tarikat.orgXIII. yüzyıl Hacı Bektâş çevresinden XVI. yüzyıl tarikat teşkilatına
Tek kuruluş anı yoktur
Hacı Bektâş XIII. yüzyılda yaşadı; Bektaşiyye adıyla belirgin erkân ve teşkilat ise XV-XVI. yüzyıllarda oluştu. Mânevî pîr ile kurumsal tarikatın tarihleri ayrılır.
Abdallar ve zâviye ağı
Hacı Bektâş zâviyesi, Rum abdalları, Kalenderî-Haydarî dervişler ve Rumeli gazi çevreleri için meşruiyet merkezine dönüştü. Erken eren menâkıbnâmelerinin Bektaşî çevrelerde yazılması bu sonraki benimsemenin izidir.
Vilâyetnâme ve tarih
Vilâyetnâme, Hacı Bektâş'ın velâyet hafızasını ve XV. yüzyıl sonu Bektaşî dünyasının kendilik anlayışını taşır. Menkıbe ayrıntıları XIII. yüzyılın doğrudan belgesi gibi okunmaz.
Balım Sultan safhası
Balım Sultan döneminde pîr evi, mücerred babalık, tâc, erkân ve taşra bağlantıları belirginleşti. Bu dönem “ikinci kuruluş” diye anılır.