre yaklaşıktır.
Ustrumca · Kuzey MakedonyaUstrumca
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Ustrumca · Ustrumca — Doğum Çevresi · Kuzey MakedonyaUstrumca — Doğum Çevresi
Muslihiddin Efendi’nin Rumeli güzergâhı Muslihiddin Efendi’nin doğduğu şehir. Harita işareti kaynakta belirtilen şehir merkezini veya tarihî külliye çevresini gösterir. Biyografideki yeri Akıncı Muslihiddin Efendi (ö. 970/1562-63), Ustrumca’dan Vardar Yenicesi’ne yerleşen, Edirne Üç Şerefeli Medrese’de müderrislik yaptıktan sonra resmî görevden çekilip öğretim ve…
Ustrumca (Strumica) · Kuzey MakedonyaUstrumca (Strumica)
Doğduğu şehir; bugün Kuzey Makedonya sınırları içindedir. İlişkili kişi dosyası Sofyalı Bâlî Efendi : Sofyalı Bâlî Efendi (ö. 1553), Ustrumca’da doğup Kasım Çelebi’ye intisap eden; Sofya çevresindeki irşadı, Kanûnî devri seferleri ve Fuṣûṣ şerhiyle tanınan Halvetî âlimidir.
Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp
1086/1675'te halife olarak gönderildiği ve altı yıl süren mahkeme çekişmesi yaşadığı şehir; harap bir tekke onarılıp kendisine tahsis edilmiş, sonra yeni bir zâviyede irşadını sürdürmüştür. İlişkili kişi dosyası Bursalı İsmâil Hakkı : Bursalı İsmâil Hakkı (1653–1725), Atpazarî Osman Fazlı’nın halifesi; Üsküp, Ustrumca,…
Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp
1839'da yerleşip 1874'e kadar kaldığı, Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Kazanlı Abdülhâlik Efendi'ye intisap ettiği ve kendi seyrüsülûk anlayışına göre irşad ettiği şehir; üçüncü devre Melâmîliğinin merkezidir.
Alaca İshak Bey Medresesi · Kuzey MakedonyaAlaca İshak Bey Medresesi
Babasının vefatından sonra 1530'da tayin edildiği medrese; babası da daha önce Üsküp'e tayin edilmişti. İlişkili kişi dosyası Taşköprizâde Ahmed Efendi : Taşköprizâde Ahmed Efendi (1495-1561), Osmanlı âlim ve şeyh biyografilerini Şakā’iku’n-Nu‘mâniyye’de bir araya getiren; ilimler tasnifi, kelâm, mantık ve belâgat alanlarında eserler…
Koçina Cerrâhî Dergâhı · Kuzey MakedonyaKoçina Cerrâhî Dergâhı
1905'te oğlunu vekâlet vermek üzere gönderdiği, 1200 mensuplu Rumeli dergâhı. Konum Üsküp'e göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi : Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi (1845–1913), Abdülaziz Zihnî’nin oğlu; hat, klasik ilimler ve Farsça tahsilinin ardından Kapıağası Tekkesi ile…
Koçina Cerrâhî Dergâhı · Kuzey MakedonyaKoçina Cerrâhî Dergâhı
1905'te babası tarafından gönderildiği ve 1200 dervişin biatını yenileyip 282 kişinin intisabını aldığı dergâh; Cerrâhiyye'nin Rumeli'deki gücünü gösterir. Konum Üsküp'e göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke…
İshak Paşa Medresesi · Kuzey Makedonyaİshak Paşa Medresesi
911 (1505) yılında kırk akçe ile buraya gönderilmiş, bir yıl sonra Edirne'ye dönerek Halebiye ve Üç Şerefeli medreselerinde çalışmıştır. İlişkili kişi dosyası ŞEYHÜ'LİSLÂM İBN-İ KEMÂL : Kemalpaşazâde Şemseddin Ahmed (3 Zilkade 873/15 Mayıs 1469–2 Şevval 940/16 Nisan 1534), askerlikten ilmiye sınıfına geçen;…
Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp
6 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Üsküp — Altıparmak Mehmed Efendi’nin doğum ve tahsil şehri · Kuzey MakedonyaÜsküp — Altıparmak Mehmed Efendi’nin doğum ve tahsil şehri
Doğum ve ilk tahsil şehri. Biyografideki yeri Altıparmak Mehmed Efendi (ö. 1033/1623-24), Üsküp’te yetişip Şeyh Câfer vasıtasıyla Bayramiyye’ye intisap eden; Fâtih Camii’nde ders ve vaaz veren, Kahire’de zikir halkaları kuran âlim, mutasavvıf ve velûd mütercimdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki…
Üsküp irşad çevresi · Kuzey MakedonyaÜsküp irşad çevresi
1086/1675'te halife olarak gönderildi; altı yıl süren çekişme burada geçti. İlişkili kişi dosyası İsmâil Hakkı Bursevî : İsmâil Hakkı Bursevî (1063/1653–1137/1725), Atpazarî Osman Fazlı'nın yanında yetişen; Bursa, Üsküp, Şam, Tekirdağ ve Üsküdar arasında vaaz, irşad ve telif faaliyeti yürüten Celvetî şeyhi ve…
Atâullah Efendi Tekkesi · Kuzey MakedonyaAtâullah Efendi Tekkesi
Atâullah Efendi Tekkesi, Meclis-i Meşâyih ve tekke-zâviye defterlerini inceleyen çalışmada görev tevcihi, merkez tekke düzeni veya tekke ailesi kaydı bağlamında anılır. Bu kayıt kurumun coğrafi denetim ağını görünür kılmak amacıyla yayımlanmıştır; açık adres ve bugünkü yapı durumu ayrıca doğrulanacaktır.
Butnân · LibyaButnân
1862'de doğduğu yer; I. Dünya Savaşı yıllarında Nûri Paşa ile görüşmek üzere yine buraya gitti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Beyzâ Zâviyesi · LibyaBeyzâ Zâviyesi
Trablusgarp Valisi Ali Asgar Paşa'nın izniyle Bingazi ile Derne arasında 1843'te kurduğu ilk Libya zâviyesi; ardından üç zâviye daha açılmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti;…
Beyzâ · Beyzâ / Cebelülahdar Senûsî Zâviyesi · LibyaBeyzâ / Cebelülahdar Senûsî Zâviyesi
Tarihî işlev Senûsiyye'nin Libya doğusundaki erken eğitim ve bölgesel yayılım merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Cağbûb Zâviyesi · LibyaCağbûb Zâviyesi
1854'ten sonra kurduğu ve 9 Safer 1276'da (7 Eylül 1859) vefat edip defnedildiği zâviye. Birkaç barakalık vaha iki yılda şehre dönüşmüş, Mısır ve Mağrib'den sonra üçüncü büyük eğitim merkezi olmuş, 8000 ciltlik kütüphane burada kurulmuştur. Konum yaklaşıktır.
Cağbûb · LibyaCağbûb
Senûsiyye'nin merkez zâviyesi; Mehdî es-Senûsî'nin yanında sekiz yıl okudu. 9 Şubat 1929'da direnmeksizin İtalyanlar'a teslim edilmesi onu büyük bir destekten mahrum bıraktı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan…
Cağbûb Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in doğum ve tahsil çevresi · LibyaCağbûb Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in doğum ve tahsil çevresi
Doğum ve tahsil Ahmed Şerîf 1873'te Senûsiyye'nin merkez zâviyesinin bulunduğu Cağbûb'da doğdu ve ilk eğitimini burada aldı. İşaret yerleşim merkezini gösterir; tarihî yapı için kesin parsel iddiası taşımaz.
Câğbûb · Câğbûb Senûsî Zâviyesi ve Türbesi · LibyaCâğbûb Senûsî Zâviyesi ve Türbesi
Tarihî işlev 1855'ten itibaren imar edilen ana zâviye, medrese, kütüphane ve kurucu türbesi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Cağbûb Zâviyesi · LibyaCağbûb Zâviyesi
Babasının 1854'ten sonra Mısır sınırında inşa ettirdiği ve tarikatın merkezi haline gelen büyük zâviye. Oğlu Ahmed Şerîf burada doğmuş ve dinî ilimleri burada kendisinden okumuştur; babası da burada vefat edip zâviyeye defnedilmiştir.
Cağbûb Zâviyesi · LibyaCağbûb Zâviyesi
Dedesi Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin kurduğu, Senûsiyye'nin merkez zâviyesi. 12 Mart 1890'da burada doğmuş, eğitimini de burada Senûsî şeyhlerinin yanında tamamlamıştır. İlişkili kişi dosyası I. İdrîs es-Senûsî : Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de…
Câğbûb · Ömer el-Muhtâr'ın Câğbûb Eğitim Çevresi · LibyaÖmer el-Muhtâr'ın Câğbûb Eğitim Çevresi
Tarihî işlev Ömer el-Muhtâr'ın Senûsî ilim ve irşad disiplini içinde yetiştiği merkez. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Cebelülahdar · LibyaCebelülahdar
Yirmi yıllık direnişin ana sahası; siperleri 15 Ocak 1930'da uçaklarla bombalandı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Derne · LibyaDerne
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Derne Zâviyesi · LibyaDerne Zâviyesi
Babası 1846'da hac için Hicaz'a giderken iki oğluyla birlikte ailesini buraya yerleştirmiştir; ilk çocukluk yılları Derne'nin dindar aileleri ve bedevî Araplar arasında geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şerîf es-Senûsî : Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci…
Kufra · LibyaKufra
Câlû'dan Vedây'a uzanan yeni kervan güzergâhının ana durağı; Senûsiyye zâviyelerinin çöldeki en güneydeki halkasıdır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf…
Kufra (Tâc köyü) · LibyaKufra (Tâc köyü)
1895'te Mehdî es-Senûsî ile birlikte gittiği yeni merkez zâviye; 18 Ocak 1931'de İtalyanlar'ın eline geçti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Kufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı · LibyaKufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı
Merkez ve sorumluluk Senûsî merkezinin Kufra'ya taşınmasıyla Ahmed Şerîf burada amcası Muhammed el-Mehdî'nin yanında görev aldı. İşaret şehir merkezidir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den…
Kufra · Tâc / Kufra Senûsî Zâviyesi · LibyaTâc / Kufra Senûsî Zâviyesi
Tarihî işlev Muhammed el-Mehdî ve Ahmed Şerîf dönemlerinde Sahra ağının ana yönetim merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Kasûr Zâviyesi (Merc çevresi) · LibyaKasûr Zâviyesi (Merc çevresi)
1897'de şeyh tayin edildiği zâviye; Ubeyd kabilesini Osmanlı idaresine yaklaştırdı ve cihadın öncü kuvveti olacak şekilde eğitti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten…
Ahmed Zerrûk Zâviyesi ve kabir alanı · LibyaAhmed Zerrûk Zâviyesi ve kabir alanı
Son irşad merkezi Ahmed Zerrûk hayatının son dört yılını Mısrâte’de geçirdi ve 899/1493-94’te burada vefat etti. Kabri çevresinde gelişen zâviye, cami ve medrese uzun süre bölgenin ilim merkezlerinden biri oldu. 2012 tahribi 25 Ağustos 2012’de türbe ve sanduka tahrip edildi, mezar açıldı…