MEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Bistâm
Sözlerini te'vil ettiği ve “sûfîler arasında yeri melekler arasında Cebrâil'in yeri gibidir” dediği Bâyezîd-i Bistâmî'nin şehri; sekr-sahv ayrımının öbür kutbu. İlişkili kişi dosyası Cüneyd-i Bağdâdî : Ebü’l-Kāsım Cüneyd b. Muhammed el-Hazzâz el-Kavârîrî (ö. 297/909), fıkıh ve hadis tahsilini tevhid, fenâ, bekā, sahv…
Bistâm (türbesi) · İranBistâm (türbesi)
Doğduğu, yaşadığı ve defnedildiği kasaba. Türbesi tarihî binaların ortasında, süs ve ihtişamdan uzaktır; Gāzân Han'ın türbe yaptırma isteğinden rüya üzerine vazgeçtiği, sonradan Olcaytu'nun yaptırdığı rivayet edilir.
Rey · Dünbâvend · İranDünbâvend
Devlet kademelerinde hızla yükselen Şiblî, Rey'e bağlı Dünbâvend'de valilik yaptı (Hatîb, XIV, 389). Tasavvufa yönelişi bu görev sırasında Hayr en-Nessâc'ın sohbetine katılmasıyla başlamıştır. Tarihî idarî birimin sınırları bugünkü yerleşimle birebir örtüşmediğinden koordinat verilmemiştir.
Dinever · Ahmeb bin Muhammed Dineveri Türbesi · İranAhmeb bin Muhammed Dineveri Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH AHMEB BİN MUHAMMED DİNEVERİ” adıyla, CÜNEYDİYYE çevresinde, DİNEVER/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi İRAN'IN DİNEVER ŞEHRİNDE VEFAT ETTİĞİ RİVAYET EDİLİYOR. KABRİNİN YERİ BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 340 olarak verilir. Bu tarih,…
Dinever · Mimşad En-Nuri Dineveri Türbesi · İranMimşad En-Nuri Dineveri Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH MİMŞAD EN-NURİ DİNEVERİ” adıyla, CÜNEYDİYYE çevresinde, DİNEVER/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi İRAN'IN DİNEVER ŞEHRİNDE VEFAT ETTİĞİ RİVAYET EDİLİYOR. KABRİNİN YERİ BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 299 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet…
Dinever · Ömer el-Bekrî Türbesi · İranÖmer el-Bekrî Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ÖMER EL-BEKRİ” adıyla, CÜNEYDİYYE çevresinde, DİNEVER/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi İRAN'IN DİNEVER ŞEHRİNDE VEFAT ETTİĞİ RİVAYET EDİLİYOR. KABRİNİN YERİ BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 487 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki…
Dînever · İranDînever
Halifelerinden Mümşâd ed-Dîneverî'nin şehri; Bağdat'ta yetişen halkanın İran'a uzanan kollarından. İlişkili kişi dosyası Cüneyd-i Bağdâdî : Ebü’l-Kāsım Cüneyd b. Muhammed el-Hazzâz el-Kavârîrî (ö. 297/909), fıkıh ve hadis tahsilini tevhid, fenâ, bekā, sahv ve temkin diliyle birleştiren; Bağdat sûfîliğinin ölçü kabul edilen büyük…
Dizfûl · İranDizfûl
Şeyh ararken hastalanıp İsmâil Kasrî'nin dergâhında misafir edildiği, semâ sırasında iyileşip ertesi gün intisap ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Necmeddîn-i Kübrâ : Necmeddîn-i Kübrâ, Hârizm’de kurduğu irşad çevresi, yetiştirdiği çok sayıda halife ve seyrüsülûk sırasında nurlar ile renkleri yorumlayan eserleriyle Kübreviyye’ye adını…
Merâga · İranMerâga
Silsilede kendisinden önceki halka Hacı İzzeddin'in vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Sadreddin Hıyâvî : Sadreddin Hıyâvî (ö. 860/1455-56), Şirvan yakınındaki Hıyâve’de yetişen; Hacı İzzeddin Türkmânî’den hilâfet alıp Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî’yi yetiştiren erken Halvetî şeyhidir.
Merâga · İranMerâga
Şeyhinin irşad göreviyle gönderdiği ilk şehir; Erdebil dergâhı meşihatı bundan sonradır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Safiyyüddin-i Erdebîlî : Safiyyüddin-i Erdebîlî (1252–1334), Zâhid-i Geylânî’nin halifesi, Erdebîl merkezli Safeviyye tarikatının pîri ve daha sonraki Safevî hanedanının atasıdır.
Merâga · İranMerâga
Halifesi ve damadı Safiyyüddîn-i Erdebîlî'yi gönderdiği şehir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Zâhid Geylânî : İbrâhim Zâhid Geylânî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin halvetî öncesi halkalarındandır. Kayıtları Lâhîcân çevresiyle ilişkilendirilir. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Merâga · İranMerâga
Cerrâhî silsilenâmesine göre 831/1427'de vefat ettiği şehir; İlhanlı devrinin rasathanesiyle meşhur ilim merkezidir. İlişkili kişi dosyası Hacı İzzeddin Türkmânî : Hacı İzzeddin Türkmânî (ö. 828/1424-25), Ahî Mîrem’den aldığı Halvetî irşadını Sadreddin-i Hıyâvî’ye aktaran; Merâga ve Herat çevreleriyle ilişkilendirilen erken dönem Halvetiyye şeyhidir.
Tebriz · İranTebriz
Silsilede kendisinden sonraki iki halkanın (Şihâbüddin ve Cemâleddin) nisbe aldığı şehir; Şems-i Tebrîzî tartışmasının da merkezidir. İlişkili kişi dosyası Rükneddin Sincâsî : Rükneddin Sincâsî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar…
Tebriz · İranTebriz
TDV maddesinde ve CMS künyesinde taşıdığı nisbenin şehri. İlişkili kişi dosyası Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî (el-Ezherî) : Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî, Şîrâzî ve Ezherî nisbeleriyle anılan; Şehâbeddin Mahmûd Tebrîzî’den tasavvuf terbiyesi aldıktan sonra Lenkeran–Astara hattında tekke kuran, İbrâhim Zâhid-i Geylânî’yi yetiştiren ve Ebheriyye’den Zahidiyye,…
Tebriz · İranTebriz
Nisbesini aldığı şehir; İlhanlı devrinin başşehri ve devrin en canlı tasavvuf merkezlerindendir. Silsilenâme vefat yerini kaydetmez. İlişkili kişi dosyası Şihâbüddin Tebrîzî : Şihâbüddin Tebrîzî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar…
Ebher · Şihabüddin-İ Tebrizi Türbesi · İranŞihabüddin-İ Tebrizi Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ŞİHABÜDDİN-İ TEBRİZİ” adıyla, EBHERİYYE çevresinde, EBHER/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi İRAN'IN EBHER ŞEHRİNDE VEFAT ETTİĞİ RİVAYET EDİLİYOR. KABRİNİN YERİ BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 702 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki…
Erdebil · İranErdebil
4 tarihî kayıt ve 4 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Erdebil Tekkesi · İranErdebil Tekkesi
Safeviyye tarikatının merkez tekkesi. Babasının vefatından sonra vasiyet gereği burada irşad makamına oturmuş, vefatının ardından (794/1392) yerine oğlu Hâce Ali geçmiştir. Babasının döneminde geniş bir coğrafyada kurulan tekkeler bu merkeze bağlıydı.
Erdebil Tekkesi · İranErdebil Tekkesi
Şiirlerinden anlaşıldığına göre özlem duyduğu tek yer; Safevî şahlarının yurdudur. Şiirlerinin buradaki müridler tarafından da bilindiği, 1608 tarihli bir mecmuadaki kayıttan anlaşılmaktadır. İlişkili kişi dosyası Kul Himmet : Kul Himmet, XVI. yüzyılın ikinci yarısı ile XVII. yüzyılın ilk yarısında yaşadığı kabul edilen;…
Erdebil Tekkesi · İranErdebil Tekkesi
Safeviyye tarikatının merkezi; önce buraya gitmeye niyetlenmiş, Akşemseddin'in şöhretini duyunca vazgeçmiştir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Tennûrî : Akşemseddin’in halifesi İbrâhim Tennûrî (ö. 1482), Kayseri’de irşad eden; fıkıh ile tasavvuf dilini Gülzâr-ı Ma‘nevî’de birleştiren Bayramî-Şemsî şeyhidir.
Safiyyüddîn-i Erdebîlî Türbesi · İranSafiyyüddîn-i Erdebîlî Türbesi
Babası Safiyyüddin'in dergâhının avlusundaki kabri üzerine Sadreddin Mûsâ tarafından yaptırılan türbe; Safevî sanatının en görkemli eserlerinden biri sayılır. Kişinin bu yapıyla ilişkisi bânilikten ibarettir, kaynakta kendi defin yeri belirtilmemiştir.
Şeyh Safiyyüddin Türbesi ve Dergâhı · İranŞeyh Safiyyüddin Türbesi ve Dergâhı
İbrâhim Zâhid-i Geylânî'nin halife tayin ettiği dergâh; 12 Muharrem 735'te (12 Eylül 1334) vefat edip avlusuna defnedilmiştir. Oğlu Sadreddin Mûsâ'nın yaptırdığı türbe Safevî sanatının en görkemli eserlerindendir. Konum yaklaşıktır.
Şîraz · İranŞîraz
İbrâhim Zâhid'in, ona intisap etmek üzere ayrıldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî (el-Ezherî) : Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî, Şîrâzî ve Ezherî nisbeleriyle anılan; Şehâbeddin Mahmûd Tebrîzî’den tasavvuf terbiyesi aldıktan sonra Lenkeran–Astara hattında tekke kuran, İbrâhim Zâhid-i Geylânî’yi yetiştiren ve Ebheriyye’den Zahidiyye,…
Herî · İranHerî
Amcası Ahî Muhammed ile birlikte yerleştiği ve 780/1378'de onun irşad makamına geçtiği kasaba; Sultan Üveys onu Mısır'dan buraya davet etmiştir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.
Lâhîcân · İranLâhîcân
Şeyhi Seyyid Cemâleddîn-i Tebrîzî'nin oturduğu ve kendisinin intisap ettiği nahiye; şeyhiyle birlikte tarlada çalıştığı yıllar buradadır. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Zâhid Geylânî : İbrâhim Zâhid Geylânî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin halvetî öncesi halkalarındandır. Kayıtları Lâhîcân çevresiyle ilişkilendirilir. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve…
Lâhîcân · İranLâhîcân
Oturduğu ve İbrâhim Zâhid-i Geylânî'nin gelip intisap ettiği nahiye; şeyhiyle birlikte tarlada çalışıp ürünü pazara götürdüğü yer burasıdır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî (el-Ezherî) : Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî, Şîrâzî ve Ezherî nisbeleriyle anılan; Şehâbeddin Mahmûd Tebrîzî’den tasavvuf terbiyesi aldıktan sonra Lenkeran–Astara…
Lâhîcân · İranLâhîcân
Silsilede iki halka sonraki İbrâhim Zâhid-i Geylânî'nin bulunduğu nahiye. İlişkili kişi dosyası Şihâbüddin Tebrîzî : Şihâbüddin Tebrîzî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Lâhîcân · İranLâhîcân
Zincirin vardığı İbrâhim Zâhid-i Geylânî'nin bulunduğu nahiye. İlişkili kişi dosyası Rükneddin Sincâsî : Rükneddin Sincâsî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin sühreverdî halkası halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Lâhîcân · İranLâhîcân
Yolun pîri Ömer el-Halvetî'nin doğduğu nahiye. İlişkili kişi dosyası Hacı İzzeddin Türkmânî : Hacı İzzeddin Türkmânî (ö. 828/1424-25), Ahî Mîrem’den aldığı Halvetî irşadını Sadreddin-i Hıyâvî’ye aktaran; Merâga ve Herat çevreleriyle ilişkilendirilen erken dönem Halvetiyye şeyhidir.
Neyf (Gîlân) · İranNeyf (Gîlân)
470'te (1077) doğduğu, Hazar denizinin güneybatısındaki Gîlân eyalet merkezine bağlı köy; nisbesi buradan gelir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdülkādir-i Geylânî : Abdülkādir-i Geylânî (1077-1166), Gîlân’dan Bağdat’a gelerek hadis, fıkıh ve tasavvufta yetişen; medrese, ribat ve vaaz çevresi vefatından sonra Kādiriyye adıyla…
Siyâvrud · İranSiyâvrud
Müridi İbrâhim Zâhid-i Geylânî'nin doğduğu ve 700/1301'de vefat ettiği nahiye. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî (el-Ezherî) : Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî, Şîrâzî ve Ezherî nisbeleriyle anılan; Şehâbeddin Mahmûd Tebrîzî’den tasavvuf terbiyesi aldıktan sonra Lenkeran–Astara hattında tekke kuran, İbrâhim Zâhid-i Geylânî’yi…
Siyâvrud (Lâhîcân) · İranSiyâvrud (Lâhîcân)
615/1218 civarında doğduğu ve 700/1301'de vefat ettiği nahiye; Güştâsfî'de hastalanınca vasiyeti üzerine damadı Safiyyüddîn-i Erdebîlî tarafından buraya getirilmiş, iki hafta sonra vefat etmiştir. Konum yaklaşıktır.
Siyâvrud (Lâhîcân) · İranSiyâvrud (Lâhîcân)
Şeyhi İbrâhim Zâhid-i Geylânî'nin vasiyeti üzerine kendisini getirdiği ve şeyhin iki hafta sonra vefat ettiği yer; Geylân'daki yirmi beş yıllık hizmeti bu havzadadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Safiyyüddin-i Erdebîlî : Safiyyüddin-i Erdebîlî (1252–1334), Zâhid-i Geylânî’nin halifesi, Erdebîl merkezli Safeviyye tarikatının…
Giylan · Cemaleddin-İ Tüsteri Türbesi · İranCemaleddin-İ Tüsteri Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH CEMALEDDİN-İ TÜSTERİ” adıyla, EBHERİYYE çevresinde, GİYLAN/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi İRAN'IN GİLAN BÖLGESİ'NDE MEDFUN OLDUĞU RİVAYET EDİLİYOR. KONUM BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 700 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik…
Kāin (Kuhistan) · İranKāin (Kuhistan)
795/1393'te doğduğu kasaba. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV. yüzyıl İran tasavvuf tarihinin tartışmalı ismidir.
Cürcân · İranCürcân
Bistâm'dan kovulduktan sonra hacdan dönüşte kaldığı şehir; ancak kendisini kovan zatın ölümünden sonra Bistâm'a dönebildi. İlişkili kişi dosyası Bâyezîd-i Bistâmî : Ebû Yezîd Tayfûr b. Îsâ b. Sürûşân el-Bistâmî, erken tasavvufun sekr, fenâ, mârifet ve şathiye diliyle tanınan en etkili sûfîlerinden; Tayfûriyye…
Hâf (Berâbât hankahı) · İranHâf (Berâbât hankahı)
18 Mart 1356'da doğduğu Horasan şehri; nisbesini buradan alır. Berâbât köyünde yaptırdığı hankah ve ribâtta irşada başladı. İlişkili kişi dosyası Zeynüddin el-Hâfî : Zeynüddin el-Hâfî (1356–1435), Horasan’dan Mısır ve Hicaz’a uzanan tahsil hayatının ardından Zeyniyye’yi kuran; halifeleriyle yolu Anadolu ve Rumeli’ye taşıyan…
Hemedan · İranHemedan
6 tarihî kayıt ve 6 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Kumcân Köyü, Hemedan · İranKumcân Köyü, Hemedan
Irâkī'nin 610 (1213) dolayında doğduğu köy; Kumcânî nisbesi buradan gelir. Hemedan'daki Şehristan Medresesi'nde daha on yedi yaşındayken ders vermeye başladı; medresede ders okuturken içeri giren Kalenderî dervişlerin gazeli ve semâı sebebiyle 627'de (1230) buradan ayrıldı. Koordinat Hemedan şehir merkezine göre verilmiştir; köyün…
Horasan · İranHorasan
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Şüşter (Tüster) · İranŞüşter (Tüster)
Cerrâhî silsilenâmesindeki “Tüsterî” nisbesinin işaret ettiği şehir; iki kayıt farklı coğrafya gösterir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî (el-Ezherî) : Seyyid Cemâleddîn Tebrîzî, Şîrâzî ve Ezherî nisbeleriyle anılan; Şehâbeddin Mahmûd Tebrîzî’den tasavvuf terbiyesi aldıktan sonra Lenkeran–Astara hattında tekke kuran, İbrâhim Zâhid-i Geylânî’yi…
İran (aile menşei) · İranİran (aile menşei)
Ailesinin aslen geldiği ülke; “Acemî” nisbesi hem bu menşee hem Kur'an'ı doğru okuyamamasına bağlanır. Konum ülke merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Habîb el-Acemî : Habîb el-Acemî (ö. 130/747-48 [?]), Hasan-ı Basrî çevresinde yetişen İran asıllı Basralı zâhid, güvenilir hadis râvisi ve…
Ceyy (İsfahan) · İranCeyy (İsfahan)
Küçük yaşta ailesiyle göç ettiği köy; âteşkededeki görevi ve din arayışının başlangıcı buradadır. Hz. Ömer devrinde buraya dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla…
İsfahan · İranİsfahan
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Rûdbâr · Alamut Kalesi · İranAlamut Kalesi
1090'dan 1256'ya Hasan Sabbâh'ın 1090'da kaleyi ele geçirmesinden sonra Alamut, Nizârî İsmâilî devlet ve dâvet ağının başlıca merkezi oldu. “Kartalın öğretisi” biçimindeki yaygın ad açıklaması ortaçağ kaynaklarında geçer; kelimenin kesin etimolojisi tartışmalıdır. 1256 bir son çizgisi değildir Hülâgû ordusunun teslim aldığı kale…
Mezdekân · İranMezdekân
Şeyhi Mahmûd-ı Mezdekânî'nin tekkesinin bulunduğu ve intisap ettiği yer; Takıyyüddin Ali Dostî'nin vefatından sonra da buraya dönmüştür. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye…
Hoy · İranHoy
Tebriz civarında, irşadını sürdürdüğü ve yöneticilerle iyi ilişkiler kurduğu şehir; Mısır'a buradan gitmiştir. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.
Hoy · İranHoy
Aslen mensup olduğu kaydedilen Azerbaycan şehri. İlişkili kişi dosyası Abdal Mûsâ : Abdal Mûsâ, tarihî şahsiyeti menkıbelerle iç içe geçen; Bursa ve Teke çevresindeki hatırası, Kaygusuz Abdal ile irşad bağı ve Elmalı'da büyüyen dergâhı sayesinde Anadolu-Bektaşî hafızasının başlıca düğümlerinden biri olan derviştir.
Kirman · İranKirman
2 tarihî kayıt ve 2 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Dînever · İranDînever
Kendisinden sonraki halka Ömerü'l-Bekrî'nin (ö. 487/1094) vefat ettiği şehir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kadı Vahyüddin : Kadı Vahyüddin, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin dînever hattı halkalarındandır. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları ve gelenek içinde kendisine nispet edilen anlatılar geniş biçimde aktarılır.
Dînever · İranDînever
Silsilede kendisinden önceki halka Mimşâd ed-Dîneverî'nin ve iki halka sonraki Ömerü'l-Bekrî'nin şehri. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bekrî : Muhammed el-Bekrî (ö. 380/990), Kudüs’te doğan, akrabası ve mürşidi Muhammed ed-Dîneverî ile hac ve Bağdat yolculuğuna katılan; Dînever-Sühreverd silsilesinin erken halkalarından biridir.
Dînever · İranDînever
Doğduğu, ilim tahsil ettiği ve 299/911-12'de vefat ettiği şehir. Ortaçağ'ın önemli bir Cibâl merkeziyken sonradan harabeye dönmüştür. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mimşâd Dîneverî : Mimşâd Dîneverî, Halvetiyye–Cerrâhiyye ortak silsilesinin dînever hattı halkalarındandır. Kayıtları Dînever çevresiyle ilişkilendirilir. Kişi dosyasında hayatı, irşad bağlantıları…
İsferâyin · İranİsferâyin
Câmî'ye göre kabrinin 833/1430'da nakledildiği yer. Bertels bunun Mecdüddin el-İsferâyînî'ye ait olduğunu, Câmî'nin iki şeyhi karıştırdığını ileri sürer; bu sebeple kesin medfen sayılamaz. İlişkili kişi dosyası Mecdüddin Bağdâdî : Necmeddîn-i Kübrâ'nın önde gelen halifelerinden Mecdüddin el-Bağdâdî, Hârizm'deki irşad çevresi, seyrüsülûk risâleleri ve…
Lahican · İbrahim Zahid-İ Gilani Türbesi · İranİbrahim Zahid-İ Gilani Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “HZ. PİR İBRAHİM ZAHİD-İ GİLANİ” adıyla, ZAHİDİYYE çevresinde, LAHİCAN/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi İRAN LAHİJAN TÜRBESİ İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 705 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Lâhîcân (Geylân) · İranLâhîcân (Geylân)
Yolun ilk pîri Ömer el-Halvetî'nin doğduğu yer; Halvetiyye'nin çıktığı Hazar'ın güneybatısındaki Geylân bölgesindedir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî : Seyyid Yahyâ-yı Şirvânî (ö. 868/1463-64), Sadreddin Hıyâvî’nin halifesi; Bakü’de yetiştirdiği halifeler, Virdü’s-settâr’ı ve etvâr-ı seb‘a merkezli eserleriyle Halvetiyye’yi Azerbaycan’dan Anadolu…
Lâhîcân · İranLâhîcân
Gîlân bölgesinde, Hazar kıyısı yakınında doğduğu şehir; aslen Şirvanlıdır ve soyu Şirvan'ın meşhur şeyh ailelerine dayanır. İlişkili kişi dosyası Ömer Halvetî : Halvetiyye’ye adını veren erken dönem pîri.
Mahâbâd Hânkâhı · İranMahâbâd Hânkâhı
Nehrî şeyhlerine ait, kendisinden önce de var olan hankah; Dizec’e yerleştikten sonra buraya gidip gelmiş ve burada da faaliyet göstermiştir. Hankahta ona ait eşya ve fotoğraflar bulunmakta, günümüzde haftada iki kez hatm-i hâcegân yapılmaktadır.
Merend · İranMerend
İlhanlı şehzadesi Geyhatu ve Gāzân Han'ın yakınlarıyla yolculuk ederken Şeyh Cemâleddin İshâk-ı Merendî ile tartıştığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ulu Ârif Çelebi : Ulu Ârif Çelebi, Sultan Veled’den sonra çelebilik makamına geçen; uzun seyahatleri, beylerle kurduğu ilişkiler ve halife ağıyla Mevleviyye’nin Konya…
Meraga · İzzeddin Türkmani el-Halveti Türbesi · İranİzzeddin Türkmani el-Halveti Türbesi
Ziyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH İZZEDDİN TÜRKMANİ EL-HALVETİ” adıyla, HALVETİYYE çevresinde, MERAGA/İRAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi MERAGADA OLDUĞU SÖYLENİYOR TEKKESİNİN BAHÇESİNE İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 831 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Ali er-Rızâ Türbesi ve Meşhed Hafızası · İranAli er-Rızâ Türbesi ve Meşhed Hafızası
Ali er-Rızâ 203/818’de Tûs’un Nûkan çevresinde vefat ederek Hârûnürreşîd’in kabrinin yanına defnedildi. Türbe çevresinde gelişen yerleşim zamanla Meşhed adını aldı ve büyük bir ziyaret, ilim ve şehir merkezi hâline geldi.