TARİHİ VE İLİŞKİLERİ

Yaşadığı şehir; yakınlarındaki bir köyde çobanlık yapmış, üçüncü halifesi Sadr Ata da bu civarda irşadda bulunmuştur.

İlişkili kişi dosyası

Zengi Ata: Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata'nın halifesi; Taşkent çevresindeki irşadı ve Uzun Hasan Ata, Seyyid Ata, Sadr Ata, Bedr Ata halkasıyla Yeseviyye'nin yayılışında belirleyici isimdir.

Mekân türü: ikamet ve irşad yeri
Dönem: XIII. yüzyıl
Bugünkü durum: Kişi kartı araştırmasında doğrulanan tarihî bağlantı
Konum güveni: Yaklaşık tarihî çevre

KAYIT DAYANAĞIKişi kartı kaynak paketi — Zengi Ata

Kabri bugün Özbekistan'da Taşkent'in Zengiata ilçesinde önemli bir ziyaretgâhtır. Yerel atlas içindeki doğrulanmış şehir merkezi kullanıldı. Coğrafya notu kişi dosyasıyla eşleştirilmiştir; koordinat güveni mekân kaydındaki ayrı alanda değerlendirilmelidir. Bağlantılı kişi kartının temel kaynakları: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Zengi Ata”, c. 44, s. 261-262; Taşkent, Bîrûnî Şarkiyat Enstitüsü Ktp., nr. 11367 ve 12308; Hazînetü'l-asfiyâ / Eugene Schuyler, Turkistan. Mekân ilişkisi bu kaynak paketinden hazırlanan kişi biyografisinin coğrafya çıkarımıdır; her ayrıntının tek tek aynı kaynakta geçtiği ileri sürülmez.

BAĞLI YOLYeseviyye BAĞLI ŞAHSİYETZengi AtaZengi Ata (ö. 656/1258 [?], Taşkent); Orta Asyalı Yesevî şeyhi. Asıl adının Ay Hoca olduğu, siyah derili oluşundan dolayı Zengi Ata diye ün kazandığı nakledilir; dört halifesiyle Yeseviyye'yi Deştikıpçak'a taşımıştır.

AYNI MEKÂNIN DİĞER KİŞİ BAĞLANTILARI

Hoca Ahmed Yesevîtesir sahası — Siriderya yöresiyle birlikte, göçebe Türkler arasında kuvvetli nüfuz sahibi olduğu böŞahsiyet dosyasına git →Zengi Ataikamet ve irşad yeri — Yaşadığı şehir; yakınlarındaki bir köyde çobanlık yapmış, üçüncü halifesi SadŞahsiyet dosyasına git →Ubeydullah Ahrârilk irşad — Çerhî'den hilâfet aldıktan sonra irşada başladığı ve yirmi yıl ikamet ettiği şehir; ziraŞahsiyet dosyasına git →

3 mekân kaydı ve 3 kaynak bağlamı bu dosyada birleştirilmiştir.