tarikat.orgMEKÂNLAR ATLASI
İrşadın mekândaki hafızası
Tekkeler, dergâhlar, âsitâneler, türbeler ve ziyaretgâhlar; şahsiyetler, yollar ve şehirler arasındaki bağları görünür kılan tarihî irşad durakları olarak birlikte okunur.
Şam Mevlevîhânesi
Tarihî işlev Şam Mevlevîhânesi hac, ilim, ticaret ve seyahat yolları üzerindeki Mevlevî derviş ve Mesnevîhan çevrelerini bir araya getirdi. İlişki ağı Bu merkez yalnız semâ yapılan yapı olarak değil; post, Mesnevî dersi, musiki meşki, matbah hizmeti, misafirlik ve şehirler arası derviş dolaşımıyla…
Şam Mevlevîhânesi · SuriyeŞam Mevlevîhânesi
Çilesini tamamlayıp dede olmasının ardından 1015 (1606) yılı civarında buraya gönderildi ve Hamza Dede'den feyiz aldı; daha sonra bu mevlevîhâneye şeyh tayin edildi. İhtiyârât-ı Mesnevî adlı eserini 1027'de (1618) burada tamamladı.
Şehremini · Tarsus Tekkesi · SuriyeTarsus Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Tarsus Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Ümeyye Camii (Benî Gazzî Halvethânesi) · SuriyeÜmeyye Camii (Benî Gazzî Halvethânesi)
1823'te Şam müftüsü Hüseyin Efendi Murâdî'nin daveti üzerine geldiğinde yerleştiği halvethâne; sonradan satın aldığı bir eve taşınmıştır. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî : Şehrizorlu Mevlânâ Hâlid, Abdullah Dihlevî'den aldığı Müceddidî-Nakşibendî terbiyeyi kısa sürede Irak, Anadolu, Suriye, Kafkasya ve daha geniş Osmanlı…
Şehremini · Ümm-i Ken‘ân Tekkesi · SuriyeÜmm-i Ken‘ân Tekkesi
Kaynakta geçen mekân Ümm-i Ken‘ân Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Dervişiyye Camii çevresi · SuriyeDervişiyye Camii çevresi
1843 hac dönüşünden Ekim 1846'ya kadar ikamet ettiği yer; şehrin valisi Ali Paşa burada kendisine intisap etti. İlişkili kişi dosyası Kuşadalı İbrâhim Efendi : Kuşadalı İbrâhim Efendi (1774–1846), Şâbâniyye'nin Çerkeşiyye hattından doğan İbrâhimiyye kolunun pîri; tekke ve kıyafet yerine sohbeti, iç terbiyeyi…
Cidde · Suudi ArabistanCidde
Sefîne'ye göre ikinci hac yolculuğunda Cidde'ye yakın bir mahalde gemide vefat etmiş ve Cidde'de defnedilmiştir. Defin yerini tarif eden cümle metinde kesik olduğundan kabrin tam yeri bilinmemektedir; koordinat şehir düzeyinde yaklaşıktır.
Ebvâ · Suudi ArabistanEbvâ
7 Safer 128'de (8 Kasım 745) doğduğu, Medine yakınındaki yer. Konum yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Mûsâ el-Kâzım : Câfer es-Sâdık'ın oğlu; sabrı, öfkesini yenmesi, ibadeti ve hadis rivayetiyle tanınan Ehl-i beyt büyüğü.
Vâdilkurâ · Suudi ArabistanVâdilkurâ
120 kadar sahâbî ile görüştükten sonra gidip kendini ilme verdiği yer. Konum vadinin genel hattına göre yaklaşık verilmiştir. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini…
Vâdilkurâ · Suudi ArabistanVâdilkurâ
Kervanın ulaştığı yer; kendisini çölden geçirmesi için her şeyini verdiği tüccar onu burada köle olarak sattı. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.
Fedek · Suudi ArabistanFedek
Ömer b. Abdülazîz ile görüşmesinde mülkiyetinin Ali neslinin eline geçmesini sağladığı hurmalık. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bâkır : Ali Zeynelâbidîn'in oğlu; dinî ilimlerdeki derinliği sebebiyle Bâkır lakabıyla tanınan Medineli âlim ve Câfer es-Sâdık'ın babası.
Bakī' Mezarlığı · Suudi ArabistanBakī' Mezarlığı
114 yılının Zilhicce ayında (Ocak-Şubat 733) vefat edip defnedildiği mezarlık. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bâkır : Ali Zeynelâbidîn'in oğlu; dinî ilimlerdeki derinliği sebebiyle Bâkır lakabıyla tanınan Medineli âlim ve Câfer es-Sâdık'ın babası.
Cennetü'l-bakî · Suudi ArabistanCennetü'l-bakî
Kabrinin bulunduğu Medine'deki kabristan. 25 Mayıs 1983'te Kahire'de vefat etmiş, buraya defnedilmiştir. İlişkili kişi dosyası I. İdrîs es-Senûsî : Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de bağımsız Libya'nın ilk kralı olan dinî-siyasî şahsiyettir.
Cennetü'l-bakī · Suudi ArabistanCennetü'l-bakī
Babası Muhammed el-Bâkır ve dedesi Zeynelâbidîn'in kabirlerinin yanına defnedildiği kabristan; mezarı Vehhâbîler'in tahribine kadar ziyaret mahalli olarak kalmıştır. İlişkili kişi dosyası Ca‘fer es-Sâdık : Ca‘fer es-Sâdık (ö. 148/765), Medine’de yetişen Ehl-i beyt imamı, güvenilir hadis râvisi ve müctehid fakih; zühd, ilim ve…
Cennetü'l-bakī · Suudi ArabistanCennetü'l-bakī
Hac farîzasını ifa ettikten sonra 1871'de Medine'de vefat etti ve buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.
Cennetü’l-Bakī‘ · Cennetü’l-Bakī‘ — Ali Zeynelâbidîn’in kabri · Suudi ArabistanCennetü’l-Bakī‘ — Ali Zeynelâbidîn’in kabri
Ali Zeynelâbidîn 94/712’de Medine’de vefat ederek Cennetü’l-Bakī‘ Mezarlığı’nda amcası Hz. Hasan’ın yanına defnedildi. Yapıyla ilişkili kişi Ali b. Hüseyin Zeynelâbidîn (38/659–94/712), Hz. Hüseyin’in oğlu; Kerbelâ’dan sağ çıkan, Medine’de hadis, fıkıh, ibadet ve gizli hizmet hayatıyla tanınan büyük tâbiî ve Ehl-i beyt büyüğüdür.…
Cennetü'l-Bakī' — Hz. Abbas kubbesi civarı · Suudi ArabistanCennetü'l-Bakī' — Hz. Abbas kubbesi civarı
989/1581'de vefatından sonra defnedildiği yer; Sefîne kabrini Hz. Peygamber'in amcası Abbas'ın kubbesi yanında gösterir. Kubbe ve türbeler sonradan kaldırıldığı için tarif bugünkü manzarayı değil kaynağın devrini yansıtır.
Cennetü'l-Bakī', Medine · Suudi ArabistanCennetü'l-Bakī', Medine
Hz. Peygamber'in kabrini ziyaret ettiğinin ertesi günü, 24 Zilhicce 822'de (11 Ocak 1420) vefat edip defnedildiği şehir. Cenaze namazında Molla Fenârî de bulunmuş, Zeynüddin el-Hâfî Mısır'dan getirttiği beyaz taşı kabrinin başına diktirmiştir; taş 1810'daki bir ziyarette yerinde bulunamamıştır. Konum yaklaşıktır.
Hücre-i Saâdet · Suudi ArabistanHücre-i Saâdet
Hicretin 13. (634) yılında, Cemâziyelâhir ayının yedisinde hastalanıp on beş gün yattıktan sonra altmış üç yaşında vefat etti. Cenaze namazını Hz. Ömer kıldırdı ve Peygamber efendimizin kabrinin bulunduğu Hücre-i Saâdet'e defnedildi. Kaynak, Resûlullah'tan sonra onun türbesine defnolunmada da “ikincisi” olmasını yakınlığının delillerinden…
Kubâ · Suudi ArabistanKubâ
Hz. Peygamber'in hicrette ilk konakladığı yer; Selmân nübüvvet alâmetlerini burada sınayıp müslüman oldu. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.
Medine · Suudi ArabistanMedine
22 tarihî kayıt ve 22 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Medine — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin vefat şehri · Suudi ArabistanMedine — Ahmed Şerîf es-Senûsî'nin vefat şehri
Vefat Ahmed Şerîf es-Senûsî 10 Mart 1933'te Medine'de vefat etti. İşaret vefat şehrini gösterir; kesin kabir koordinatı değildir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra…
Medine tarihî merkez · Medine — doğum, ilim ve ibadet çevresi · Suudi ArabistanMedine — doğum, ilim ve ibadet çevresi
Ali Zeynelâbidîn Medine’de doğdu; Kerbelâ sonrasında buraya dönerek hadis, fıkıh, ibadet ve aile hayatını burada sürdürdü. Biyografideki yeri Ali b. Hüseyin Zeynelâbidîn (38/659–94/712), Hz. Hüseyin’in oğlu; Kerbelâ’dan sağ çıkan, Medine’de hadis, fıkıh, ibadet ve gizli hizmet hayatıyla tanınan büyük tâbiî ve Ehl-i…
Medine — Mehmed Aziz'in kadılık durağı · Suudi ArabistanMedine — Mehmed Aziz'in kadılık durağı
1126 muharremi gurresinden itibaren Medine kadılığında bulundu, 1127 muharreminde azledildi. İlişkili kişi dosyası Nefeszâde Seyyid Mehmed Aziz (Hâzım) : Nefeszâde Seyyid Mehmed Aziz (1091/1680-81–1131/1719), ilmiye basamaklarından Medine ve İzmir kadılıklarına yükselen; ta‘lik hattı, divanı, Sâkīnâme'si ve mi‘râciyye na‘tıyla tanınan Osmanlı âlim ve…
Medine — Mehmed Sâdık Efendi'nin kadılığı · Suudi ArabistanMedine — Mehmed Sâdık Efendi'nin kadılığı
1134 muharremi gurresinden itibaren Medine kadısıydı; 1135 muharreminde azledildi ve dönüş yolunda vefat etti. İlişkili kişi dosyası İsmailzâde Mehmed Sâdık Efendi : İsmailzâde Mehmed Sâdık Efendi (ö. 1722), Fîrûz Bey Medresesi'nin ilk müderrisi; daha sonra Medine kadılığına yükselen Osmanlı âlimidir.
Medine — Ravza ziyaretine bağlanan anlatı · Suudi ArabistanMedine — Ravza ziyaretine bağlanan anlatı
Gelenek içi Medine anlatısı Beşir Ağa’nın Köstendilli’yi Ravza çevresinde gördüğünü anlatan menkıbe, şeyhin hadis tahkiki ve Hz. Peygamber’e muhabbetini vurgular; tarihî seyahat kaydından ayrı değerlendirilir.
Medine · Medine — ziyaret durağı · Suudi ArabistanMedine — ziyaret durağı
Hac yolculuğunun ardından Medine’yi ziyaret etti. Biyografideki yeri Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden muhaddis, vaiz…
Medine · Medine — ziyaret durağı · Suudi ArabistanMedine — ziyaret durağı
Hac yolculuğu sırasında Medine’yi ziyaret etti. Biyografideki yeri Çâker Ağa Şeyhi Abdurrahim Celvetî (ö. 1125/1713), Bursa Mecnun Dede Mahallesi imamı Hattat Abdullah Efendi’nin oğlu; Sun‘ullah Efendi’nin hizmetinde yetişen, Bursa Ulu Camii’nde sabah ve akşam zikir halkası kuran ve hac dönüşünde Maân menzilinde…
Medine (Mescid-i Nebevî) · Suudi ArabistanMedine (Mescid-i Nebevî)
Yaklaşık 153'te (770) doğduğu ve ilim meclisi kurup hayatını öğretimle geçirdiği şehir; yirmi yaşında burada fetva vermeye başladı. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıh öğreten; Me’mûn’un veliaht ilânıyla Horasan’a geçen,…
Medine (Ravza-i Mutahhara) · Suudi ArabistanMedine (Ravza-i Mutahhara)
1160 hac dönüşünde ziyaret etti; şehir uzaktan görününce devesinden inip yürüyerek girdi. Meşhur “uzanan el” menkıbesinin geçtiği yer. İlişkili kişi dosyası Ahmed er-Rifâî : 512/1118’de Batâih bölgesindeki Ümmüabîde’de doğan Ahmed er-Rifâî, Şâfiî fıkhı, hadis, hizmet, fakr ve irşadı aynı rivâk çevresinde birleştirdi.…
Medine-i Münevvere · Suudi ArabistanMedine-i Münevvere
967 Şâban'ında Baldırzâde'nin yerine kadılığına getirildiği ve 969 Şâban'ındaki vefatına kadar bu görevde bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Nimetullah bin Ali Rûşenîzâde : Nimetullah bin Ali Rûşenîzâde (ö. Şâban 969/1562), Bursa, Trabzon, Bağdat, Halep ve İstanbul ilmiye çevrelerinde görev yapan; son olarak…
Medine-i Münevvere · Suudi ArabistanMedine-i Münevvere
Sefîne'ye göre hac yolculuğunda iki ay halvete girdiği yer. İlişkili kişi dosyası Neccâr-zâde Mustafa Rıza Efendi : Neccâr-zâde Mustafa Rıza Efendi (1679-1746), Celvetiyye'de Mustafa Fenâyî'nin; Nakşibendiyye-Müceddidiyye'de Arap-zâde Muhammed İlmî'nin terbiyesinden geçti. Beşiktaş Mevlevîhânesi şeyhi Mehmed Memiş Efendi'den Mesnevî icazeti aldı; tekkesinde hafî…
Medîne-i Münevvere · Suudi ArabistanMedîne-i Münevvere
Harb-i Umûmî sırasında Filistin cephesine hareket eden Mevlevî mücahidleri arasında mümtaz sınıfın başında olarak Şam üzerinden geldiği ve Ravza-i Mutahhara’da bulunup na‘tini yazdığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Remzî Akyürek : Ahmed Remzî Akyürek (1872–1944), Kayseri'de yetişip Kütahya, Kastamonu, Halep ve Üsküdar…
Mescid-i Nebevî · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî
Hacı Beşir Ağa'nın naklettiği menkıbeye göre iki üç gecede bir muvâcehe penceresine gelip hadisleri Hz. Peygamber'in ruhaniyetinden tahkik ettiği, ardından tayy ederek Köstendil'e döndüğü yer. Menkıbe kaydıdır.
Mescid-i Nebevî · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî
Hicretin ardından Medine'de mescid yapılırken Resûlullah ile birlikte çalıştı; kaynak onun hiçbir hizmetten ve fedakârlıktan geri kalmadığını kaydeder. Resûlullah'ın son hastalığında burada üç gün imamlık yaparak on yedi vakit namaz kıldırdı; üç vaktinde Resûlullah da ona uyarak arkasında namaz kıldı.
Mescid-i Nebevî · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî
1105 (1694) yılından itibaren altı yıl Medine'de tefsir ve Hanefî fıkhı okuttu; Mescid-i Nebevî'de verdiği tefsir derslerinin notları Lisânü'l-gayb ve'l-ilhâm adlı eserini meydana getirdi. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir,…
Mescid-i Nebevî · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî
Fukahâ-yi seb'adan biri olarak ders halkası bulunduğu mescid; Medine fıkıh mektebinin merkezidir. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin yedi fakihinden sayılan güvenilir hadis râvisi; bazı…
Mescid-i Nebevî (Harem-i şerîf) · Suudi ArabistanMescid-i Nebevî (Harem-i şerîf)
985/1577'de Şeyhü'l-Harem-i Nebevî tayin edilerek dört yıl hizmet ettiği yer. İlişkili kişi dosyası Yûsuf Sinân Efendi : Yûsuf Sinân Efendi (ö. 1581), Yanyalı; Ya‘kub Efendi'nin oğlu ve halifesi, Sünbülî şeyhi, Medine'de Şeyhü'l-Harem ve Tenbîhü'l-Gabî müellifidir.
Mescid-i Selmân-ı Fârisî · Suudi ArabistanMescid-i Selmân-ı Fârisî
Medine'nin kuzeyindeki Mesâcid-i Seb'a'dan biri; Ömer b. Abdülazîz'in valiliğinde yaptırıldığı sanılır, 577/1181'de yeniden inşa edilmiştir. Hendek kazısının yapıldığı bölgededir. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid…
Semmân Zâviyesi ve Bakī‘ Makamı · Suudi ArabistanSemmân Zâviyesi ve Bakī‘ Makamı
Bâbüsselâm yakınındaki Semmân zâviyesi ve Cennetü'l-bakī‘daki kabir hafızasını birlikte temsil eden kayıt. Yapıyla ilişkili kişi Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmân, Medine'de Halvetiyye-Bekriyye irşadını Kādirî, Şâzelî ve Nakşibendî icazetleriyle birleştiren; Semmâniyye'yi Afrika'dan Güneydoğu Asya'ya taşıyan halifeleriyle tanınan mutasavvıftır. Kayıt, Muhammed b. Abdülkerîm es-Semmân’in hayat…
Mescid-i Harâm çevresi · Amasyalı Karabaş Abdurrahman Efendi’nin Mekke Süleymaniye çevresi · Suudi ArabistanAmasyalı Karabaş Abdurrahman Efendi’nin Mekke Süleymaniye çevresi
Mekke’ye tayin ve yerleşme Amasyalı Karabaş Abdurrahman Efendi Şâban 1007’de (Şubat-Mart 1599) elli akçe ile Mekke’deki Süleymaniye medreselerinden birine tayin edildi. Medrese bölümünün adı kaynakta ayrılmadığı için harita işareti Harem çevresini gösterir; kesin bina noktası değildir. Ders, vaaz ve şehir hafızası Abdurrahman…
Cennetü'l-muallâ · Suudi ArabistanCennetü'l-muallâ
13 Cemâziyelâhir 1317'de (19 Ekim 1899) Mekke'de vefat edince defnedildiği kabristan. İlişkili kişi dosyası Hacı İmdâdullah Tehânevî : Hacı İmdâdullah Tehânevî (1818-1899), Nânevte’de doğup Thâne Bhavan’da irşad çevresi kuran, 1859’dan sonra Mekke’de yaşayan; Çiştî-Sâbirî terbiyeyi Mesnevî öğretimi, Diyûbend ağı ve Hint-Osmanlı tasavvuf…
Cennetü'l-muallâ Kabristanı · Suudi ArabistanCennetü'l-muallâ Kabristanı
29 Ramazan 1113'te (27 Şubat 1702) Mekke'de vefat eden Ahmed Dede buraya defnedildi. İlişkili kişi dosyası Müneccimbaşı Ahmed Dede (Âşık) : Müneccimbaşı Ahmed Dede (yaklaşık 1630-1702), Selânik'te yetişen; Mevlevî terbiyesiyle tefsir, hadis, matematik ve astronomi tahsilini birleştiren Osmanlı müneccimbaşısı, tarihçisi, müellifi ve…
Cennetü'l-Muallâ Kabristanı · Suudi ArabistanCennetü'l-Muallâ Kabristanı
Muhammed Cân en-Nakşibendî'nin 1266/(1850) vefatından sonra defnedildiği kabristan. Kabri üzerine yapılan türbe sonradan kaldırılmış; Hüseyin Vassâf ziyaretinde yalnız toprak zemin ile temelin kaldığını görmüştür.
Cennetü’l-Muallâ Kabristanı · Suudi ArabistanCennetü’l-Muallâ Kabristanı
Mekke’nin tarihî kabristanı Sefîne-i Evliyâ, Hindistan kökenli sûfî âlim İsmâil en-Nüvvâb’ın Mekke’deki Muallâ Kabristanı’na defnedildiğini kaydeder. Mekân, kaynaklarda Cennetü’l-Muallâ veya Hacûn Kabristanı adlarıyla da bilinen geniş tarihî defin alanıdır. Bağlantılı şahsiyet İsmâil en-Nüvvâb Mekke’de Süleymaniye Medresesi’nde ders vermiş, hastaları tedavi etmiş ve…
Mekke · Ebûkubeys Senûsî Zâviyesi · Suudi ArabistanEbûkubeys Senûsî Zâviyesi
Tarihî işlev Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin Hicaz'daki ilk irşad merkezlerinden. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.
Ebûkubeys Zâviyesi · Suudi ArabistanEbûkubeys Zâviyesi
1837'de Ebûkubeys dağında açtığı ve irşad faaliyetine başladığı zâviye; şeyhi Ahmed b. İdrîs'in Asîr'e çekilmesinden sonra Mekke'de halifesi olarak kalmıştır. 29 Şubat 1840'ta Mekke'den ayrılmıştır. Konum yaklaşıktır.
Hicaz — müşterek hac yolculuğu hafızası · Suudi ArabistanHicaz — müşterek hac yolculuğu hafızası
Hicaz — müşterek hac yolculuğu hafızası. Emîr Sultan çevresinin müşterek hac güzergâhını gösterir; Ali Dede’nin müstakil ikamet kaydı değildir. Biyografideki yeri Ali Dede Buhârî, XV. yüzyıl başlarında Emîr Sultan’ın yol arkadaşlarıyla Buhara’dan Hicaz üzerinden Bursa’ya gelen; İncirli Hamamı yakınında tekke kurup burada…
Mekke · Suudi ArabistanMekke
50 tarihî kayıt ve 50 şahsiyet bağlantısı tek şehir dosyasında birlikte gösteriliyor.
Mekke — Ahmed Yekdest-i Cüryânî’nin irşad çevresi · Suudi ArabistanMekke — Ahmed Yekdest-i Cüryânî’nin irşad çevresi
Harem-i şerif çevresindeki irşad Ahmed Yekdest-i Cüryânî, Muhammed Ma‘sûm Sirhindî tarafından Mekke’de irşadla görevlendirildi. Hac mevsimlerinde farklı coğrafyalardan gelen âlim ve sûfîlerle buluşan sohbet halkası, Müceddidiyye’nin Hicaz dışına taşınmasında etkili oldu. Koordinatın sınırı İşaret Mescid-i Harâm merkezini gösterir. Şeyhin kesin ikamet, tekke…
Mekke · Mekke — hac durağı · Suudi ArabistanMekke — hac durağı
Abdurrahim Efendi 1125/1713’te hac vazifesini yerine getirdi. Biyografideki yeri Çâker Ağa Şeyhi Abdurrahim Celvetî (ö. 1125/1713), Bursa Mecnun Dede Mahallesi imamı Hattat Abdullah Efendi’nin oğlu; Sun‘ullah Efendi’nin hizmetinde yetişen, Bursa Ulu Camii’nde sabah ve akşam zikir halkası kuran ve hac dönüşünde Maân…
Mekke · Mekke — hac yolculuğu · Suudi ArabistanMekke — hac yolculuğu
Hamza Efendi 1084/1673-1674’te hac vazifesini yerine getirdi. Biyografideki yeri Çağalı Şeyh Hamza Efendi (1014-1111/1605-1700), Bolu’nun Çağa yöresinden İstanbul’a gelerek medrese tahsili gören, Abdülehad Nûrî’nin yanında Halvetî-Sivâsî terbiyesini tamamlayan; Mehmed Ağa Dârülhadisi, Haseki ve Ayasofya kürsüleri ile Bayram Paşa Zâviyesi’nde hizmet eden muhaddis,…
Mekke · Mekke — hac yolculuğu · Suudi ArabistanMekke — hac yolculuğu
Mekke — hac yolculuğu. Hac güzergâhının şehir ölçeğindeki işaretidir. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî ve…
Mekke — İbn Gānim’in hac yolculukları · Suudi ArabistanMekke — İbn Gānim’in hac yolculukları
İbn Gānim’in iki hac yolculuğunun coğrafî kaydıdır. Biyografideki yeri Nûrüddîn Ali b. Muhammed İbn Gānim el-Makdisî (1514–1596), Kahire’de yetişen büyük Hanefî fakihlerinden; kıraat, tecvid, hadis, tefsir, kelâm ve Arap dili alanlarında eser veren müderristir. Son yıllarında Kerîmüddin el-Halvetî vasıtasıyla Halvetiyye’ye intisap etmiştir.…
Mekke — Kebîrîzâde'nin son kadılığı ve vefat yeri · Suudi ArabistanMekke — Kebîrîzâde'nin son kadılığı ve vefat yeri
1133'te Mekke-i Muazzama kadılığına tayin edildi; şehre vardıktan sonra 1134 şevvalinde burada vefat etti. İlişkili kişi dosyası Kebîrîzâde Abdurrahman Efendi : Kebîrîzâde Abdurrahman Efendi (ö. 1722), İstanbul ve Edirne medreselerinden Halep, Edirne ve Mekke kadılıklarına uzanan bir ilmiye kariyeri sürdüren Osmanlı âlimidir.
Harem çevresi · Mekke — Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin ilim ve irşad çevresi · Suudi ArabistanMekke — Şeyh Ahmed Hatîb Sambasî’nin ilim ve irşad çevresi
Haremeyn’de tahsil Ahmed Hatîb 1820’de Mekke’ye geldi; fıkıh, hadis ve tasavvuf tahsilinden sonra buraya yerleşti. Câvî halkası Nusantara’dan hac ve tahsil için gelen öğrencilere ders verdi. Kādiriyye-i Nakşibendiyye’nin başlıca halifeleri bu Mekke merkezli ilim ve irşad çevresinde yetişti. Vefatı Kaynakların çoğu 1875’te…
Mekke (hac) · Suudi ArabistanMekke (hac)
Kaynağa göre Lekānî hac farîzasını 1041 (1632) yılında yerine getirmiştir. Vefatı bu haccın dönüş yolunda gerçekleşmiştir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim el-Lekānî : İbrâhim el-Lekānî (ö. 1040/1631), Ezher’de uzun yıllar ders vermiş; kelâm, hadis, tefsir ve fıkıh alanlarındaki çalışmalarıyla Mısır’ın önde gelen Mâlikî…
Mekke (hac) · Suudi ArabistanMekke (hac)
Nakşibendî Mahmud Çelebi'den inâbe alarak tasavvufa yöneldikten hemen sonra hacca gitti ; dönüşünde 930 (1524) yılında Sarıca Paşa Medresesi müderrisliğine tayin edildi. İlişkili kişi dosyası Sürûrî Mustafa Çelebi : Sürûrî Mustafa Çelebi (ö. 969/1562), Gelibolu doğumlu; Emir Buhârî çevresinde tasavvuf terbiyesi alan,…
Mekke (Harem-i şerif) · Suudi ArabistanMekke (Harem-i şerif)
Yaklaşık iki buçuk yıl kaldığı, tavaf ve murakabe hâlinde el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye'nin kendisine ilham edilmeye başlandığı şehir; Tâcü'r-resâil'i de burada topladı, ikinci evliliğini burada yaptı. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ile…
Mekke (Haremeyn) · Suudi ArabistanMekke (Haremeyn)
1093/1682'de muhaliflerinin fetva istediği ve Berzencî'nin Kadhu'z-zend adlı reddiyesinin yazıldığı yer; Müceddidiyye batıya doğru Haremeyn üzerinden yayılmıştır. İlişkili kişi dosyası İmâm-ı Rabbânî Ahmed Sirhindî : Ahmed Sirhindî, Nakşibendî terbiyeyi Hint alt kıtasının ilmî, siyasî ve tasavvufî tartışmaları içinde yeniden yorumlayarak Müceddidiyye evresini…