Ara
Menü

XVIII. Yüzyılda Tasavvuf Ağları

Islah, ihya, şehirler arası dolaşım ve çoklu icazetleri tek bir gerileme hikâyesine indirgememek

Hazırlayan
tarikat.org editoryası
Durum
Kaynakları incelendi
Yayın
6 Ağustos 2026

Islah, ihya, şehirler arası dolaşım ve çoklu icazetleri tek bir gerileme hikâyesine indirgememek

Durgun bir yüzyıl değil

XVIII. yüzyıl tasavvufu yalnız tekrar ve çözülme kavramlarıyla açıklanamaz. Hicaz, Yemen, Kuzey Afrika, Hint alt kıtası ve Osmanlı şehirleri arasında ilim, hadis, hac ve irşad ağları canlıdır.

Çoklu icazet

Bir şeyhin birden fazla yoldan hırka veya icazet taşıması, o yolları tek kuruma dönüştürmez. İrşad yetkisi, teberrük, hadis rivayeti ve sohbet bağı ayrı ilişki türleridir.

İhya dili

Sünnete dönüş, bid‘at eleştirisi ve ahlâk ıslahı farklı bölgelerde başka siyasî ve toplumsal bağlamlarda kullanılır. Tek bir “neo-sûfîlik” etiketi bütün çevreleri açıklamaz.

XVIII. Yüzyılda Tasavvuf Ağları — tarikat.org