tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Abdî Halife Zâviyesi ve Türbesi — Tarihî Çevre
Abdî Halife’nin coğrafi hafızası Kendi yaptırdığı zâviyenin sahasına defnedildi. Yapı XVIII. yüzyılın ilk yarısında ortadan kalkmış olmalıdır; kesin parseli bilinmediğinden Akşehir tarihî merkez çevresi gösterilir.
Konya · Abdullah Dede Zâviyesi — Tarihî Akşehir Çevresi · TürkiyeAbdullah Dede Zâviyesi — Tarihî Akşehir Çevresi
Abdullah Dede’nin coğrafi hafızası Zâviye Akşehir’e yakın, adı belirtilmeyen bir köydeydi. Kesin köy ve parsel bilinmediğinden yalnız Akşehir çevresi gösterilir. Biyografideki yeri Akşehirli Abdullah Dede (ö. 968/1560-61), Akşehir yakınında zâviye ve misafirhane kuran, yolcuları ağırlayan ve gelen bağışları aynı gün ihtiyaç sahiplerine…
Akşehir · TürkiyeAkşehir
Kaynak onu "sevâd-ı Akşehr"den, yani Akşehir ve çevresinden yetişmiş gösterir; mürşidi Abdî Halîfe de aynı yerdendir. İlişkili kişi dosyası Mahmud-ı Akşehrî : Mahmud-ı Akşehrî (ö. 972/1564-65), Akşehirli Abdî Halife'nin yanında yetişip İshaklı kazasına bağlı bir köyde irşad faaliyeti yürüten şeyhtir.
Konya · Akşehir — Abdullah Dede’nin Doğum Çevresi · TürkiyeAkşehir — Abdullah Dede’nin Doğum Çevresi
Abdullah Dede’nin coğrafi hafızası Akşehir’de doğduğu ve ömrünün büyük bölümünü bu bölgenin yakınında geçirdiği kaynakta açıkça kaydedilir. Biyografideki yeri Akşehirli Abdullah Dede (ö. 968/1560-61), Akşehir yakınında zâviye ve misafirhane kuran, yolcuları ağırlayan ve gelen bağışları aynı gün ihtiyaç sahiplerine dağıtan derviştir. Bu…
Konya · Akşehir — Doğum ve İrşad Çevresi · TürkiyeAkşehir — Doğum ve İrşad Çevresi
Abdî Halife’nin coğrafi hafızası Doğduğu, ilmî eğitim gördüğü, zâviyesini kurduğu ve 972/1564-65’te vefat ettiği şehir. Biyografideki yeri Abdullah b. Hacı Mahmud, meşhur adıyla Abdî Halife (ö. 972/1564-65), Bahâeddinzâde’den icazet alarak Akşehir’de Bayramiyye’yi yayan, zâviye kuran ve risaleler kaleme alan şeyhtir. Bu mekân…
Tarihî merkez · Alâiye — Seyyid Süleyman’ın doğum çevresi · TürkiyeAlâiye — Seyyid Süleyman’ın doğum çevresi
Memleket nisbesi Kaynak Seyyid Süleyman’ın Alâiye diyarından yetiştiğini bildirir. Kesin doğum evi veya mahalle bilinmediğinden işaret Alanya tarihî merkezini gösterir. Biyografideki yeri Alâiyeli Seyyid Süleyman (ö. 27 Cemâziyelevvel 1064/15 Nisan 1654), Şeyh Ali Efendi’den inâbe alan, Kasımpaşa’da bulunduktan sonra Bursa Ahmed Paşa-yı…
Alâiye (doğum yeri) · TürkiyeAlâiye (doğum yeri)
Menâkıbnâmeye göre sancak beyinin oğlu olarak burada doğdu. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.
Alanya (Alâiye) · TürkiyeAlanya (Alâiye)
Doğum yeri olarak kaydedilen Alâiye. Kayıtta ayrıca Bilâd-ı Rûm ikamet yeri olarak geçer. İlişkili kişi dosyası Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî : Zervâ Tâceddin İbrahim el-Manavî (ö. 974/1566), Alâiye'den yetişmiş; Adana, Bursa, Rodos, Manisa, Şam ve Sahn medreselerinde görev yapmış, güçlü hafızasıyla “Hâfız-ı…
Tarihî merkez · Alaşehir — Mustafa Efendi’nin doğum çevresi · TürkiyeAlaşehir — Mustafa Efendi’nin doğum çevresi
Memleketi Vekāyi‘u’l-fuzalâ Mustafa Efendi’nin Alaşehir’de doğduğunu açıkça kaydeder. Mahallesi ve doğum evi bilinmediğinden işaret tarihî şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Alaşehirli Mustafa Efendi (ö. 1135/1723), 1688’de ilmiye mesleğine girip Sahn ve Süleymaniye medreselerine yükselen; İzmir kadılığına giderken Manisa çevresinde eşkıya saldırısında öldürülen…
Amasya · TürkiyeAmasya
10 tarihî kayıt ve 10 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Amasya — Hoca Sultan irşad çevresi · TürkiyeAmasya — Hoca Sultan irşad çevresi
Çelebi Halife’nin II. Bayezid’in şehzadelik yıllarında faaliyet gösterdiği ve Hoca Sultan zâviyesiyle anıldığı şehir. Kesin yapı noktası yerine tarihî merkez gösterilmiştir. Yapıyla ilişkili kişi Çelebi Halife diye tanınan Mehmed Cemâl-i Halvetî (ö. 899/1493-94), Pîr Muhammed Erzincânî’nin halifesi; Amasya’dan İstanbul’a uzanan irşad faaliyeti,…
Amasya (Yâvedûd Tekkesi) · TürkiyeAmasya (Yâvedûd Tekkesi)
857'de (1453) kurulan ve ilk şeyhi Sun'ullah Buhârî'nin Kâşgarî'nin halifelerinden olduğu kaydedilen tekkenin bulunduğu şehir. Konum şehir merkezine göre verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Sa‘deddîn-i Kâşgarî : Nizâmeddin Hâmûş'un halifesi Sa‘deddîn-i Kâşgarî, Herat'ı önemli bir Nakşibendî merkezine dönüştürdü ve Abdurrahman Câmî'yi yetiştirdi.
Amasya Beyazıt Medresesi · TürkiyeAmasya Beyazıt Medresesi
1486'da inşası tamamlanınca müderrislik göreviyle buraya tayin edilmiş, aynı zamanda Amasya müftülüğünü de üstlenmiştir. 896'daki (1491) protokol hadisesinden sonra bu görevi bırakıp İstanbul'a dönmüştür.
Amasya Hüseyniye Medresesi · TürkiyeAmasya Hüseyniye Medresesi
Babasının tayin edilmesi üzerine gidip öğrenimini tamamladığı medrese. İlişkili kişi dosyası Taşköprizâde Ahmed Efendi : Taşköprizâde Ahmed Efendi (1495-1561), Osmanlı âlim ve şeyh biyografilerini Şakā’iku’n-Nu‘mâniyye’de bir araya getiren; ilimler tasnifi, kelâm, mantık ve belâgat alanlarında eserler veren âlim ve kadıdır.
Gümüşlü · Gümüşlüoğlu Tekkesi · TürkiyeGümüşlüoğlu Tekkesi
Amasya’daki ilk Halvetî merkez Gümüşlüoğlu Tekkesi, Pîr İlyas’ın Amasya’ya dönüşünden sonra kurulan ve şehirde Halvetiyye’ye tahsis edilen ilk tekke kabul edilen irşad merkezidir. Günümüze ulaşmayan yapı Tekke günümüze ulaşmamıştır. Akademik araştırmalar yerini Gümüşlü Camii’nin doğu ve güney çevresiyle ilişkilendirir. Bugünkü cami, tarih…
Merzifon · TürkiyeMerzifon
Doğduğu ve ilk öğrenimini yaptığı şehir; babası Kayabeyoğlu Ali'dir, ailesi hakkında başka bilgi yoktur. İlişkili kişi dosyası Sünbül Sinân Efendi : Sünbül Sinân Efendi (856/1452–936/1529), Cemâl-i Halvetî'nin halifesi; Koca Mustafa Paşa Âsitânesi'nin şeyhi ve Halvetiyye'nin İstanbul'da teşekkül eden Sünbüliyye kolunun pîridir. Vaazları,…
Yukarı Pîrler · Pîr İlyas Türbesi · TürkiyePîr İlyas Türbesi
Pîr İlyas’ın Amasya’daki makamı Türbe Pîr Şücâeddin İlyas’ın Amasya’daki defin ve aile hafızasını taşır. Resmî envanter türbede damadı Pîr Celâleddin Abdurrahman, torunu Pîr Hayreddin Hızır Çelebi ve aile mensuplarının da bulunduğunu bildirir. Yapı ve tarih Mevcut türbe, ilk defin düzeninin sonraki devirlerde…
Yâkub Paşa Tekkesi · TürkiyeYâkub Paşa Tekkesi
Halk arasında Çilehâne Tekkesi diye anılan, 815/1412’de Halvetiyye’ye meşrut olarak kurulan tekke; doğrudan onun için yaptırılıp vakfedilmiştir. Mescid, tevhidhâne, şeyh odası, halvethâneler ve derviş hücrelerinden oluşur; tevhidhânenin batısındaki türbe kısmında medfundur. Türbenin dehlize açılan hâcet penceresinin üzerinde, içeride yatanlara dair bir kitâbe…
Ankara · TürkiyeAnkara
5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Ankara — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Millî Mücadele temasları · TürkiyeAnkara — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin Millî Mücadele temasları
Ankara görüşmeleri 15 Kasım 1920'de Ankara'ya gelen Ahmed Şerîf, 25 Kasım'da Mustafa Kemal Paşa ile görüştü. İşaret şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten,…
Ankara — doğum ve ilk tahsil şehri · TürkiyeAnkara — doğum ve ilk tahsil şehri
Doğum ve ilk tahsil çevresi Çalık Ya‘kūb bin Bayram Efendi Ankara’da doğdu ve ilk öğrenimini burada gördü. Doğum yılı, ailesi ve Ankara’daki hocaları kaynaklarda açık biçimde verilmediği için kayıt yalnız doğrulanabilen şehir bağını gösterir. Harita kaydının sınırı Belirli bir ev, medrese veya…
Ankara — kadılık ve görevden ayrılış · TürkiyeAnkara — kadılık ve görevden ayrılış
Ankara — kadılık ve görevden ayrılış. Ankara şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali Behçet Efendi (1727–1822), Konya ve Afyonkarahisar’daki ilmî-Mevlevî terbiyesini Bursa’da aldığı Nakşibendî, Kâdirî, Kübrevî, Çiştî ve Şüttârî icâzetleriyle birleştiren; Üsküdar Selimiye Dergâhı’nda Nakşibendî-Müceddidî irşadı, Mesnevî ve Mektûbât dersleriyle tanınan…
Altındağ · Ankara — Şa‘bân-ı Şifâî'nin vefat çevresi · TürkiyeAnkara — Şa‘bân-ı Şifâî'nin vefat çevresi
Vefat Diyarbakır'dan dönüş yolunda Ankara'da Mart 1705'te vefat etti. Bu kayıt mezar işareti değil şehir hafızasıdır. Biyografideki yeri Şa‘bân-ı Şifâî (ö. 1705), Ayaş'tan İstanbul'a giderek saray hekimliğine ve ilmiye mesleğine giren; doğum, yenidoğan ve çocuk sağlığına dair Tedbîrü'l-mevlûd başta olmak üzere Türkçe…
Ankara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi)
İlk bağlandığı ve şeyhlik makamına kadar yükseldiği Bayramiyye'nin merkezi; “Ankara ve çevresinde yaygın olan” yol budur. İlişkili kişi dosyası İsmâil Rusûhî Ankaravî : İsmâil Rusûhî Ankaravî (ö. 1631), Galata Mevlevîhânesi şeyhi; Mesnevî’nin en etkili Osmanlı şerhlerinden birini yazan, semâ ve Mevlevî erkânını…
Ankara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi)
Bağlı olduğu Bayramiyye'nin pîri Hacı Bayrâm-ı Velî'nin (ö. 833/1430) merkezi ve medfeni; babası Yazıcı Sâlih'in de Ankara civarından olduğu rivayet edilir. İlişkili kişi dosyası Ahmed-i Bîcân : Ahmed-i Bîcân (ö. 870/1466’dan sonra), Gelibolu’da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin irşad çevresinde yetişen; Envârü’l-âşıkīn başta olmak…
Ankara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayram Camii ve Türbesi)
Silsilesinin ulaştığı Hacı Bayrâm-ı Velî'nin medfeni; Bayramî Melâmîliği onun halifesi Dede Ömer Sikkînî ile başlamıştır. İlişkili kişi dosyası Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi : Olanlar Şeyhi İbrâhim Efendi (yaklaşık 1592-1655), Aksaray’daki dergâhında uzun süre irşad eden; Bayramî-Melâmî ve Hamzavî hafızada öne çıkan, Halvetî…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Melâmetî tavrın Türk tasavvufundaki sürdürücüsü Hacı Bayrâm-ı Velî'nin dergâhı; Dede Ömer Sikkînî ile birlikte bu çizgiyi devam ettirmiştir. İlişkili kişi dosyası Hamdûn el-Kassâr : Ebû Sâlih Hamdûn b. Ahmed el-Kassâr (ö. 271/884), Nîşâbur’da ihlâs, nefsin ithamı ve manevî hâlleri gizleme ilkelerini keskin…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Silsilesinin Hızır Dede ve Akbıyık Sultan vasıtasıyla ulaştığı Hacı Bayrâm-ı Velî'nin merkezi. İlişkili kişi dosyası Mehmed Muhyiddin Üftâde : Mehmed Muhyiddin Üftâde (ö. 1580), Bursa’da yetişen, Hızır Dede yanında sülûkünü tamamlayan ve Aziz Mahmud Hüdâyî’yi yetiştiren Celvetiyye pîridir.
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Sevgi ve ilgisine mazhar olduğu Hacı Bayrâm-ı Velî'nin dergâhı; Hickman'ın Erdebîlî takipçiliği tezinde de birlikte anıldıkları isimdir. İlişkili kişi dosyası Kemâl-i Ümmî İsmâil : Kemâl-i Ümmî İsmâil (ö. 1475), Bahâeddin Erzincânî’nin müridi; Yunus Emre söyleyişini hatırlatan ilâhileri, divanı ve adına yazılan menâkıbnâme…
Ankara (Hacı Bayrâm-ı Velî) · TürkiyeAnkara (Hacı Bayrâm-ı Velî)
Sevgi ve ilgisine mazhar olduğu Hacı Bayrâm-ı Velî'nin dergâhı; Hickman'ın Erdebîlî takipçiliği tezinde de birlikte anıldıkları isimdir. İlişkili kişi dosyası Kemâl Ümmî : Kemâl Ümmî, Şeyh Hâmid-i Velî ve Hoca Ali Erdebîlî çevreleriyle ilişkili XV. yüzyıl mutasavvıf şairidir. Kaynakların çoğu onu Halvetî…
Ankara Akmedrese · TürkiyeAnkara Akmedrese
Babasının müderris olduğu medrese; Kur'an'ı burada, babasının yanındayken ezberledi. İlişkili kişi dosyası Taşköprizâde Ahmed Efendi : Taşköprizâde Ahmed Efendi (1495-1561), Osmanlı âlim ve şeyh biyografilerini Şakā’iku’n-Nu‘mâniyye’de bir araya getiren; ilimler tasnifi, kelâm, mantık ve belâgat alanlarında eserler veren âlim ve kadıdır.
Ankara İstiklâl Mahkemesi · TürkiyeAnkara İstiklâl Mahkemesi
7 Aralık 1925'te tutuklanıp getirildiği yer; 26 Ocak ve 3 Şubat 1926 duruşmalarının ardından beraat etti. İlişkili kişi dosyası Tâhirülmevlevî : Tâhirülmevlevî adıyla tanınan Tâhir Olgun, Mesnevî dersleri ve şerhi, edebiyat tarihi çalışmaları, tercümeleri ve dergiciliğiyle son dönem Mevlevî kültürünü Cumhuriyet devrine…
Ayaş · Ayaş — Şa‘bân-ı Şifâî'nin doğum çevresi · TürkiyeAyaş — Şa‘bân-ı Şifâî'nin doğum çevresi
Doğum çevresi Şa‘bân-ı Şifâî Ayaş'ta doğdu. Kaynaklar doğum evi veya mahalle belirtmediğinden işaret ilçe merkezini gösterir. Biyografideki yeri Şa‘bân-ı Şifâî (ö. 1705), Ayaş'tan İstanbul'a giderek saray hekimliğine ve ilmiye mesleğine giren; doğum, yenidoğan ve çocuk sağlığına dair Tedbîrü'l-mevlûd başta olmak üzere Türkçe…
Bayram-ı Veli Türbesi · TürkiyeBayram-ı Veli Türbesi
Kaynakta geçen mekân Bayram-ı Veli Türbesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki defin, ziyaret ve çevresindeki kişi bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Ömer Fuâdî.
Beypazarı · TürkiyeBeypazarı
Akşemseddin'i ziyaret edip dervişi olduğu yer; Erdebil'e gitmek üzereyken yolunu buraya çevirmişti. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Tennûrî : Akşemseddin’in halifesi İbrâhim Tennûrî (ö. 1482), Kayseri’de irşad eden; fıkıh ile tasavvuf dilini Gülzâr-ı Ma‘nevî’de birleştiren Bayramî-Şemsî şeyhidir.
Beypazarı · TürkiyeBeypazarı
Şeyhinin yanından ayrılıp gittiği, bir mescid ve değirmen inşa ettirdiği yer; Fâtih'in kızını tedavi etmesi karşılığında buradaki pirinç mezraaları kendisine verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair…
Altındağ · Hacı Bayram Dergâhı — İntisap Durağı · TürkiyeHacı Bayram Dergâhı — İntisap Durağı
Akşemseddin’in coğrafi hafızası Hacı Bayrâm-ı Velî’ye intisap ederek seyrüsülûkünü tamamladığı merkez. Yapıyla ilişkili kişi Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin pîri; âlim, hekim, şair ve İstanbul’un fethinin manevî rehberlerindendir. Kayıt, Akşemseddin’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini…
Hacı Bayrâm-ı Velî Dergâhı, Ankara · TürkiyeHacı Bayrâm-ı Velî Dergâhı, Ankara
On bir yıl riyâzet ve mücâhede ile en ağır hizmetlerde çalıştığı, sonra imam ve damat olduğu dergâh; Bayramiyye icâzetini burada aldı. İlişkili kişi dosyası Eşrefoğlu Rûmî : Eşrefoğlu Rûmî (ö. 874/1469-70), Hacı Bayrâm-ı Velî ve Hüseyin Hamevî’den yetişen, Kādiriyye’nin Anadolu’daki Eşrefiyye kolunu…
Altındağ · Hacı Bayram-ı Velî Külliyesi · TürkiyeHacı Bayram-ı Velî Külliyesi
Âsitâne ve pîr makamı Hacı Bayrâm-ı Velî’nin Ankara’da kurduğu merkez, Bayramiyye’nin âsitânesi ve pîr makamıdır. İlk çekirdeğin, onun Ankara’ya dönüp irşada başladığı yıllarda halvethânelerle küçük bir mescid-tevhidhâne çevresinde teşekkül ettiği; bugünkü caminin ise kaynaklarda 828/1425 veya 831/1427-28 tarihlerine bağlandığı belirtilir. Külliyenin katmanları…
Hacı Bayrâm-ı Velî Külliyesi · TürkiyeHacı Bayrâm-ı Velî Külliyesi
Kabrinin bulunduğu ve Taşköprizâde'nin “ziyaretgâh olduğunu, burada yapılan duaların kabul edildiğini” yazdığı yer; Bayramiyye'nin merkezi. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Hacıbayram Camii (çile hücresi) · TürkiyeHacıbayram Camii (çile hücresi)
Hacı Bayrâm-ı Velî'ye intisap edip riyâzet ve mücâhededen sonra hilâfet aldığı yer; içinde çileye girdiği hücre bugün de caminin bodrumunda mevcut olup şeyhin adıyla anılmaktadır. İlişkili kişi dosyası Akşemseddin : Şemseddin Muhammed b. Hamza, Akşemseddin (1390-1459), Hacı Bayrâm-ı Velî’nin halifesi, Şemsiyye-i Bayramiyye’nin…
Kutluhan · TürkiyeKutluhan
Sefîne-i Evliyâ'nın Hüsâmeddin-i Ankaravî'nin doğum yeri olarak kaydettiği, Ankara'ya yakın mahal. Metinde başka bir tarif verilmediği için konumu kesinleştirilememiştir. İlişkili kişi dosyası Hüsâmeddin-i Ankaravî : Hüsâmeddin-i Ankaravî, Ankara yakınındaki Kutluhan’da doğan; zâhirî ilimlerden sonra Ahmed-i Sârbân’ın terbiyesinde yetişen, Hamza Bâlî ve Hasan…
Kutluhan köyü · TürkiyeKutluhan köyü
1548'de Nahcıvan seferine giderken uğradıkları, kutub Hüsâmeddin Ankaravî'nin ikamet ettiği köy; müridliğe burada kabul edildi ve “İdris” lakabını burada aldı. İlişkili kişi dosyası İdrîs-i Muhtefî : İdrîs-i Muhtefî (1534–1615), asıl adı Hacı Ali Bey olan; Hüsâmeddin Ankaravî ve Seyyid Osman Hâşimî’nin terbiyesinde…
Solfasol (Zülfazl) köyü · TürkiyeSolfasol (Zülfazl) köyü
Lâmiî Çelebi'ye göre Çubuk suyu kenarında doğduğu köy. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve topluma hizmeti birleştiren 15. yüzyıl sûfîsidir.
Şereflikoçhisar · TürkiyeŞereflikoçhisar
948'de (1541) doğduğu yer. İlişkili kişi dosyası Aziz Mahmud Hüdâyî : Aziz Mahmud Hüdâyî (1541-1628), Üftâde’nin irfanını Üsküdar merkezli ilim, vaaz, şiir, vakıf ve irşad ağına dönüştüren; Celvetiyye’yi teşkilâtlandırıp Anadolu ve Balkanlara taşıyan mutasavvıf, âlim ve şairdir.
Tapduk Emre Dergâhı (Emrem Sultan Zâviyesi) · TürkiyeTapduk Emre Dergâhı (Emrem Sultan Zâviyesi)
Kaynakların vardığı kanaate göre Yûnus Emre, Nallıhan'a yakın Emrem Sultan'daki zâviyede, Tapduk Emre Dergâhı'nda yaşamıştır. Sarıköy'deki arazisini bu zâviyeye bağışladığı belirtilir. İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan…
Antakya — doğum ve menşe · TürkiyeAntakya — doğum ve menşe
Antakya — doğum ve menşe. Kaynaklar Antakyalı olduğunu bildirir; doğduğu yapı veya mahalle bilinmediğinden şehir merkezi gösterilir. Biyografideki yeri Ali el-Arabî Efendi (ö. 1008/1599-1600), Antakya’dan İstanbul’a gelerek Bostan Efendi’den mülâzemet alan; Saraybosna ve Hezargrad’da müftülük, İstanbul’da fetva mukabelesi ve Babadağ’da müderrislik yapan…
Abdal Mûsâ Tekkesi ve Türbesi, Tekkeköy · TürkiyeAbdal Mûsâ Tekkesi ve Türbesi, Tekkeköy
Evliya Çelebi'nin XVII. yüzyıl ortasında üç yüzden fazla mücerred dervişle gördüğü tekke; XVIII. yüzyıl sonlarından itibaren Girit Bektaşî şeyhleri burada yetişti. 1826'dan sonra Nakşîlere geçtiği tahmin edilir, 1911'de harabe hâlindeydi.
Abdal Mûsâ Zâviyesi, Tekkeköy · TürkiyeAbdal Mûsâ Zâviyesi, Tekkeköy
Kültünün yayılmasında baş rolü oynayan Abdal Mûsâ'nın türbesi. Sulucakarahöyük tekkesinden yetişen Abdal Mûsâ, önce Bursa havalisinde, sonra Bergama ve Antalya'da Osmanlı gazilerine onun menkıbelerini anlatarak tanıtmıştır.
Kâfî Baba Tekkesi, Finike · TürkiyeKâfî Baba Tekkesi, Finike
Fâtih devri Teke-ili belgesinde adı geçen ve XIV. yüzyıl ortalarında kurulduğu anlaşılan tekke; kitâbesinden 1815'te tamir edildiği ve Abdal Mûsâ'nın burada “pîr-i sânî” diye anıldığı bilinir. Konum yaklaşıktır.
Elmalı · Abdal Musa Tekkesi · TürkiyeAbdal Musa Tekkesi
Erken Bektaşî âsitânesi Kesin kuruluş tarihi bilinmemekle birlikte Kaygusuz Abdal’ın Bursa’nın fethinden sonra burada Abdal Mûsâ’ya bağlandığını bildiren gelenek, tekkenin XIV. yüzyılın ikinci yarısında mevcut olduğunu düşündürür. XVII. yüzyılda zengin vakıfları bulunan tam teşekküllü bir Bektaşî âsitânesiydi. Misafirlik ve tekke ekonomisi Tekke…
Antalya · TürkiyeAntalya
Elmalı ile birlikte adının en çok tanındığı çevre. İlişkili kişi dosyası Ümmî Sinân : Ümmî Sinân (ö. 1657), Elmalı merkezli Halvetî şeyhi; Niyâzî-i Mısrî, Muslihuddin Mustafa Uşşâkī, Çavdaroğlu Müftî Derviş ve Eroğlu Nûrî gibi isimlerin yetiştiği irşad çevresinin merkez şahsiyetidir.
Teke-ili (Antalya) · TürkiyeTeke-ili (Antalya)
Rivayetlerin Aydın üzerinden gelip yerleştiği bölge; kaynak burayı “koyu bir Şiî-Bâtınî merkezi” diye tarif eder ve Tahtacılar zümresinin yoğunluğuna dikkat çeker. İlişkili kişi dosyası Abdal Mûsâ : Abdal Mûsâ, tarihî şahsiyeti menkıbelerle iç içe geçen; Bursa ve Teke çevresindeki hatırası, Kaygusuz Abdal…
Hüseyin Vâiz Efendi'nin kabri · TürkiyeHüseyin Vâiz Efendi'nin kabri
Hac dönüşü uğradığı ve ilk mürşidi Müftî el-Hâc Hüseyin Vâiz Efendi'nin kabrini ziyaret ettiği şehir. Bu kayıt, Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî'nin halifelerinden olan ilk şeyhinin Anteb'de medfun olduğunu göstermesi bakımından önemlidir; kabrin şehir içindeki yeri belirtilmediğinden koordinat şehir ölçeğindedir.
Ayaş · TürkiyeAyaş
Kaynak, Bünyâmin Ayâşî'nin Ankara'ya bağlı Ayaş'ta doğduğunu bildirir. Nisbesi de bu kasabadan gelir; hayatının ilk dönemleri hakkında yeterli bilgi yoktur. İlişkili kişi dosyası Şeyh Bünyâmin-i Ayâşî : Bünyâmin-i Ayâşî (ö. 916/1510), Dede Ömer Rûşenî'nin halifesi; şeyhinden sonra yirmi altı yıl irşad makamında…
Bünyâmin Ayâşî Türbesi · TürkiyeBünyâmin Ayâşî Türbesi
Türbesi Ayaş'ta kendi adıyla anılan caminin yanındadır. Kaynak aynı yerde medrese ve hamam gibi vakıflarının da bulunduğunu bildirir; koordinat kasaba düzeyindedir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Bünyâmin-i Ayâşî : Bünyâmin-i Ayâşî (ö. 916/1510), Dede Ömer Rûşenî'nin halifesi; şeyhinden sonra yirmi altı yıl irşad…
Bünyâmin Camii · TürkiyeBünyâmin Camii
1325 tarihli Ankara Vilâyeti Salnâmesi, Ayaş anlatılırken Şeyh Mustafa Bünyâmin'in kendi adıyla anılan caminin yakınlarında gömülü olduğunu kaydeder. Esad Muhlis Paşa'nın Bünyâmin'in Hacı Bayrâm-ı Velî'den el aldığını söyleyen manzumesi de bu camide asılıdır.
Aydınoğlu Tekkesi · TürkiyeAydınoğlu Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Aydınoğlu Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 2 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Şeyh Hasan Ünsi Efendi, İbrâhim…
Nazilli · TürkiyeNazilli
En meşhur halifesi Mehmed Zühdü Efendi'nin bir ara müftülük yaptığı yer. İlişkili kişi dosyası Abdullah Salâhî Uşşâkî : Abdullah Salâhî Uşşâkî (1705–1783), Tâhir Ağa Tekkesi’ndeki meşihatı, çok yönlü telif ve şerh faaliyeti ve Uşşâkîliğin Salâhiyye koluyla XVIII. yüzyıl tasavvuf hayatının merkez şahsiyetlerindendir.
Nazilli · TürkiyeNazilli
Doğduğu, sıbyan mektebi ve medrese tahsilini gördüğü, on üç yaşında ilk memuriyetine başladığı kaza. İlişkili kişi dosyası Şeyh Muhammed Fahreddin-i Himmetî : Muhammed Fahreddin-i Himmetî (1849–1915), Nazilli’den İstanbul’a uzanan memuriyet hayatını Uşşâkî hizmetiyle birleştiren; Emin Efendi’den hilâfet alan, Aksaray Şekerci Sokağı Dergâhı’nı…