tarikat.orgİstanbul Bektaşî tekkelerini kuruluş türleri, Yeniçeri ilişkisi, 1826 kırılması ve sonraki dönüşümleriyle ele alır.
Kuruluş hafızası ve İstanbul'a geliş
Bektaşiyye kendisini Hacı Bektâş-ı Velî'ye nispet eder; İstanbul'daki düzenli tekke ağı ise sonraki yüzyıllarda, özellikle Yeniçeri çevresi ve Rumeli bağlantılarıyla belirginleşti.
Şehrin tekke ağı
Merdivenköy Şahkulu Sultan, Rumelihisarı Şehitlik, Eryek Baba, Takkeci, Ağlamış Baba, Akbaba, Tahir Baba ve Yarımca Baba gibi merkezler farklı kuruluş ve intikal hikâyelerine sahiptir. Bunların bir bölümü doğrudan Bektaşî adına kurulmuş, bir bölümü başka yollardan geçmiş veya karma kullanım görmüştür.
Yeniçeri ilişkisi
Yeniçeri Ocağı ile Bektaşîlik arasındaki bağ, şehirdeki görünürlüğü ve siyasî algıyı kuvvetlendirdi. Bununla birlikte her yeniçerinin Bektaşî, her Bektaşî tekkesinin de ocak kurumu olduğu varsayılmaz.
1826 kırılması
Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla Bektaşî tekkeleri kapatıldı, yıktırıldı veya başka tarikatlara verildi. Şeyh ve dervişlerin sürgün, gizlenme ve başka adlar altında devam süreçleri tek bir kesinti anlatısından daha karmaşıktır.
Sonraki devam
XIX. yüzyılın ilerleyen döneminde bazı merkezler yeniden Bektaşî çevrelere geçti. 1925 sonrasında yapıların çoğu metruk kaldı; Şahkulu ve Karacaahmet gibi bazı mekânlar farklı hukukî ve toplumsal biçimlerde yaşamaya devam etti.