tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Sulûk kampı (idam yeri)
16 Eylül 1931'de, kampta tutulan 20.000 civarındaki halkın önünde asılarak idam edildi. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.
Zenzûr Zâviyesi · LibyaZenzûr Zâviyesi
Kardeşiyle birlikte tahsil için gönderildiği ilk zâviye; babasının ölümünden sonra şeyhi Seyyid Hüseyin el-Garyânî'nin himayesine girdi. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık…
Ba'lebek · LübnanBa'lebek
1100'de (1688-89) Bikā' ile birlikte gittiği ve er-Rihletü's-sugrâ'yı (Hulletü'z-zehebi'l-ibrîz) yazdığı bölge. İlişkili kişi dosyası Abdülganî en-Nablusî : Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç yüz eserlik külliyatla birleştirmiştir.
Beyrut — Muhammed b. Arrâk ile karşılaşma · LübnanBeyrut — Muhammed b. Arrâk ile karşılaşma
Beyrut — Muhammed b. Arrâk ile karşılaşma. Beyrut şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla…
Mecdel Maûş — son ikamet, vefat ve kabir · LübnanMecdel Maûş — son ikamet, vefat ve kabir
Mecdel Maûş — son ikamet, vefat ve kabir. Mecdel Maûş yerleşim merkezidir; kabir yapısının kesin parsel koordinatı değildir. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd,…
Trablusşam · LübnanTrablusşam
1112'de (1700) gittiği ve et-Tuhfetü'n-Nâblusiyye fi'r-Rihleti't-Tarâblusiyye'yi kaleme aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Abdülganî en-Nablusî : Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç yüz eserlik külliyatla birleştirmiştir.
Trablusşam · LübnanTrablusşam
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Peşte · MacaristanPeşte
Atâî ve Evliya Çelebi onun Tuna kenarındaki Peşte şehrinden olduğunu bildirir; Müstakimzâde de Peşteli olduğunu söyler. Kâtib Çelebi Bosnalı der, Ayvansarâyî ise Makedonya'daki Horpeşte'yi (Hrupişte) gösterir. Kaynak, Bosna–Peşte yazım benzerliği ile XVI-XVII. yüzyıllarda Peşte'nin müslüman nüfusunun çoğunu Boşnaklar'ın teşkil etmesine dayanarak Peşte'de…
Budin — eyalet defterdarlığı ve Defter-i Halîl · MacaristanBudin — eyalet defterdarlığı ve Defter-i Halîl
Budin eyaleti defterdarı olarak on iki sancağın tahririni yaptı; 9 Eylül 1565 tarihli fermanla görevden ayrıldı. Biyografideki yeri Çandarlı Halil Bey (1508–1570), Çandarlı Îsâ Paşa’nın oğlu; medrese öğretiminden Maraş defterdarlığına, Afyonkarahisar sancak beyliği ve Şehzade Orhan’ın lalalığından Budin defterdarlığına geçen Osmanlı ilim…
Eğri · MacaristanEğri
Fütûhât-ı Cemîle'de kuşatması anlatılan kalelerden. İlişkili kişi dosyası Fethullah-ı Acemî (Ârif) : Fethullah-ı Acemî Ârif (ö. 969/1561-62), Türkçe ve Farsça şiir yazan; Kanûnî devrinin savaşlarını yaklaşık 60.000 beyitlik Şehnâme'de anlatan saray şehnâmecisidir.
Eğri (Eger) · MacaristanEğri (Eger)
1005/1596'da III. Mehmed'in daveti üzerine katıldığı seferin hedefi; “cihâd-ı asgar” sözünü bu sefer dolayısıyla söylemiştir. İlişkili kişi dosyası Şemseddin Ahmed Sivâsî : Şemseddin Ahmed Sivâsî (1520–1597), Kara Şems diye tanınan; Halvetiyye’nin Şemsiyye kolunu Sivas merkezli olarak teşkilâtlandıran, irşad, tedris, şiir ve telif…
Macaristan-Budapeşte · Gül Baba Türbesi · MacaristanGül Baba Türbesi
Tarihî ve geleneksel işlev 1541'de vefat eden Gül Baba'nın türbesi, Osmanlı Budini'nin ve Orta Avrupa Bektaşî hafızasının kalıcı ziyaret merkezidir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç…
Haçova (Mezőkeresztes) · MacaristanHaçova (Mezőkeresztes)
24-26 Ekim 1596 muharebesi. Padişahı savaşa ikna etti, üç gün süren savaşı hünkâr ve sadrazamla birlikte idare etti, kaçma hazırlığını durdurdu. İlişkili kişi dosyası Hoca Sâdeddin Efendi : Hoca Sâdeddin Efendi (943-1008/1536-1599), III. Murad'ın şehzadelik hocası; III. Murad ve III. Mehmed dönemlerinde…
Bûlenvâr · MaliBûlenvâr
Kaynak: 2 Şevval 1241'de (10 Mayıs 1826) vefat etti ve babasının Bûlenvâr'daki mezarının yanına defnedildi. Yerin bugünkü konumu kaynakta tarif edilmediği için koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Muhtâr el-Küntî : Muhammed b. Muhtâr el-Küntî, babası Sîdî Muhtâr’ın ilmî ve tasavvufî…
Hille Zâviyesi · MaliHille Zâviyesi
Tinbüktü'nün 400 km. kuzeyindeki Hille'de açtığı zâviye. Yaklaşık elli yıl boyunca tarikatını buradan Sahrâ, Bilâdüssûdan, Gambia, Senegal'in Kazamans bölgesi, Gine Bissau, Liberya ve Gana'ya kadar yaydı. Vefatından sonra merkez zâviye olarak halefi oğlu Sîdî Muhammed tarafından idare edildi.
Tinbüktü · MaliTinbüktü
Devletinin sınırlarının uzandığı en batı nokta olarak kaydedilen şehir — “Atlantik sahillerinden Tinbüktü'ye kadar”. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve sûfî; Sokoto Halifeliği’nin kurucusudur.
Ezevâd · MaliEzevâd
Kaynak: “1178 (1764) yılı dolaylarında bugün Mali'de bulunan Tinbüktü'nün kuzeydoğusundaki Ezevâd'da doğdu.” Talebelerin çevredeki ilim merkezlerini dolaşması bölgede gelenek olduğu halde Küntî Ezevâd'dan ayrılmamış, bütün dinî ilimleri ve tasavvuf eğitimini babası Sîdî Muhtâr el-Küntî'den almıştır. Ezevâd geniş bir bölge adı olduğundan nokta…
Behnesâ · MısırBehnesâ
İbn Hacer'e göre def ve şebbâbe çalan câriyelerinin bulunduğu evinin olduğu yer; zaman zaman gidip ezgilerini dinler ve raksederek kendinden geçerdi. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye…
Lekāne (Demenhûr yakını) · MısırLekāne (Demenhûr yakını)
Kaynak, İbrâhim el-Lekānî'nin Aşağı Mısır'da Demenhûr şehri yakınlarındaki Lekāne adlı yerleşim merkezinde doğduğunu bildirir; nisbesi de buradan gelir. Doğum tarihi kaynaklarda geçmez. Lekāne'nin kendi konumu verilmediğinden harita noktası, maddede adı anılan Demenhûr şehrini işaret eder.
Desûk · MısırDesûk
Ömrünün çoğunu geçirdiği kasaba (Düsûk, Disûk); Desûkî nisbesi buradan gelir. Öğrenimine de burada başlamıştır. İlişkili kişi dosyası Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī : Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī (633-676/1235-1277), Kur’an ve Şâfiî fıkhı tahsilinden sonra Rifâiyye, Sühreverdiyye, Şâzeliyye ve Ebû Medyen irşad çevrelerinden nasip alan; Desûk’ta…
el-Câmiu'l-İbrâhîmî (Ma'hedü Desûk) · Mısırel-Câmiu'l-İbrâhîmî (Ma'hedü Desûk)
Vefatında gömüldüğü halvethânesinin yanında, sağlığında inşasına başlanan cami. Sultan Kayıtbay tarafından onarılmış, bugünkü şeklini 1885'te Hidiv Tevfik zamanında almıştır. İlişkili kişi dosyası Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī : Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī (633-676/1235-1277), Kur’an ve Şâfiî fıkhı tahsilinden sonra Rifâiyye, Sühreverdiyye, Şâzeliyye ve Ebû Medyen…
Kafr eş-Şeyh · İbrâhim ed-Desûkî Camii ve Türbesi · Mısırİbrâhim ed-Desûkî Camii ve Türbesi
Halvethaneden külliyeye İbrâhim ed-Desûkî vefatında halvethanesine defnedildi. Yanında başlayan cami zamanla tarikat, eğitim ve mevlid merkezine dönüştü. Mimari safhalar Yapı Sultan Kayıtbay döneminde onarıldı; çeşitli değişikliklerden sonra 1885'te Hidiv Tevfik zamanında ana biçimini aldı. Bugünkü yapı tek bir XIII. yüzyıl inşası değildir.
Dimyat · MısırDimyat
Haçlı seferlerinde iki defa işgale uğrayan liman; “esirlerin imdadına yetişen” lakabının ve Bedeviyye mensuplarının Haçlılar'a karşı mücadelesinin coğrafî zeminidir. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b.…
Dîrîn · Dîrînî Camii · MısırDîrînî Camii
Doğduğu ve vefatında defnedildiği, Garbiye vilâyetine bağlı Neberuh’un doğusundaki Dîrîn köyünde yaptırılan ve adına nisbet edilen camidir. Cami ile çevresindeki binalar zamanla harap olmuşsa da çeşitli dönemlerde tamir edilerek ibadete açık tutulmuştur. Bugün de burada cumartesi günleri zikir, safer ayında ise bir…
Feyyûm · MısırFeyyûm
Hac için Mısır'a yöneldiğinde kendisine verilen iki kadılıktan biri; diğeri Mansûre'dir. İlişkili kişi dosyası Balıkzâde İbrâhim Çelebi : Balıkzâde İbrâhim Çelebi (ö. 1003/1595), Ebüssuûd Efendi’den mülâzemet alan; Gümülcine, Silistre ve Tırhala’dan Feyyûm ile Mansûre’ye uzanan görev hattında kadılık yapan Osmanlı âlimidir.
Mahalletülkübrâ · MısırMahalletülkübrâ
1813'te doğduğu kasaba; ailesi Kudüs'ten Mısır'a gelip yerleşmiştir. Dört yaşında babasını kaybedip dayısının himayesine girmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî; Nakşibendî, Halvetî-Şâbânî ve Ekberî birikimi tevhid merkezli…
Tanta · MısırTanta
Mısır'da hadis okuttuğu şehirlerden biri; aynı zamanda Ahmed el-Bedevî'nin merkezi ve Mısır'ın en canlı tasavvuf şehridir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî : Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (1813–1894), hadis öğretimini Hâlidî-Nakşibendî irşadıyla birleştiren; Fatma Sultan Camii çevresinde tekke, matbaa, yardımlaşma sandığı ve kütüphane…
Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî Türbesi · MısırEbü’l-Hasan eş-Şâzelî Türbesi
Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî son hac yolculuğu sırasında Mısır’ın Kızıldeniz güzergâhında vefat etti ve burada defnedildi. Sefîne Ayzâb adını ve İskenderiye rivayetini de kaydeder; günümüzde ziyaret merkezi Humeyserâ ile özdeşleşmiştir.
Attârîn Camii (el-Câmiu'l-garbî) · MısırAttârîn Camii (el-Câmiu'l-garbî)
642/1244 yazında geldiği İskenderiye'de ders vermek ve tasavvuf meclisleri kurmak için seçtiği cami. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.
İskenderiye · Mısırİskenderiye
6 tarihî kayıt ve 6 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Mürsî Camii · MısırMürsî Camii
Adını taşıyan ve İskenderiye'de bulunan cami. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Abbâs Şihâbüddin Ahmed el-Mürsî : Ebü’l-Abbas el-Mürsî (616-685/1219-1287), Mürsiye’den Tunus’a ve İskenderiye’ye uzanan hayatında Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî’nin halefi olan; İbn Atâullah, Bûsîrî ve Yâkūt el-Arşî’yi yetiştiren Şâzelî şeyhidir.
Kahire · Ali el-Beyyûmî Camii ve Türbesi · MısırAli el-Beyyûmî Camii ve Türbesi
Tarihî işlev Hüseyniyye/Zâhir çevresindeki Beyyûmiyye irşad merkezidir. Mekânın kuruluş, genişleme, tarikat aidiyeti ve güncel kullanım dönemleri ayrı değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Ali Nûreddin el-Beyyûmî (1108/1696–1183/1769), Kahire'de Bedevî-Halebî hilâfetini Halvetî-Demirtâşî terbiye ve esmâ usulüyle birleştirerek Beyyûmiyye kolunu teşkilâtlandıran Mısırlı sûfî, muhaddis ve müelliftir.…
Ali el-Beyyûmî Külliyesi ve Türbesi · MısırAli el-Beyyûmî Külliyesi ve Türbesi
1766'da Köse Bâhir Mustafa Paşa tarafından Vekil Osman Ağa nezaretinde yaptırılan külliye; mescid, zaviye, türbe, çeşme ve kitabe birimlerinden oluşur. Ali el-Beyyûmî 1769'da buraya defnedilmiştir. Yapıyla ilişkili kişi Ali Nûreddin el-Beyyûmî (1108/1696–1183/1769), Kahire'de Bedevî-Halebî hilâfetini Halvetî-Demirtâşî terbiye ve esmâ usulüyle birleştirerek Beyyûmiyye…
Ali el-Havvâs Türbe ve Ziyaret Hafızası · MısırAli el-Havvâs Türbe ve Ziyaret Hafızası
Ali el-Havvâs'ın 939/1532'deki vefatı sonrasında Hüseyniye çevresinde oluşan kabir ve ziyaret hafızasıdır. Kesin yapı koordinatı doğrulanmadığından harita mahalle düzeyini gösterir. Yapıyla ilişkili kişi Ali el-Havvâs el-Burullusî (ö. 939/1532), İbrâhim el-Metbûlî'nin irşad hattını Kahire'de sürdüren; şeriat–hakikat bütünlüğü, Muhammedî terbiye ve ümmî irfan anlayışı…
Câmiu'l-Ezher · MısırCâmiu'l-Ezher
1877 sonrası üç yıl kaldığı Mısır'da 200'den fazla talebeye hadis okuttuğu yerlerden biri; Seyyidinâ Hüseyin Camii ve Nâsıriye de aynı devrededir. Mısır müftüsü dahil beş kişiye burada hilâfet vermiştir.
Câmiülezher · MısırCâmiülezher
Hac yolunda Mısır'da bir müddet kalırken gidip müderrisleriyle görüştükleri medrese; menkıbedeki “çözülemeyen mesele” sahnesi burada geçer. İlişkili kişi dosyası Seyyid Fehim Arvâsî : Seyyid Fehim Arvâsî (1826/27-1895), Seyyid Tâhâ Nehrî'nin halifesi; Arvâs Medresesi'ni yeniden imar edip ilmî tahsil ile tasavvuf terbiyesini birleştiren…
Ezher · MısırEzher
Hifnî'nin on dört yaşında babasıyla Kahire'ye gidip kaydolduğu, Şâfiî fıkhı başta olmak üzere usûl, tefsir, hadis, kelâm, mantık, nahiv ve aruz okuduğu, sonra bu ilimleri okutmaya başladığı medrese. 1171 (1758) yılında Ezher şeyhliğine getirilmiştir.
Ezher · MısırEzher
1820'de Şeyh Hasan el-Kuveysinî'nin yanında dokuz yıl süren tahsiline başladığı yer; Mekke dönüşü de hocasıyla burada buluşup Rumeli'ye gitmesi tavsiyesini almıştır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî; Nakşibendî,…
Ezher Camii · MısırEzher Camii
Babası Ali b. Mürşid'in kādılkudâtlığı reddedip inzivaya çekildiği ve sohbet meclisleri kurduğu cami; İbnü'l-Fârız da son yıllarını burada vaaz ve sohbetle geçirdi. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan…
Ezher Camii ve medresesi · MısırEzher Camii ve medresesi
Kaynak, Lekānî'nin Mısır'daki Mâlikî ulemâsı arasında seçkin bir mevki kazandığını ve Ezher'de müderrislik yaptığını kaydeder; tahsil hayatına dair ayrıntı vermemekle birlikte telifleri ve bu görevi iyi bir öğrenim gördüğünün delili sayılır.
Ezher, Kahire · MısırEzher, Kahire
Öğrenimini tamamlamak için gidip Burhâneddin İbrâhim el-Lekānî, Nûreddin el-Halebî, Abdurrahman el-Yemenî ve Şemseddin el-Bâbilî gibi hocaların derslerine devam ettiği yer. Ne kadar kaldığı bilinmemektedir.
Fustat (Mısır) · MısırFustat (Mısır)
Babası Muhammed b. Ebû Bekir'in vali iken öldürüldüğü bölge; Kāsım'ın halasının yanında yetişmesinin sebebi budur. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin yedi fakihinden…
Geylân köyü (Şeyhü'l-Gazzâlî Türbesi) · MısırGeylân köyü (Şeyhü'l-Gazzâlî Türbesi)
Hac dönüşü Mısır'a giden kafileyle yolda hastalanıp 8 Safer 1097'de (4 Ocak 1686) vefat ettiği köy; Şeyhü'l-Gazzâlî denilen bir zatın türbesine defnedilmiştir. Konum Kahire merkezine göre yaklaşıktır.
Gülşenî Dergâhı · MısırGülşenî Dergâhı
1817'de hilâfet alıp irşad göreviyle gönderildiği Mısır'da ikamet ettiği dergâh; buradan şikâyet edilip İstanbul'a döndürüldü. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya…
Hazra-i Haseneyn Türbesi · MısırHazra-i Haseneyn Türbesi
Osmanzâde Ahmed Tâib'in defnedildiği yer. Kaynağa göre Mısır kadılığından azlinden kısa süre sonra, zamanın Mısır valisi hakkındaki bir latifesi yüzünden 2 Ramazan 1136'da (25 Mayıs 1724) zehirletilerek öldürülmüş ve buraya defnedilmiştir.
Kahire · MısırKahire
33 tarihî kayıt ve 33 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Kahire — İbn Gānim’in ilim ve hayat çevresi · MısırKahire — İbn Gānim’in ilim ve hayat çevresi
İbn Gānim’in doğduğu, tahsil gördüğü, imamlık ve müderrislik yaptığı, vefat ettiği temel şehir çevresidir. Nokta belirli bir medrese veya mezarın kesin koordinatı değil Kahire merkezidir. Biyografideki yeri Nûrüddîn Ali b. Muhammed İbn Gānim el-Makdisî (1514–1596), Kahire’de yetişen büyük Hanefî fakihlerinden; kıraat, tecvid,…
Kahire — Şeyhûniyye / Kādirî Dergâhı · MısırKahire — Şeyhûniyye / Kādirî Dergâhı
1122/1710 hac yolculuğunda iki aydan fazla kaldığı yer; Ezher müderrislerine icâzet verdi. İlişkili kişi dosyası İsmâil Hakkı Bursevî : İsmâil Hakkı Bursevî (1063/1653–1137/1725), Atpazarî Osman Fazlı'nın yanında yetişen; Bursa, Üsküp, Şam, Tekirdağ ve Üsküdar arasında vaaz, irşad ve telif faaliyeti yürüten Celvetî…
Kahire (Arap Mûsikisi Kongresi) · MısırKahire (Arap Mûsikisi Kongresi)
8 Mart – 11 Nisan 1932 tarihleri arasında toplanan kongreye Mesut Cemil ile birlikte katıldı; oradaki otuz makalesi Mutâle'ât ve ârâ' adıyla kitaplaştı. İlişkili kişi dosyası Rauf Yektâ Bey : Rauf Yektâ Bey (1871-1935), Zekâi Dede'nin talebesi; Mevlevî çevrelerde ney ve nazariyat…
Kahire (Ezher) · MısırKahire (Ezher)
Hasan b. Muhammed el-Attâr ve Ali b. Muhammed el-Mîlî'nin meclislerine katıldığı, Kavalalı Mehmed Ali Paşa'ya bağlı Ezher ulemâsı ile sert tartışmalara girdiği şehir; tütün yasağı görüşü sebebiyle burada ithamlara uğramıştır.
Kahire (Ezher) · MısırKahire (Ezher)
Hicaz'a giderken uğradığı ve 1706'da dönüşte üç ay kalıp Ezher ulemâsı ile bölgedeki şeyhlerle görüştüğü şehir. İlişkili kişi dosyası Mehmed Emin Tokadî : Muhammed Emîn-i Tokadî ana kaydıyla birleştirildi.
Kahire (Gülşeniyye merkezi) · MısırKahire (Gülşeniyye merkezi)
Tarikatın pîri İbrâhim Gülşenî'nin âsitânesinin bulunduğu şehir; kendisini “Gülşen-i Sânî” diye niteleyen Şuayb Efendi'nin bağlı olduğu asıl merkez. İlişkili kişi dosyası Şuayb Şerefeddin Efendi : Şuayb Şerefeddin Efendi (1842–1911), Hasan Sezâî’nin soyundan gelen; Gülşeniyye’nin Sezâiyye ve Hâletiyye kollarını şahsında birleştiren Edirneli şeyh,…
Kahire (Şeyhûniyye) · MısırKahire (Şeyhûniyye)
1122/1710'daki ikinci hac yolculuğunda Şeyhûniyye Medresesi bitişiğindeki Kādirî Dergâhı'na yerleşip iki aydan fazla kaldığı yer; aralarında Ezher müderrislerinin bulunduğu bazı kişilere icâzetnâme vermiştir. Konum yaklaşıktır.
Kahire Gülşenî Âsitânesi · MısırKahire Gülşenî Âsitânesi
1028 (1619) hac dönüşü uğradığı, şeyhi Hasan Efendizâde İbrâhim Efendi'ye intisap edip hilâfet aldığı Gülşenî merkezi. Buradan Gülşenîler'in irşadına memur olarak İstanbul'a dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Cemâleddîn Mahmud Hulvî : Cemâleddîn Mahmud Hulvî (982/1574–1064/1654), Sünbülî terbiyesi görüp Şemsî çevrede sülûkünü ikmal eden,…
Kahire Gülşenî Dergâhı · MısırKahire Gülşenî Dergâhı
İbrâhim Gülşenî'den sonra Ahmed Hayâlî'nin postnişin olduğu Kahire'deki Gülşenî dergâhı. Muhyî-i Gülşenî burada Hayâlî'ye intisap etmiş, Rumeli'den gelen Vâlihî de aynı yerde ona bağlanmış; Muhyî sonraki yıllarda dergâhta türbedarlık yapmıştır.
Kahire-Süyûtiyye · Kahire Mevlevîhânesi · MısırKahire Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Kahire'deki Mevlevî merkez, Sultan Dîvânî'nin Mısır seyahatleriyle ilişkilendirilen hafıza üzerinde Osmanlı döneminde kurumsallaştı. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye ağının bir düğümüdür.…
Kahire ve Câmiu'l-Ezher · MısırKahire ve Câmiu'l-Ezher
Hocasının Mısır'daki bir zâviyede çektiği riyâzetleri anlatması üzerine gönlüne düşen arzuyla, yine hocasının izniyle gittiği şehir. Yolda İskenderiye'ye uğrayıp kabirleri ziyaret etti; Kahire'de Câmiu'l-Ezher'de birçok âlim ve velînin sohbetinde bulundu, hocasının tembihi gereği dünya ehlinden uzak durdu. Dönüş yolunda parasız kaldığı Dimyat'ta…
Kahire ve Ezher — Ahmed Zerrûk’un ilim ve irşad çevresi · MısırKahire ve Ezher — Ahmed Zerrûk’un ilim ve irşad çevresi
Mağrib ile Maşrık arasındaki merkez Zerrûk hac yolculukları sırasında Kahire’de ikamet etti, Ezher derslerine katıldı, Sehâvî’den hadis ve fıkıh okudu; Ahmed b. Ukbe el-Hadramî ile burada tanıştı. Daha sonra Ezher’de Mâlikî imamlığı ve ders faaliyeti yürüttü.
Karâfe (kabri, Ârız Mescidi yanı) · MısırKarâfe (kabri, Ârız Mescidi yanı)
Mukattam dağının eteğindeki mezarlık; 23 Ocak 1235'te vefat edip Ârız diye bilinen mescidin yanında toprağa verildi. Ölüm yıl dönümünde ve cuma günleri ziyaret edilip şiirleri ilâhî şeklinde okunması gelenek olmuştur.
Karâfe Mezarlığı · MısırKarâfe Mezarlığı
13 Cemâziyelevvel 709'da (19 Ekim 1309) Medrese-i Mansûriyye'de vefat ettikten sonra defnedildiği mezarlık; kabri bugün de ziyaret edilmektedir. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve…