tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Karâfe Mezarlığı
27 Rebîülevvel 1181 (23 Ağustos 1767) tarihinde Kahire'de vefat eden Hifnî'nin defnedildiği mezarlık. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Hifnî : Muhammed el-Hifnî (1690-1767), Ezher’de yetişen ve 1758’de Ezher şeyhliğine getirilen; Kutbüddin Mustafa el-Bekrî’den aldığı Halvetî-Şâbânî terbiyeyi Mısır’ın ilim, irşad ve siyaset çevrelerine taşıyan…
Kaygusuz Abdal Bektaşî Tekkesi · MısırKaygusuz Abdal Bektaşî Tekkesi
Mısır Kasrülayn'da bulunan Bektaşî tekkesi. Hâşim Baba, Celvetî terbiyesiyle yetiştikten sonra Bektaşîliğe meyledip bu tekkenin şeyhi Hasan Baba'ya (ö. 1170/1756) intisap etmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Mustafa Hâşim Efendi (Hâşim Baba) : Bu kayıt Bandırmalızâde Mustafa Hâşim Baba ana dosyasıyla birleştirildi.
Kaygusuz Abdal Bektaşî Tekkesi (Kasrülayn) · MısırKaygusuz Abdal Bektaşî Tekkesi (Kasrülayn)
Celvetî âdâb ve erkânını öğrenerek büyüdükten sonra Bektaşîliğe meyledip Mısır Kasrülayn'daki bu tekkenin şeyhi Hasan Baba'ya (ö. 1170/1756) intisap etti, ondan el aldı. Hasan Baba'nın kabrinin Bandırmalızâde Tekkesi'nin avlusunda bulunmasına bakılırsa bu yakınlığın ileri derecede olduğu anlaşılır.
Kaygusuz Abdal Tekkesi (Kasrülayn) · MısırKaygusuz Abdal Tekkesi (Kasrülayn)
Mısır'da bulunduğu sırada şeyhi Hasan Baba'dan Bektaşîlik el aldığı Kahire'deki meşhur tekke. İlişkili kişi dosyası Şeyh Mustafa Hâşim Efendi (Hâşim Baba) : Bu kayıt Bandırmalızâde Mustafa Hâşim Baba ana dosyasıyla birleştirildi.
Medrese-i Mansûriyye · MısırMedrese-i Mansûriyye
Vefat ettiği medrese. Konumu Beyne'l-Kasreyn bölgesindeki Mansûr Kalavun külliyesine göre yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve mârifet öğretisini el-Hikem başta olmak üzere…
Mescidü Altıparmak · MısırMescidü Altıparmak
Altıparmak Mehmed Efendi’nin yaptırdığı ve avlusuna defnedildiği mescid; kesin parsel koordinatı ayrıca doğrulanmalıdır. Yapıyla ilişkili kişi Altıparmak Mehmed Efendi (ö. 1033/1623-24), Üsküp’te yetişip Şeyh Câfer vasıtasıyla Bayramiyye’ye intisap eden; Fâtih Camii’nde ders ve vaaz veren, Kahire’de zikir halkaları kuran âlim, mutasavvıf ve…
Mısır · MısırMısır
Üç yıllık seyrüsülûkün ardından hilâfet alıp irşad göreviyle gönderildiği yer. Konum ülke merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sünbül Sinân Efendi : Sünbül Sinân Efendi (856/1452–936/1529), Cemâl-i Halvetî'nin halifesi; Koca Mustafa Paşa Âsitânesi'nin şeyhi ve Halvetiyye'nin İstanbul'da teşekkül eden Sünbüliyye kolunun pîridir.…
Mukattam dağı · MısırMukattam dağı
Müsta'zafîn vadisindeki harap bir mescidde ibadet ve tefekküre çekildiği dağ; münzevi hayatının ilk mekânı. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.
Mukattam dağı · MısırMukattam dağı
Rivayete göre vasiyeti üzerine eteğindeki mağaralar bölgesine defnedildi; “el-Megārevî” lakabının kaynağı. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.
Mukattam Dağı ve Karâfe'deki kabri · MısırMukattam Dağı ve Karâfe'deki kabri
Genç yaşta tasavvufa yönelen İbnü'l-Fârız, babasından izin alarak Müsta‘zafîn vadisindeki Mukattam dağında harap hâldeki bir mescidde ibadet ve tefekküre çekildi. 2 Cemâziyelevvel 632'de (23 Ocak 1235) vefat edince aynı dağın eteğindeki Karâfe'de, Ârız diye bilinen mescidin yanında toprağa verildi. Ölüm yıl dönümünde…
Ravza, Müştehâ Camii · MısırRavza, Müştehâ Camii
Nil'in taştığı mevsimde akşamları gidip coşkun suları seyrettiği, akışın âhengine kapılıp vecde geldiği cami. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.
Sükeyne bint Hüseyin Kabri civarı · MısırSükeyne bint Hüseyin Kabri civarı
İbn Nüceym 8 Receb 970'te (3 Mart 1563) Kahire'de vefat edince Sükeyne bint Hüseyin b. Ali'nin kabri yakınına defnedildi. Defin yerinin bugünkü kesin noktası tesbit edilmediğinden koordinat verilmemiştir.
Şeyhûniyye Külliyesi — Kādirî Tekkesi · MısırŞeyhûniyye Külliyesi — Kādirî Tekkesi
1050/1640'ta Ezher'de tahsile başladığında burada kaldı ve tekkenin şeyhine intisap etti; üç yıl sonra Abdülkādir-i Geylânî'yi rüyada gördükten sonra ayrıldı. İlişkili kişi dosyası Niyâzî-i Mısrî : Niyâzî-i Mısrî, XVII. yüzyıl Halvetî şiirinin en güçlü temsilcilerinden; sürgünler, vaazlar, irşad halkaları ve Türkçe Dîvân-ı…
Müeyyediyye Camii ve Gülşenî Dergâhı · MısırMüeyyediyye Camii ve Gülşenî Dergâhı
Kahire'de bir hücresinde erbaîn çıkarıp yerleştiği cami. Yavuz Sultan Selim'in bağışladığı yan arazi üzerine kurulan dergâh Gülşeniyye'nin merkezi oldu; 1534'te burada vefat etti. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Gülşenî : Dede Ömer Rûşenî'nin yanında yetişen; Diyarbakır ve Kahire'deki irşadıyla Gülşeniyye'yi kurumsallaştıran sûfî.
Kınâ · Abdürrahîm el-Kınâî Camii ve Türbesi · MısırAbdürrahîm el-Kınâî Camii ve Türbesi
Tarihî işlev Medyenî nispetin Yukarı Mısır'daki erken ziyaret ve irşad merkezi. Kişinin hayatındaki mekânla daha sonraki mimari inşa, ziyaret ve kurumsal dönemler ayrı okunur. Yapıyla ilişkili kişi Abdürrahîm el-Kınâî (1127–1196), Mağrib’de yetişip Ebû Medyen çevresinden aldığı irşadı Kınâ’ya taşıyan; Mâlikî ilmi, helâl…
Humeyserâ (Ayzâb) · MısırHumeyserâ (Ayzâb)
Şevval 656'da (Ekim 1258) hac yolunda vefat ettiği mevki; son gecesinde Hizbü'l-bahr'i tavsiye edip Ebü'l-Abbas el-Mürsî'yi halife tayin etmiştir. Konum Ayzâb bölgesine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve…
Luksor · Ebü'l-Haccâc el-Uksurî Camii ve Türbesi · MısırEbü'l-Haccâc el-Uksurî Camii ve Türbesi
Tarihî işlev Haccâciyye pîrinin tarihî Luksor dokusu içindeki cami ve ziyaret merkezi. Kişinin hayatındaki mekânla daha sonraki mimari inşa, ziyaret ve kurumsal dönemler ayrı okunur. Yapıyla ilişkili kişi Ebü’l-Haccâc Yûsuf b. Abdürrahîm el-Uksurî (ö. 642/1244), Ebû Medyen çevresinden gelen irşad mirasını Yukarı…
Mansûre · MısırMansûre
647/1249'da IX. Louis'nin Haçlı ordusuna karşı yapılan ve kralın esir alınmasıyla biten savaşın merkezi; gözlerini kaybetmiş olmasına rağmen bu savaşa katılmıştır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları…
Markus · MısırMarkus
Aşağı Mısır'da, 633'te (1235) doğduğu yerleşim. Doğumu için 644 (1246) veya 653 (1255) rivayetleri de vardır. İlişkili kişi dosyası Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī : Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī (633-676/1235-1277), Kur’an ve Şâfiî fıkhı tahsilinden sonra Rifâiyye, Sühreverdiyye, Şâzeliyye ve Ebû Medyen irşad çevrelerinden nasip…
Mısır-Kahire-Kasrü'l-ayn çevresi · Kaygusuz Abdal Mısır Tekkesi/Makamı · MısırKaygusuz Abdal Mısır Tekkesi/Makamı
Tarihî ve geleneksel işlev Kaygusuz Abdal'ın Mısır seyahati ve irşad hafızasına bağlanan Kahire merkezi; kesin mezar ve kuruluş ayrıntıları ihtiyatla gösterilir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek…
Sellûm — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Mısır cephesi · MısırSellûm — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Mısır cephesi
Mısır harekâtı Senûsî kuvvetleri Kasım 1915'te Sellûm'u aldı; İngiliz kuvvetleri 24 Mart 1916'da bölgeyi geri aldı. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî…
Sellûm–Cağbûb dikenli tel hattı · Mısır sınırıSellûm–Cağbûb dikenli tel hattı
Graziani'nin, Mısır'dan gelen yardımı kesmek için deniz kıyısından Cağbûb'a kadar çektirdiği yaklaşık 270 kilometrelik tel engelin kuzey ucu. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini…
Tanta · Ahmed el-Bedevî Camii ve Âsitânesi · MısırAhmed el-Bedevî Camii ve Âsitânesi
Türbeden külliyeye Ahmed el-Bedevî 675/1276’da İbn Şuhayt’ın evi diye anılan yerde vefat etti ve buraya defnedildi. Abdül‘âl b. Fakih kabrin yanında ilk halvethaneyi kurdu; yapı zamanla Ahmediyye zâviyesine dönüştü. Memlük ve Osmanlı himayesi Kayıtbay 901/1495-96’da makamı yeniletti, kubbeyi yükseltti ve zâviyeyi genişletti.…
Tanta · Ahmediyye Medresesi · MısırAhmediyye Medresesi
İlmî merkez Ahmed el-Bedevî makamı çevresinde gelişen eğitim yapıları, zâviye hizmetini kıraat, fıkıh ve dinî ilimler tahsiliyle birleştirdi. XVIII. yüzyılda Ahmedî camii çevresindeki tedris faaliyeti Ezher’e benzetilen bir ilmî merkez niteliği kazandı. Modern kurumlaşma 1332/1914 dolaylarında camiye bağlı büyük bir ilmî enstitünün…
Seyyid Ahmed el-Bedevî Camii ve Türbesi · MısırSeyyid Ahmed el-Bedevî Camii ve Türbesi
634'te (1236-37) yerleşip kırk yıl kaldığı ve 12 Rebîülevvel 675'te (24 Ağustos 1276) vefat ettiği yer. Türbe ve makamı Sultan Kayıtbay tarafından tamir ettirilip genişletilmiş, aynı devirde adına Ahmediyye Medresesi kurulmuştur. Yılda üç defa mevlid okunur.
Fâzıliyye Batı Sahra İrşad Ağı · MoritanyaFâzıliyye Batı Sahra İrşad Ağı
Tek bir bina değil, Muhammed Fâzıl çevresinin Sahra zâviye ve göç güzergâhlarını temsil eden bölgesel kayıt. Yapıyla ilişkili kişi Muhammed Fâzıl b. Muhammed el-Emîn (ö. 1869), Moritanya-Şinkīt çevresinde Kādiriyye’nin Fâzıliyye kolunu kuran; oğulları Mâülayneyn ve Sa‘d Bûh’un irşad ağlarını hazırlayan şeyhtir. Kayıt,…
Moritanya · MoritanyaMoritanya
Hem Kādirî şeyhi Sidya'dan tasavvuf, akaid, Mâlikî fıkhı ve Sahîh-i Buhârî okuduğu, hem de 1903'te ikinci defa sürüldüğü ülke. Konum ülke merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim,…
Agâdes · NijerAgâdes
En çok etkisinde kaldığı ıslahatçı âlim Cibrîl b. Ömer'in yanında bir yıl kaldığı ve onun aracılığıyla tasavvufa intisap ettiği şehir; Halvetiyye, Kādiriyye ve Şâzeliyye icâzetlerini ondan almıştır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve…
Maratta (Galmi yakını) · NijerMaratta (Galmi yakını)
29 Safer 1168'de (15 Aralık 1754) doğduğu, Hevsâ'nın kuzeyindeki Galmi şehri yakınlarındaki köy. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve sûfî; Sokoto Halifeliği’nin kurucusudur.
Alkalawa · NijeryaAlkalawa
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Bornu · NijeryaBornu
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Degal · NijeryaDegal
Kabilesiyle birlikte taşındığı, ders vermeye başladığı ve otuz yaşında çekilip Gobir, Katsina ve Kano'dan gelen gençleri yetiştirdiği yer; 1803'te Yunfa'nın emriyle terketmek zorunda kaldı. Konum yaklaşıktır.
Gudu · NijeryaGudu
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Ilorin · NijeryaIlorin
Halifeliği döneminde hâkimiyet altına aldığı en güneydeki emirliklerden; güneydeki putperest topluluklar arasındaki İslâmlaştırma faaliyetinin uç noktası. İlişkili kişi dosyası Muhammed Bello : Muhammed Bello (1781–1837), Osman b. Fûdî’nin oğlu; Sokoto Halifeliği’ni 1817–1837 arasında yöneten, eğitim ve kurum ağını geliştiren ve 162 eseri…
Kano · NijeryaKano
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Sifava · NijeryaSifava
Merkezini taşıdığı ve halifeliği ilân ettikten sonra aktif siyasetten çekilip devletin hukukî ve idarî yapısını belirleyen eserleri yazdığı yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve…
Sokoto · NijeryaSokoto
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Vurno · NijeryaVurno
25 Receb 1253'te (25 Ekim 1837) vefat edip defnedildiği şehir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Bello : Muhammed Bello (1781–1837), Osman b. Fûdî’nin oğlu; Sokoto Halifeliği’ni 1817–1837 arasında yöneten, eğitim ve kurum ağını geliştiren ve 162 eseri tesbit edilen Kādirî âlim-devlet…
Zamfara · NijeryaZamfara
1780'de geçip beş yıl vaaz ve tebliğ ettiği, “cemaat” dediği taraftarlarının sayısının arttığı şehir devleti; 1804 zaferinden sonra güneybatısındaki şehirler de ona katılmıştır. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî…
Aliâbâd — aile yerleşimi ve irşad merkezi · ÖzbekistanAliâbâd — aile yerleşimi ve irşad merkezi
Aliâbâd — aile yerleşimi ve irşad merkezi. Kaynakta Semerkant yakınındaki Aliâbâd diye geçer; kesin tarihî yerleşim noktası doğrulanamadığından Payarık-Çelak bölgesi yaklaşık olarak gösterilmiştir. Biyografideki yeri Muhammed Âlim Sıddîkī (1564-65–1634), Pîrim Şeyh’in halifesi, Aliâbâd merkezli Yesevî mürşidi ve Ahmed Yesevî’den kendi devrine uzanan…
Aylavat (Kette Türk) — vefat ve kabir çevresi · ÖzbekistanAylavat (Kette Türk) — vefat ve kabir çevresi
Aylavat (Kette Türk) — vefat ve kabir çevresi. Payarık ilçesi, Çelak çevresindeki Aylavat/Kette Türk mezarlığı kaynak tarifine göre yaklaşık işaretlenmiştir; kabir parselinin kesin koordinatı değildir.
Kasri Orifon / Kogon · Bahâeddin Nakşibend Külliyesi · ÖzbekistanBahâeddin Nakşibend Külliyesi
Doğum, irşad ve defin merkezi Bahâeddin Nakşibend’in doğduğu, sohbet halkasını kurduğu ve 1389’da defnedildiği Kasr-ı Ârifân’daki külliye; cami, hazîre, avlu ve farklı dönemlerde eklenen ziyaret yapılarından oluşur. Tarihî katmanlar Bugünkü mimarî topluluk tek bir tarihte yapılmış değildir. Timurî, Şeybânî, Mangıt ve modern…
Bahâeddin Nakşibend Türbesi, Buhara · ÖzbekistanBahâeddin Nakşibend Türbesi, Buhara
İcâzetten sonra bir yıl — dokuz erbaîn — boyunca kabrinin yanında ibadet ve tefekkürle vakit geçirdiği yer; Üveysî-meşrep tanınmasının sebebi budur. İlişkili kişi dosyası Abdullah-ı İlâhî : Simavlı Abdullah-ı İlâhî (ö. 896/1491), Ubeydullah Ahrâr’ın halifesi olarak Nakşibendiyye’nin Ahrârî yorumunu Anadolu ve Rumeli’ye…
Buhara · ÖzbekistanBuhara
19 tarihî kayıt ve 19 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Buhara — menşe ve kafilenin hareket noktası · ÖzbekistanBuhara — menşe ve kafilenin hareket noktası
Buhara — menşe ve kafilenin hareket noktası. Buhara şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır; doğduğu ev veya mahalle bilinmemektedir. Biyografideki yeri Ali Dede Buhârî, XV. yüzyıl başlarında Emîr Sultan’ın yol arkadaşlarıyla Buhara’dan Hicaz üzerinden Bursa’ya gelen; İncirli Hamamı yakınında tekke kurup burada yaşayan ve…
Buhara (Mâverâünnehir) · ÖzbekistanBuhara (Mâverâünnehir)
Müceddidiyye'nin kuzeye doğru yayıldığı havza; Nakşibendiyye'nin ana yurdudur ve kol burada mevcut diğer Nakşî kollarının yerini almıştır. İlişkili kişi dosyası İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî : Ahmed Sirhindî, Nakşibendî terbiyeyi Hint alt kıtasının ilmî, siyasî ve tasavvufî tartışmaları içinde yeniden yorumlayarak Müceddidiyye evresini…
Semmâs · ÖzbekistanSemmâs
Üç günlükken kendisini mânevî evlât kabul eden Baba Muhammed Semmâsî'nin nisbe aldığı yer. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’ ilkeleri etrafında yeniden biçimlendiren; Nakşibendiyye’ye adını veren Buharalı sûfîdir.
Sûhârî · ÖzbekistanSûhârî
Emîr Külâl'in doğduğu köy; yapılan bir camiye tuğla taşırken Bahâeddin'i çağırıp sülûkünü tamamladığını bildirdiği yer. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’ ilkeleri etrafında yeniden biçimlendiren; Nakşibendiyye’ye adını veren Buharalı…
Fağne · ÖzbekistanFağne
İlk intisap ettiği Mahmûd-ı Fağnevî'nin nisbesini aldığı yer; Fağnevî onu halifesi Ali Râmîtenî'ye göndermiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Baba Semâsî : Muhammed Baba Semâsî (ö. 755/1354), Semâs köyünde yetişen, Ali Râmîtenî’nin halifesi olarak Hâcegân irşadını sürdüren ve Emîr Külâl vasıtasıyla…
Fağne (Fağnevî) · ÖzbekistanFağne (Fağnevî)
Mürşidi Hâce Mahmûd-ı Fağnevî'nin (ö. 685/1286) nisbesini aldığı yer; onun en önemli halifesi Ali Râmîtenî'dir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hâce Ali Râmîtenî : Ali Râmîtenî (ö. 721/1321), Mahmûd Encîrfağnevî’nin halifesi; dokumacılık, helâl kazanç, cehrî-hafî zikir dengesi ve kabiliyete göre terbiye anlayışıyla…
Fağne köyü (Encîrfağne) · ÖzbekistanFağne köyü (Encîrfağne)
Kaynak: “Buhara'nın Fagne köyünde doğdu.” Nisbesi olan Encîrfağnevî bu yer adından gelir. Köyün bugünkü konumu kaynakta belirtilmediği için koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Mahmûd Encîrfağnevî : Mahmûd Encîrfağnevî, Ârif Rîvegerî'nin ardından Hâcegân çevresinin taşıyıcı halkasıdır. Kaynaklarda zikir usulü ve mürid eğitimi etrafındaki…
Gucdüvân · ÖzbekistanGucdüvân
Hâcegân'ın sekiz esasını ortaya koyan Abdülhâlik-ı Gucdüvânî'nin memleketi; Râmîtenî'nin geri getirdiği cehrî zikri terkeden de odur. İlişkili kişi dosyası Hâce Ali Râmîtenî : Ali Râmîtenî (ö. 721/1321), Mahmûd Encîrfağnevî’nin halifesi; dokumacılık, helâl kazanç, cehrî-hafî zikir dengesi ve kabiliyete göre terbiye anlayışıyla Hâcegân…
Gucdüvân (Gicdüvân) · ÖzbekistanGucdüvân (Gicdüvân)
Buhara'ya yaklaşık 30 km. uzaklıktaki, doğduğu, inzivaya çekildiği ve hankahında ömrünü tamamlayıp defnedildiği köy; türbesi buradadır. 918/1512'de bir Safevî muhasarasından kurtulması onun ruhaniyetine bağlanmıştır.
Kale Kapısı önündeki mescid · ÖzbekistanKale Kapısı önündeki mescid
Kaynak: Hâce Ârif-i Rîvegerî'nin vefatından sonra Kale Kapısı önündeki mescitte sesli (cehrî) zikre devam etti. Cehrî zikir uygulaması burada Buhara'nın önde gelen imam ve âlimlerinin huzurunda konuşulmuştur. Koordinat Buhara şehir merkezi düzeyindedir; mescidin tam yeri bilinmemektedir.
Kasr-ı Ârifân · ÖzbekistanKasr-ı Ârifân
Yetiştirdiği en büyük müridi Bahâeddin Nakşibend'in köyü ve bugünkü türbesi; Nakşibendiyye'nin doğduğu yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Emîr Külâl : Seyyid Emîr Külâl (1284–1370), Muhammed Baba Semmâsî’den hilâfet alan, Bahâeddin Nakşibend’in başlıca mürşidi olan ve Hâcegân mirasını Nakşibendiyye’nin teşekkül devrine…
Kasr-ı Ârifân · ÖzbekistanKasr-ı Ârifân
Şeyhi Bahâeddin Nakşibend'in köyü ve türbesi; Buhara'dan uzaklaştırılmak istendiğinde Emîr Külâl'in mezarıyla birlikte ziyaret ettiği yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Pârsâ : Bahâeddin Nakşibend'in halifesi Muhammed Pârsâ, şeyhinin sohbetlerini ve erken Nakşibendî kavram dünyasını yazıya taşıyan âlim-sûfîdir.
Kasrıârifân · ÖzbekistanKasrıârifân
Ruhaniyetinden hafî zikri öğrettiği Bahâeddin Nakşibend'in köyü ve türbesi; Nakşibendiyye buradan doğmuştur. İlişkili kişi dosyası Hâce Abdülhâlik Gucdüvânî : Abdülhâlik Gucdüvânî, Yûsuf el-Hemedânî’nin halifesi; hafî zikir, sekiz Hâcegân ilkesi, ilim ve toplum içinde mânevî dikkat anlayışıyla Nakşibendiyye öncesi usulün kurucu şahsiyetidir.
Kasrıârifân (Bahâeddin köyü) · ÖzbekistanKasrıârifân (Bahâeddin köyü)
718'de (1318) doğduğu ve 1389'da vefat ettiği köy; önceki adı Kasrıhindûvân'dır. Mezarının etrafında geniş bir külliye oluşmuş, köy Buharalıların telaffuzuyla Baveddin adını almıştır. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Nakşibend : Bahâeddin Nakşibend (718/1318–791/1389), Hâcegân mirasını hafî zikir, sohbet, hizmet ve ‘halvet der encümen’…
Kasrıârifân (Kasrıhindûvân) · ÖzbekistanKasrıârifân (Kasrıhindûvân)
Üç günlük Bahâeddin Nakşibend'i görüp Emîr Külâl'e emanet ettiği köy; adının değişmesi bu menkıbeye bağlanır. Bugün Bahâeddin Nakşibend Türbesi buradadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Baba Semâsî : Muhammed Baba Semâsî (ö. 755/1354), Semâs köyünde yetişen, Ali Râmîtenî’nin halifesi olarak Hâcegân…
Özbekler Tekkesi · ÖzbekistanÖzbekler Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Özbekler Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Özbekler Şeyhi Edhem Efendi.