Ara
Menü

Saçlı Mustafa Dede

Saçlı Mustafa Dede (ö. 1058/1648), Hâce Fazlullah-ı Nakşbendî’ye bağlanıp dokuz yıl zâviye mutfağında hizmet eden; büyük yangından sonra Fatih-Büyük Karaman çevresinde yaşayan Nakşbendî dervişidir.

Vefat
1648
Unvan
Nakşbendî dervişi ve Büyük Karaman münzevisi

Hâce Fazlullah’a intisabı

Abdullah’ın oğludur. Yaklaşık 1034/1624-25’te Hâce Fazlullah-ı Nakşbendî’ye bağlandı. Nakşbendî zâviyesinin mutfağında dokuz yıl hizmet ederek tarikat terbiyesini sürdürdü.

Yangın ve Büyük Karaman’daki hücre

1043/1633-34’teki büyük yangında zâviye yanınca mekânsız kaldı. Fatih Camii civarında Büyük Karaman yakınındaki taş bir mahzende yaşamaya başladı. Kara Mustafa Paşa ona duyduğu saygı sebebiyle aynı yerde bir hücre yaptırdı.

Vefatı ve türbesi

1058/1648 başlarında vefat etti. Şam valiliğinden dönen Civan Kapıcıbaşı Mehmed Paşa, hücresinin yakınında bir ev ve türbe yaptırdı; Saçlı Mustafa Dede bu türbeye defnedildi.

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMINakşibendiyyeYol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →
KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç1 doğrudan bağlantıAğda gör →

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Vezaret mührü anlatısı

Saçlı Mustafa Dede’nin Şam valiliğine giden Mehmed Paşa’ya bir mühür verip benzerini yaptırmasını istemesi ve dönüşünü vezaret mührüyle haber vermesi anlatılır.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç →

Uşşâkîzâde’nin nakline göre Cüvan Kapıcıbaşı Mehmed Paşa Şam valiliğine tayin edildiğinde Saçlı Mustafa Dede’yi ziyaret etti ve kendisinden hayır dua istedi.

Mustafa Dede ona, “Bizde emanet bir mühür vardır. Onu sana vereyim; Şam’a vardığında bunun benzeri bir mühür yaptırıp bu tarafa getirirsin” dedi. Kaynak bu sözü, paşanın Şam’dan vezaret mührüyle döneceğine dair bir işaret olarak yorumlar.

Mehmed Paşa vazifesinden döndükten sonra Mustafa Dede’nin kaldığı yere yakın bir ev ve bir türbe yaptırdı; şeyhe ikramda bulundu. Saçlı Mustafa Dede vefat ettiğinde bu türbeye defnedildi.

Rivayetin öncesinde kaynak, Mustafa Dede’nin Hâce Fazlullah Efendi’ye bağlanarak dokuz yıl zâviye mutfağında hizmet ettiğini, büyük yangında zâviye yanınca Fatih civarındaki taş bir mahzene yerleştiğini ve Kara Mustafa Paşa’nın onun için burada bir hücre yaptırdığını da kaydeder.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 354-359.

Şeyh, halife, aile ve post ağı

HOCASI / ŞEYHİHâce Fazlullah-ı NakşbendîSaçlı Mustafa Dede, 1034/1624-25'te Hâce Fazlullah'a intisap edip dokuz yıl zâviye hizmetinde bulundu.
Bu bağın kanıt fişi
İlişki kimliği
437
Yön
1412 → 1420
Tür
Hoca-talebe
Hat / varyant
naksibendiyye
Eser / belge
Şeyhî, Vekāyi‘u'l-Fuzalâ
Baskı / nüsha
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt
1
Sayfa
302-303
Varak
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih
Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama
Konum aktarılmış; özgün nüsha karşılaştırması bekliyor

Kaynakta aktarılan künye: Şeyhî, Vekāyi‘u'l-Fuzalâ, c. 1, s. 302-303; Uşşâkīzâde, Zeyl-i Şakāik, s. 355-359

İlişki / dönem açıklaması: Saçlı Mustafa Dede, 1034/1624-25'te Hâce Fazlullah'a intisap edip dokuz yıl zâviye hizmetinde bulundu.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

  1. [1]Uşşâkīzâde İbrahim Hasîb, Zeyl-i Şakāik, s. 354-359
  2. [2]Şeyhî, Vekāyi‘u'l-Fuzalâ, c. 1, s. 302-303; Uşşâkīzâde, Zeyl-i Şakāik, s. 355-359
Ortak kaynak kataloğunu aç →