Şeyh Seyyid Muhammed-i Memicân Efendi

Hayatı ve irşad çevresi

ŞEYH SEYYİD MUHAMMED-İ MEMiCAN EFENDİ

Hafız Hüseyn-i Ayvansarayi, "Muhammed Memi Camıerdi" diye yazıyor. SarG. hanlıdır. Vatanında ikmal-i tahsilden sonra Pir Ü mmi Sinan hazretlerine arz-ı tes limiyyetle terbiye-i tarikat görüp ( 1 67. sahifedeki manzumeye müracaat) sonra Hz. Pir Hüsameddin-i Uşşaki efendimize mülaki olmuş ve "Cfüu1m buldu hasta gönül ca m istemez. " diyerek dahil-i zümre-i uşşak olmuş ve ikmal- i süluka muvaffak olup hi lafet almıştır. Hz. Uşşaki'nin yegane halifesidir. Dersaadet'te neşr-i tarikata me'mfir oldular. Şakayık-ı Nu'maniyye'nin cild-i sanisinde 467.

sahifesinde mestfir olduğu üze re nice yıllar halka-bend-i tevhid ve tezkir ve dfüre-i sohbeti havz-ı Kevser gibi mev rid-i gani vü fakir olup, teşne-leban-ı mau'l-hayat-ı hakikatı irva ve ayin-i tarikatı ic ra ederek 1 008 senesi şehr-i Zi'l-ka'de'sine (Mayıs 1 599) kadar muammer olup, irti hallerinde Emir-i Buhari civarındaki hanesi dı'.lhilinde makbere-i mahsusalarına defo olundular. Bi'l-ahare üzerine türbe yapılmış ise de gerek eski harik-ı kebirde gerek son harik-ı hanman-suzda tu'me-i lehib olmuştur.

Elyevm erbab-ı muhabbet etrafına kuru duvardan hudud yapmışlar, medfen-i pa kin mahallini muhafazaya gayret etmişlerdir. Burasının yola inkılabı da mutasavver olmakla, bakaya-yı ızamının Uşşaki Asitanesi'ne veya sfür münasib bir Uşşaki derga- 209. Mezkur Şeyh La'li, Nakşıbend iyye, Sünbüliyye, Gülşeniyye, Uşşakiyye ve Şa'baniyye tarikatlarını kendisinde toplamıştı. O, Kastamonu'da doğdu ve orada yetişti. Şa'bani tarikatını Şeyh lsmail-i Çorumi'den aldı ve onun elinde dördüncü tavra kadar sülukunu tamamladı.

Sonra Edime'ye git· ti: Burada önce Şeyh Sadık er-Rumi el-Uşşaki'den, sonra da Şeyh Muhammed Sırri el-Edimevi el Gülşeni'den icazet aldı. ( H ) hına nakli veya türbe mahalli diye bir yer gösterilirse oraya türbe ve bir dergah inşa sı tasavvurları mevcuddur. Şakayık'ta medfenleri mahalli esasen haneleri olduğu mu harrerdir. lsm-i alileri Muhammed'dir. Memican, Muhammed Can'dan kinayedir. "Eyle yüp ruh-ı revan verdi can-ı aziz" ( y._r- .:.ı <.>:ı f.J .:.ı ıJ J CJ J y I ) , "el-vfüz" ( l_,l l) ve "şeyh-i zaman" ( .:.> L. j ) ( 1 008/1 599-600) tarihleridir.

Lübbü'l-Usul fi Ma'rifeti Tarikati'l.Vusul ve Metalibu's-Süluk isimlerindeki eserlerini cennet-mekan Sultan Murad Han-ı salis'e takdim ederek padişahın maz har-ı hürmeti olmuştu. Lübbü'l-Usul'ün müşarünileyh yazısıyla muharrer nüshası elime geçti. Mütala asıyla şeref-yab oldum. Pek mühim ve gayet arifane yazılmış bir eserdir. Ve Hz. şey hin derece-i kemaline burhandır. Tarih-i te'lifi 997/( 1 589)'dir ki Hz. Pir efendimizin de manzur-ı velayet-penahileri olmuş olması muhtemeldir. /23 7/ Vefeyat-nam e 'de türbe mahalli, hanelerinin olduğu yer olduğunu yazıyor.

Şakayık'ta yazılmıştır ki: "Azlz-i müşarünileyh kenıiil-i irfan ile meşhur-ı cô.n gibi mahrem-i esrar-ı nihô.n, bag bô.n-ı riyazu'l-Cinan-ı Cenan idi. (Kaddesa'Uô.hu sırrahu)" Üsküdar'da Selimağa Kütüphanesi'ndeki tomarda Sinan Efendi ve Ömer Karibi ve lmam Mustafa Efendi ve Fatih Camii vfüzi Muhammed Subhi-i Bursevi isminde dört halifesi muharrerdir. Silsile-i Uşşakıyye Ömer Karibi'den yürümüştür. Manzı1matından: Men heft-deryayım cf.tş iı:dim dil-haneden Virdi virir canım gitmez ô.sitô.neden Bu bir kaside-i taviledir. Şeyh Abdulhay Efendi-zade Şeyh Nesimi Muhammed Efendi onu nazmen şerh etmiştir.

Bir divançeleri vardır. Mütalaa ettim. Nutukların da Can, Memi, Memican tahallus ederler. Alemin ma'badunu bilmek dilersen ey gönül Bilmeyi bil bilmeyi bil bildiğin bilmek değil Ey gönül halin nedir agah olup bak sen sana Görünür ayniyle aynın ayine tut sen sana