Muînüddin Hasan Çiştî

Köken ve eğitim

Muînüddin Hasan Çiştî'nin doğum yeri ve erken hayatı hakkındaki rivayetler farklıdır. Horasan ve Mâverâünnehir ilim çevrelerini dolaştığı, Osman Hârûnî'nin hizmetinde tasavvuf eğitimi aldığı kabul edilir.

Ecmîr'e yerleşme

Kuzey Hindistan'a gelerek Ecmîr'de irşad halkası kurdu. Yabancı bir sûfî olarak bölgedeki ilk faaliyetlerinin ayrıntıları sınırlı olduğundan sonraki menkıbeler doğrudan tarih belgesi sayılmaz.

Hizmet anlayışı

Yoksula yemek vermek, muhtacı gözetmek, kapıyı farklı toplumsal çevrelere açık tutmak ve sevgiyi öne çıkarmak Çiştî hafızasında onun öğretisinin merkezi kabul edilir.

Halifeler

Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî Delhi hattını, Hamîdüddin Nâgevrî kırsal Racpûtana çevresini taşıdı. Bu iki yön, şehir hankahı ile emek ve tarım merkezli kırsal irşadın birlikte geliştiğini gösterir.

Türbe ve ziyaret

1236'da Ecmîr'de vefat etti. Kabri Halacî ve Bâbürlü dönemlerinde büyük külliyeye dönüştü; Ekber Şah'ın ziyaretleri ve Cihanârâ Begüm'ün hizmeti türbenin imparatorluk çapındaki önemini artırdı.