Ara
Menü

İrşadın mekândaki hafızası

Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.

Harita noktaları hazırlanıyor…Mekân dizini haritadan bağımsız olarak kullanılabilir.
Koordinatlı mekânŞehir düzeyi0 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.
3172tekil mekân dosyası
507birleştirilen tekrar kayıt
552doğrulanmış yapı noktası
2999yaklaşık / şehir çevresi
Geniş harita görünümü →
Mekke Mevlevîhânesi · Suudi Arabistan

Mekke Mevlevîhânesi

1102'de (1691) hac için Mısır'dan ayrılıp Mekke'ye geldiğinde buranın şeyhliğini yaptı; 1112'de (1700) Medine'den Mekke'ye dönünce tekrar aynı tekkeye şeyh oldu. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir, hadis, matematik ve…

MevleviyyeMüneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık)Tarihî aday
Mekke ve Arafat · Suudi Arabistan

Mekke ve Arafat

1258/1842'de çıktığı hac yolculuğunun varış noktası. Medine'den sonra bir deve kiralayarak Mekke'ye gitti, Arafat'taki Cebel-i Rahme'ye yürüyerek çıkıp indi ve hac farîzasını yerine getirdi. Dönüşte Cidde'den bindiği geminin direğinin kırılıp su alması ve “Yâ Şâh-ı Nakşibend” nidâsıyla kurtuluş anlatısı bu yolculuğa aittir.

Hacı Feyzullah EfendiTarihî aday
Mekke ve çevresindeki vadiler · Suudi Arabistan

Mekke ve çevresindeki vadiler

Şeyh Bakkāl'ın “fetih sana Mısır'da değil Mekke'de gelecek” işareti üzerine geldiği şehir. Muhtemelen 613-628 (1216-1231) yılları arasında Mekke çevresindeki dağ ve vadilerde çile çıkardı; kaynak bu çetin dönemin ruhî hayatında derin izler bıraktığını söyler. 628'de burada Avârifü'l-maârif müellifi Şehâbeddin es-Sühreverdî ile görüştü.

İbnü’l-FârızTarihî aday
Mekke-i Mükerreme · Suudi Arabistan

Mekke-i Mükerreme

Sefîne, Şeyh Murâd'ın seyahat hattında Hicaz'a dönüşünü ve en az üç defa haccettiğini kaydeder; üçüncü haccının ardından Kahire'ye, oradan Şam'a geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Murâd el-Özbeki en-Nakşıbendi : ŞEYH MURAD el-ÖZBEKİ en-NAKŞiBENDİ Keşmir veya Kabil beldesinden neş'et eyledi. 105 5/( 1…

Şeyh Murâd el-Özbeki en-NakşıbendiTarihî aday
Mekke-i Mükerreme · Suudi Arabistan

Mekke-i Mükerreme

1010 Safer’inde kadılığına tayin edildiği şehir; aynı yılın Şâban ayında vefat haberi buradan İstanbul’a ulaştı. İlişkili kişi dosyası Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi : Kavalalızâde Abdülvehhâb Efendi (ö. 1010/1601), medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında matematik, astronomi, geometri ve hesap ilimlerindeki yetkinliğiyle tanınmış Osmanlı âlimidir.

Kavalalızâde Abdülvehhâb EfendiTarihî aday
Mekke-i Mükerreme · Suudi Arabistan

Mekke-i Mükerreme

Bahşî'nin, tekkenin postunu oğluna bıraktıktan sonra Hicaz'a gidip mücâvir olarak yerleştiği şehir. 1098/(1687) vefatı bu dönemin sonunda kaydedilir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Bahşî el-Halebî : Seyyid Muhammed Bahşî el-Halebî (1628–1687), Halep ve Şam’da yetişen; Şeyh İhlâs’a intisap ederek İhlâsiyye Tekkesi’nde onun…

Seyyid Muhammed Bahşî el-HalebîTarihî aday
Süleymaniye Medresesi (Mekke) · Suudi Arabistan

Süleymaniye Medresesi (Mekke)

Sefîne'ye göre Harem-i Şerîf'e nâzır konumdaki medrese; İsmâil en-Nüvvâb burada müderrislik yapmış, aynı yerde hastaları muayene edip ilâçlarını tertip etmiştir. Metin binanın tam yerini vermez. İlişkili kişi dosyası İsmâil en-Nüvvâb : İsmâil en-Nüvvâb, Hindistan kökenli; Mekke'de Süleymaniye Medresesi'nde ders veren, hastaları tedavi…

İsmâil en-NüvvâbYaklaşık tarihî kayıt
Müşellel (Kudeyd) · Suudi Arabistan

Müşellel (Kudeyd)

Yetmiş-yetmiş iki yaşında, bir hac veya umre yolculuğu sırasında Kudeyd mevkiinde vefat edip Müşellel'de defnedildiği yer. Konum çok yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin…

NakşibendiyyeKâsım b. Muhammed b. Ebû BekirYaklaşık tarihî kayıt
Râbiğ · Suudi Arabistan

Râbiğ

Hacıların ihrama girdiği mevki; ikinci hac yolculuğunda Medine'den Mekke'ye giderken burada koleradan vefat etti (1262/1846). İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi ve mânaya…

Kuşadalı İbrâhim EfendiYaklaşık tarihî kayıt
Huttalân · Tacikistan

Huttalân

Halifesi ve damadı Hâce İshak Huttalânî'nin bulunduğu kasaba; cenazesi önce buraya nakledilmiştir. Huttalânî 826/1423'te Şâhruh tarafından idam edilmiş, Hemedâniyye onun iki halifesi etrafında ikiye ayrılmıştır. Konum yaklaşıktır.

Seyyid Ali HemedânîYaklaşık tarihî kayıt
Huttalân · Tacikistan

Huttalân

Kübrevî şeyhi Hâce İshak Huttalânî'ye intisap ettiği yer; 827/1424'te Vali Bayezid'in baskınında şeyhi burada öldürülmüş, kendisi tutuklanmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Nûrbahş : Muhammed Nûrbahş, İshak Huttalânî çevresindeki Kübrevî terbiyesi, mehdîlik iddiası etrafındaki siyasî gerilimler ve sonraki Nurbahşiyye kollarıyla XV.…

Muhammed NûrbahşYaklaşık tarihî kayıt
Hisârışâdmân · Tacikistan

Hisârışâdmân

Çerhî'nin, Alâeddin Attâr'ın vefatından sonra yerleştiği ve 851 (1447) yılında vefat ettiği bölge; bugün Tacikistan sınırları içindedir. Harap olan türbesi Sovyet rejiminin yıkılmasından sonra restore edilmiştir.

Mevlânâ Ya‘kūb-i ÇerhîYaklaşık tarihî kayıt
Ya‘kūb-i Çerhî Türbesi · Tacikistan

Ya‘kūb-i Çerhî Türbesi

Gissar (Hisar) vadisinde bulunan türbe; Tacikistan'da müslümanların sıkça ziyaret ettiği türbeler arasında sayılır. Tacikler arasında en yaygın tarikatın Nakşibendiyye olması bu ziyaret geleneğini besler.

NakşibendiyyeMevlânâ Ya‘kūb-i ÇerhîTarihî aday
Mîr Seyyid Ali Hemedânî Türbesi · Tacikistan

Mîr Seyyid Ali Hemedânî Türbesi

Cenazesi önce Huttalân'a nakledilmiş, daha sonra buraya defnedilmiştir; bugün Tacikistan'ın en büyük ziyaretgâhlarındandır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Ali Hemedânî : Seyyid Ali Hemedânî, Kübrevî öğretisini Horasan, Mâverâünnehir ve Keşmir arasında taşıyan seyahatleri, halifeleri ve eserleriyle Hemedâniyye çevresinin merkezidir.

KübreviyyeSeyyid Ali HemedânîYaklaşık tarihî kayıt
Vahş · Tacikistan

Vahş

1203-1210 arasında oturduğu veya gidip geldiği kasaba; buranın emîri ile ilişki kurmuştu, kadısını ise minberden eleştirenler arasında sayar. İlişkili kişi dosyası Bahâeddin Veled : Bahâeddin Veled (1151-1231), Belh’in ilim ve vaaz geleneğini Horasan, Irak, Hicaz ve Anadolu güzergâhından Konya’ya taşıyan; Maârif’i, Burhâneddin…

Bahâeddin VeledYaklaşık tarihî kayıt
Şâzile · Tunus

Şâzile

Müridi Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yerleşmesi için gönderdiği belde; Şâzeliyye adını buradan almıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî : Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî (ö. 625/1228 [?]), Benî Arûs ve Cebelialem çevresinde yaşayan; Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yetiştiren, Salâtü'l-Meşîşiyye ve Şâzelî kaynaklarında korunan…

Abdüsselâm b. Meşîş el-HasenîYaklaşık tarihî kayıt
Şâzile (Şâzele) · Tunus

Şâzile (Şâzele)

Mürşidi Abdüsselâm b. Meşîş'in emriyle yerleşip irşada başladığı belde; tarikatın ve kendisinin adı buradan gelir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve İskenderiye’de irşad halkaları kuran, Şâzeliyye’nin kurucu pîridir.

ŞâzeliyyeEbü’l-Hasan eş-ŞâzelîYaklaşık tarihî kayıt
Şâzile · Tunus

Şâzile

Tarikata adını veren Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'nin nisbet edildiği yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası İbn Atâullah el-İskenderî : Tâcüddîn İbn Atâullah el-İskenderî (ö. 1309), Mâlikî fakihi, vaiz ve Şâzelî şeyhi; amel, ihlâs, tevekkül, fakr ve mârifet öğretisini el-Hikem başta olmak üzere eserleriyle kalıcılaştırdı.

Şâzeliyyeİbn Atâullah el-İskenderîYaklaşık tarihî kayıt
Tunus · Tunus

Tunus

3 tarihî kayıt ve 3 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.

3 KAYIT · 3 ŞAHSİYETBirleştirilmiş şehir dosyası
Tunus — Menzeliyye yayılma sahası · Tunus

Tunus — Menzeliyye yayılma sahası

Menzeliyye kolunun kaynaklarda belirtilen Tunus yayılma sahasını temsil eden yaklaşık coğrafî merkezdir. Ali b. Ammâr el-Menzelî’nin ikamet ettiği kesin bir tekke veya ev olarak okunmamalıdır. Biyografideki yeri Ali b. Ammâr el-Menzelî eş-Şuaybî, XVIII. yüzyılda adına nispet edilen Menzeliyye koluyla tanınan Kādirî şeyhidir.…

Kādiriyye — MenzeliyyeKadiriyyeAli b. Ammâr el-Menzelî eş-ŞuaybîKaynaklarla eşleştirildi
Tûzer — Ahmed et-Tebbâsî’ye intisap · Tunus

Tûzer — Ahmed et-Tebbâsî’ye intisap

Tûzer — Ahmed et-Tebbâsî’ye intisap. Tûzer şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî…

Şâzeliyye-MeymûniyyeMedyeniyye (Şuaybiyye)Ali b. Meymûn el-MağribîKaynaklarla eşleştirildi
Zağvân Dağı · Tunus

Zağvân Dağı

Bir mağarasında bitkiler ve otlarla beslenerek uzlete çekildiği dağ; “Ey Ali! Artık insanların arasına karış da senden istifade etsinler” denilmesi üzerine uzletine son vermiştir. İlişkili kişi dosyası Ebü’l-Hasan eş-Şâzelî : Ebü’l-Hasen Nûreddin Ali eş-Şâzelî (593/1197–656/1258), Abdüsselâm b. Meşîş’in terbiyesinde yetişip Tunus ve…

Ebü’l-Hasan eş-ŞâzelîYaklaşık tarihî kayıt
Ahmed Efendi Türbesi · Türkiye

Ahmed Efendi Türbesi

Sefîne, İbrâhim Necâti Efendi'nin Ahmed Efendi'nin türbesinde sol tarafa defnedildiğini kaydeder; türbenin bulunduğu semt veya dergâh metinde belirtilmez. Kişinin mevcut mekân kayıtlarında Üsküdar'da Bandırma Tekkesi ile Fındıklı'da Keşfî Ca'fer Efendi Türbesi bulunmakla birlikte, metin bunlardan hangisi olduğunu söylemez. Koordinat verilmedi.

HalvetiyyeŞeyh el-Hâc İbrâhim Necâti EfendiTarihî aday
Cebel-i Gār Zâviyesi · Türkiye

Cebel-i Gār Zâviyesi

"Cebel-i Gār" diye tanınan yüksek bir dağın belinde bizzat inşa ettirdiği, kaynağın "eşi benzeri olmayan" dediği zâviyedir; irşad, ilim ve ibadetle geçen ömrü burada geçti. Kaynak zâviyenin bağlı bulunduğu şehri vermediği için şehir alanı boş bırakıldı.

HalvetiyyeBoyabatlı Dede EfendiTarihî aday
Etmekçioğlu Medresesi · Türkiye

Etmekçioğlu Medresesi

1109 Rebîülâhirinde (Ekim 1697) müderris olarak tayin edildiği medresedir. Kaynakta medresenin bulunduğu şehir belirtilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Şa‘bân-ı Şifâî (Ahmed Şa‘bân Efendi) : Şa‘bân-ı Şifâî (ö. 1705), Ayaş'tan İstanbul'a giderek saray hekimliğine ve ilmiye mesleğine giren; doğum, yenidoğan ve çocuk sağlığına dair…

Şa‘bân-ı Şifâî (Ahmed Şa‘bân Efendi)Tarihî aday
Karahisar · Türkiye

Karahisar

Türbedeki manzumede “Şems-i devlet ki doğup Karahisâr ufkundan / İtdi ol şehri cemâliyle behişt-i a‘lâ” denilerek anılan şehir; şeyhi de Muhyiddîn-i Karahisârî’dir. Metin doğum yerini açıkça söylemediği için bu bağ ihtiyatla kaydedilmiştir.

Ramazâneddin MahfîTarihî aday
Kızılmusluk Zâviyesi · Türkiye

Kızılmusluk Zâviyesi

Kadılık görevlerinden sonra şeyhliğini üstlendiği zâviye; kaynak zâviyenin bulunduğu yeri bildirmiyor. İlişkili kişi dosyası Evliyâzâde Mustafa Efendi : Evliyâzâde Mustafa Efendi (ö. yaklaşık 1057/1647), Siroz’dan ilmiye mesleğine girip İzmit kadılığı yapan; ardından Kızılmusluk Zâviyesi ile Bayezid, Süleymaniye ve Ayasofya kürsülerinde şeyhlik ve…

Evliyâzâde Mustafa EfendiTarihî aday
Koca Mustafa Paşa Medresesi · Türkiye

Koca Mustafa Paşa Medresesi

1112 Cemâziyelevvelinde (Ekim 1700) müderris olarak tayin edildiği medresedir. Doğum ve çocuk hastalıklarına dair Tedbîrü'l-mevlûd'ü 1112'de (1701) yazdığına göre eserin telifi bu görev dönemine rastlar. Kaynakta medresenin bulunduğu şehir belirtilmemiştir.

Şa‘bân-ı Şifâî (Ahmed Şa‘bân Efendi)Tarihî aday
Pazar Tekkesi ve türbesi · Türkiye

Pazar Tekkesi ve türbesi

Sefîne-i Evliyâ'ya göre Harîrî (Kazzâz) Muhammed Efendi'nin ilk şeyhi olduğu ve uzun yıllar postnişînlik ettiği tekke; kendisi tekkenin bitişiğindeki türbede medfundur. Vassâf, tekkenin kendi devrindeki şeyhi Gâlib Efendi'den ve onun babası Ahmed Zarîfî Efendi'den nakiller yapar. Metinde tekkenin bulunduğu semt belirtilmediği için…

HalvetiyyeHariri Şeyh Muhammed EfendiTarihî aday
Sinan Paşa Medreseleri · Türkiye

Sinan Paşa Medreseleri

1115 Rebîülâhirinde (Ağustos 1703) tayin edildiği son müderrislik yeridir; aynı yılın cemâziyelâhirinde (Ekim 1703) Diyarbekir kadılığına gönderilmiştir. Şeyhî bir yerde kadılık öncesi son görev yerini burası olarak gösterirken iki ayrı yerde İsmihan Sultan Medresesi'nden ayrıldığını kaydeder; bu iki kayıt uzlaştırılmamıştır. Kaynakta medresenin…

Şa‘bân-ı Şifâî (Ahmed Şa‘bân Efendi)Tarihî aday
Şeyh İsmail Efendi Türbesi (Çukur Hamamı yakını) · Türkiye

Şeyh İsmail Efendi Türbesi (Çukur Hamamı yakını)

Kendisinin inşa ettirdiği türbe; kaynak yalnız 'Çukur Hamamı yakınında' diyor, şehir adını vermiyor. İlişkili kişi dosyası Kızanlıklı Şeyh İsmail Efendi : Kızanlıklı İsmail Efendi (ö. yaklaşık 1052/1642-43), Aziz Mahmud Hüdâyî’nin halifesi; Filibe’deki aile zâviyesi, hac yolculuğu ve İstanbul’un büyük camilerindeki vaaz hizmetleriyle…

CelvetiyyeKızanlıklı Şeyh İsmail EfendiTarihî aday
Şeyhülislâm Hüseyin Efendi Medresesi · Türkiye

Şeyhülislâm Hüseyin Efendi Medresesi

Müderrislik basamaklarının ikincisidir; 1103 Ramazanında (Mayıs 1692) buraya tayin edildi. Kaynakta medresenin bulunduğu şehir belirtilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Şa‘bân-ı Şifâî (Ahmed Şa‘bân Efendi) : Şa‘bân-ı Şifâî (ö. 1705), Ayaş'tan İstanbul'a giderek saray hekimliğine ve ilmiye mesleğine giren; doğum, yenidoğan ve çocuk sağlığına…

Şa‘bân-ı Şifâî (Ahmed Şa‘bân Efendi)Tarihî aday
Adana · Türkiye

Adana

Balıkesir'den sonra maarif müdürlüğüne getirildiği ilk şehir. İlişkili kişi dosyası Ken‘an Rifâî : Ken‘an Rifâî (1867–1950), Osmanlı maarif teşkilâtında müdür, müfettiş ve öğretmen olarak çalışan; Medine’de Hamza er-Rifâî’den icâzet alan, Hırka-i Şerif’teki dergâhında Mesnevî okutan mutasavvıf ve müelliftir.

Ken‘an RifâîYaklaşık tarihî kayıt
Adana (Sîs Kalesi çevresi) · Türkiye

Adana (Sîs Kalesi çevresi)

Mir'âtü'l-ışk 'a göre Somuncu Baba'nın Bursa'dan göçüp Ceyhan kenarında Nebî Sûfî'nin evine yerleştiği bölge; kapıcıbaşı kıyafetini bırakıp buraya gelerek intisap etti. İlişkili kişi dosyası Hacı Bayram Velî : Hacı Bayrâm-ı Velî, Ankara merkezli Bayramiyye yolunun pîri; medrese ilmi, sohbet, ortak emek ve…

Hacı Bayrâm-ı VelîYaklaşık tarihî kayıt
Hısn-ı Mansûr (Adıyaman) · Türkiye

Hısn-ı Mansûr (Adıyaman)

1083 Şevvalinde (Ocak-Şubat 1673) babasının bulunduğu Hısn-ı Mansûr beldesinde doğdu; ailenin "Hısn-ı Mansûrîzâde" nisbesi de buradan gelir. İlişkili kişi dosyası Hısn-ı Mansûrîzâde Mustafa Mûcib Efendi : Hısn-ı Mansûrîzâde Mustafa Mûcib Efendi (1673-1727), İstanbul’un yüksek medreselerinde müderrislikten Halep ve Şam kadılıklarına yükselen; 107…

Hısn-ı Mansûrîzâde Mustafa Mücîb EfendiTarihî aday
Abdürrahim Karahisârî Türbesi · Türkiye

Abdürrahim Karahisârî Türbesi

Kaynak, Abdürrahim Karahisârî'nin türbesinin Karahisar'da Kasım Paşa Camii'nin yanında bulunduğunu bildirir. Ölüm yılı kayıtlarda geçmediğinden türbe, biyografinin en sağlam sabit noktalarından biridir.

BayramiyyeŞeyh Abdurrahim KarahisârîTarihî aday
Abdürrahim Karahisârî'nin mescidi ve kitap vakfı · Türkiye

Abdürrahim Karahisârî'nin mescidi ve kitap vakfı

888 (1483) yılında Karahisar'da tanzim ettirdiği vakfiyeyle servetini ve kitaplarını Afyon'da yaptırdığı mescide vakfetti. Kaynak mescidin adını ve mevkiini vermez; koordinat şehir düzeyindedir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Abdurrahim Karahisârî : Abdürrahim Karahisârî, Akşemseddin'in yakınında yetişen Bayramî-Hamzavî çevre öncesi halifelerden; Vahdetnâme ve diğer…

Şeyh Abdurrahim KarahisârîTarihî aday
Afyonkarahisar · Türkiye

Afyonkarahisar

3 tarihî kayıt ve 3 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.

3 KAYIT · 3 ŞAHSİYETBirleştirilmiş şehir dosyası
Afyonkarahisar — Mevlevî tahsil, çile ve sikke · Türkiye

Afyonkarahisar — Mevlevî tahsil, çile ve sikke

Afyonkarahisar — Mevlevî tahsil, çile ve sikke. Afyonkarahisar şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali Behçet Efendi (1727–1822), Konya ve Afyonkarahisar’daki ilmî-Mevlevî terbiyesini Bursa’da aldığı Nakşibendî, Kâdirî, Kübrevî, Çiştî ve Şüttârî icâzetleriyle birleştiren; Üsküdar Selimiye Dergâhı’nda Nakşibendî-Müceddidî irşadı, Mesnevî ve Mektûbât dersleriyle…

Nakşibendiyye-Müceddidiyye ve MevleviyyeNakşibendiyyeAli Behçet EfendiKaynaklarla eşleştirildi
Afyonkarahisar — sancak beyliği ve lalalık · Türkiye

Afyonkarahisar — sancak beyliği ve lalalık

1558 Martında Afyonkarahisar sancak beyi ve Şehzade Orhan’ın lalasıydı. Biyografideki yeri Çandarlı Halil Bey (1508–1570), Çandarlı Îsâ Paşa’nın oğlu; medrese öğretiminden Maraş defterdarlığına, Afyonkarahisar sancak beyliği ve Şehzade Orhan’ın lalalığından Budin defterdarlığına geçen Osmanlı ilim ve devlet adamıdır. Şiirlerinde Muhlisî ve Defterî…

Çandarlı Halil Bey (Muhlisî/Defterî)Tarihî aday
Afyonkarahisar-Merkez · Afyonkarahisar Mevlevîhânesi · Türkiye

Afyonkarahisar Mevlevîhânesi

Tarihî işlev Sultan Dîvânî çevresiyle güçlenen Afyonkarahisar merkezi, Konya dışındaki başlıca âsitânelerden ve Mısır-Suriye yayılımının hafıza duraklarından biridir. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla Mevleviyye…

MevleviyyeSultan Dîvânî Mehmed ÇelebiKaynaklarla eşleştirildi
Emirdağ · Ammûriye (Amorion) · Türkiye

Ammûriye (Amorion)

Hıristiyanlık öğrendiği son durak; buradaki papaz ölüm döşeğinde ona son peygamberin alâmetlerini haber verdi. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.

Selmân-ı FârisîYaklaşık tarihî kayıt
Çavuşlar Sultan Mezarlığı · Türkiye

Çavuşlar Sultan Mezarlığı

Afyonkarahisar'da vefat ettiği ve buraya gömüldüğü rivayet edilen mezarlık. İlişkili kişi dosyası Gülâboğlu Muhammed Askerî : Gülâboğlu Muhammed Askerî (yaklaşık 1621–1693), Ümmî Sinan’dan hilâfet alan, Afyonkarahisar’da kırk yıla yakın müderrislik ve irşad yürüten, dört bin beyitlik Dîvân sahibi Halvetî şairidir.

HalvetiyyeGülâboğlu Muhammed AskerîTarihî aday
Sandıklı · Türkiye

Sandıklı

Üveyik köyünde sığır çobanlığından sonra gittiği, ancak kılık kıyafeti yüzünden barındırılmadığı yerlerden. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha sonra Bektaşî…

Hacım SultanYaklaşık tarihî kayıt
Yûnus Emre Makamı (Sandıklı) · Türkiye

Yûnus Emre Makamı (Sandıklı)

İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.

Yûnus EmreYaklaşık tarihî kayıt
Doğubayazıt · Türkiye

Doğubayazıt

93 Harbi'nde (1877-78) Ruslara karşı talebeleriyle birlikte gittiği cephe. İlişkili kişi dosyası Seyyid Fehim Arvâsî : Seyyid Fehim Arvâsî (1826/27-1895), Seyyid Tâhâ Nehrî'nin halifesi; Arvâs Medresesi'ni yeniden imar edip ilmî tahsil ile tasavvuf terbiyesini birleştiren âlim ve mürşiddir.

Seyyid Fehim ArvâsîYaklaşık tarihî kayıt
Doğubayazıt (Şeyh Muhammed Celâlî Medresesi) · Türkiye

Doğubayazıt (Şeyh Muhammed Celâlî Medresesi)

Babasının medresesinden sonra öğrenimini sürdürdüğü medrese. İlişkili kişi dosyası Muhammed Küfrevî : Muhammed Küfrevî (ö. 1898), Seyyid Tâhâ Nehrî'den hilâfet alarak Bitlis'te tekke kuran; Doğu Anadolu, Kafkasya ve İran'a uzanan geniş halife ağıyla Küfrevî kolunu meydana getiren âlim ve mürşiddir.

Muhammed KüfrevîYaklaşık tarihî kayıt
Feran (Ziyaret) köyü · Türkiye

Feran (Ziyaret) köyü

Oğlu ve halifesi Abdülbârî Efendi'nin irşad faaliyetinde bulunup 1918'de vefat ederek defnedildiği köy. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed Küfrevî : Muhammed Küfrevî (ö. 1898), Seyyid Tâhâ Nehrî'den hilâfet alarak Bitlis'te tekke kuran; Doğu Anadolu, Kafkasya ve İran'a uzanan geniş halife ağıyla…

NakşibendiyyeMuhammed KüfrevîYaklaşık tarihî kayıt
Akhisar · Türkiye

Akhisar

Saruhan vilâyeti içindeki doğum yeri; nisbesi de buradan gelir. İlişkili kişi dosyası Sinâneddin Yusuf Çelebi : Sinâneddin Yusuf Çelebi (ö. 979/1571), Akhisarlı âlim; Balıkesir, Birgi, Tokat, Bursa, Edirne ve İstanbul medreselerinde görev yapmıştır.

Sinâneddin Yusuf ÇelebiTarihî aday
Manisa · Akhisar — Doğum Çevresi · Türkiye

Akhisar — Doğum Çevresi

Mustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı Akhisarlı Mustafa Efendi’nin doğduğu şehir. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya,…

Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa EfendiKaynaklarla eşleştirildi
Aziz Efendi'nin Akhisar'daki dergâhı · Türkiye

Aziz Efendi'nin Akhisar'daki dergâhı

Babasından hilâfet aldıktan sonra yaptırdığı dergâh. Kaynak yeri “İzmir Akhisar” diye kaydeder. 1329/1911'de vefat edince buraya defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası Şeyh Aziz Vehbîzâde Sa‘dî : Aziz Vehbîzâde Sa‘dî Efendi (1862–1911), babası Şeyh Vehbî'den hilâfet alan, Akhisar'da dergâh kurup uzun yıllar irşad hizmeti…

Sa‘diyye (Cebâviyye)Şeyh Aziz Vehbîzâde Sa‘dîTarihî aday
Aksaray · Türkiye

Aksaray

5 tarihî kayıt ve 5 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.

5 KAYIT · 5 ŞAHSİYETBirleştirilmiş şehir dosyası
Aksaray Merkez · Aksaray — Doğum ve İlim Çevresi · Türkiye

Aksaray — Doğum ve İlim Çevresi

Ali b. Şaban Aksarâyî’nin coğrafi hafızası Doğduğu, tahsil gördüğü ve uzun süre müderrislik, vaizlik ve müftülük yaptığı şehir. Biyografideki yeri Ali b. Şaban el-Aksarâyî (ö. 1111/1699-1700), Aksaray’da yaklaşık otuz yıl ders ve vaaz, yirmi yıl fetva hizmeti veren; Kayseri Şifâiyye Medresesi’ne tayin…

Aksarâyî Şeyh Ali EfendiKaynaklarla eşleştirildi
Aksaray (Pîr Ali Aksarâyî'nin memleketi) · Türkiye

Aksaray (Pîr Ali Aksarâyî'nin memleketi)

Silsilesindeki Pîr Ali Aksarâyî'nin nisbe aldığı şehir; oğlu İsmâil Ma'şûkī bu hattın en meşhur ve idam edilen kutbudur. İstanbul'daki tekkesinin bulunduğu semtin de adı Aksaray'dır; ikisi ayrı yerlerdir.

MelâmîlikOlanlar Şeyhi İbrâhim EfendiYaklaşık tarihî kayıt
Aksaray Merkez · Aksaray Ulu Camii · Türkiye

Aksaray Ulu Camii

Ali b. Şaban Aksarâyî’nin coğrafi hafızası Yaklaşık otuz yıl vaaz ve dinî öğüt hizmeti verdiği Câmi-i Kebîr. Biyografideki yeri Ali b. Şaban el-Aksarâyî (ö. 1111/1699-1700), Aksaray’da yaklaşık otuz yıl ders ve vaaz, yirmi yıl fetva hizmeti veren; Kayseri Şifâiyye Medresesi’ne tayin edilen…

Aksarâyî Şeyh Ali EfendiKaynaklarla eşleştirildi
Melik Mahmud Gazi Hankahı · Türkiye

Melik Mahmud Gazi Hankahı

Yûsuf Hakîkî, Fâtih Sultan Mehmed zamanında bu hankahın başındaydı; Aksaray’ın Osmanlılar tarafından fethedildiği 881 (1476) yılında da yine bu hankahın şeyhiydi. Yapının kesin konumu kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir.

BayramiyyeBaba Yûsuf HakîkîYaklaşık tarihî kayıt
Yûnus Emre Makamı (Ortaköy) · Türkiye

Yûnus Emre Makamı (Ortaköy)

İlişkili kişi dosyası Yûnus Emre : Yûnus Emre (638/1240-41–720/1320), Tapduk Emre’nin irşadında yetişen; Dîvânı ve Risâletü’n-nushiyye’siyle aşk, tevhid, ahlâk ve insan anlayışını Anadolu Türkçesinin kalıcı şiir diline dönüştüren mutasavvıftır.

Yûnus EmreYaklaşık tarihî kayıt
Yûsuf Hakîkî Türbesi (Şeyh Hamîd Mahallesi) · Türkiye

Yûsuf Hakîkî Türbesi (Şeyh Hamîd Mahallesi)

Türbesi Aksaray’ın Şeyh Hamîd mahallesindedir; aynı mahallede babası Şeyh Hamîd-i Velî adına bir cami ve hankah bulunur. Kesin konum kaynakta tarif edilmediğinden koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Baba Yûsuf Hakîkî : Baba Yûsuf Hakîkî (ö. 893/1488), Somuncu Baba’nın oğlu; Hacı Bayrâm-ı Velî’nin…

BayramiyyeBaba Yûsuf HakîkîYaklaşık tarihî kayıt
Olanlar Tekkesi (Gavsî Tekkesi) — yıkılmış · Türkiye

Olanlar Tekkesi (Gavsî Tekkesi) — yıkılmış

Şeyh olarak tayin edildiği ve ölümüne kadar postnişin kaldığı tekke; lakabına izâfetle Olanlar Tekkesi denmiştir. Cerrahpaşa'dan Aksaray'a giden yolun sağında, bugün yerinde Ziraat Bankası bulunan yapı 1957'de yıkılmıştır. Konum yaklaşıktır.

MelâmîlikOlanlar Şeyhi İbrâhim EfendiYaklaşık tarihî kayıt
Türbesi, Murad Paşa Camii avlusu · Türkiye

Türbesi, Murad Paşa Camii avlusu

22 Rebîülâhir 1065'te (1 Mart 1655) vefat edip tekkesinin hazîresine defnedilmiş; tekke 1957'de yol genişletmesi sırasında yıkılınca türbesi Murad Paşa Camii'nin avlusuna nakledilmiştir. Konum yaklaşıktır.

MelâmîlikOlanlar Şeyhi İbrâhim EfendiYaklaşık tarihî kayıt