tarikat.orgHAYATI VE TARİHTEKİ YERİ
Hayatı ve irşad çevresi
Muhammed Şerif Efen di küçük yaşta iken öksüz ve yetim kalmıştır. Sadattan olduğunu söyledi. l btidai ve Rüşdi tahsilini ikmalden sonra hıdmet-i 'Maliyye'ye dahil olup, bir müddet sonra terk ile Hoca Muhammed Efendi'den Mesnevi-i şerif, Hiifız-ı Şirii.zi ve Gelibolu'da müderris Ali Efendi'den ve Dağıstani Hacı Ahmed Efendi'den ulum-ı aliye tahsiline gayret etmiştir. Bidil.yeten Hacı lsmii.il Efendi'nin izniyle, yedi sene kadar Delail-i Hayrat oku mağa başlayıp, hafıza-i ihtiramına almış ve bir saat zarfında ezberden hatm etmek gi bi haller göstermiştir.
1 300/( 1 883 ) tarihinde Tekirdağ'da meş;lyıh-ı Sa'diyye'den Hacı Hafız Rif'at Efendi'ye intisab ederek beş sene hizmetinde bulunmuştur ki, bu zat lstanbul'da Nuri Baba'ya intisab ile tarik-ı Nazenin'e girmiş ve bir müddet alem-i hayrette yaşamıştı. Şerif Efendi bir gece alem-i ma'nada Edime'de Şeyh Şerefeddin Efendi hazretle rini müşahede ve ma'nen intisab ile şeref-yab olup, kalbinde uyanan şu'le-i aşkın te'siriyle nihayet Edime'ye şitaban oldu. 7 Rabiulahir 1 307/( l Aralık 1 889) tarihin de intisab eyledi.
Bir müddet hıdmet-i aliyyelerinde bulunup, isti'dadları hasebiyle nev-residegan-ı tarikatı ta'bir ve tesliyeye me'mur buyrulduğundan Muhammed Şerif 1 55. Burada, metin sonunda Şeyh Hafız Mustaf.ı Zevki Efendi'nin mührü vardır. (H) Şeyh Şuayb Şerefeddin Efendi Hazretleri 297 Efendi, hanesinde cem'iyyet-i zikr teşkil ederek kırk kadar ıhvan cem'ine muvaffak olmuş ve ba'zan cami'lerde icra-yı ayin-i tarik-ı Gülşeni'ye başlamıştır. Aziz-i merhu mun irtihaline kadar hıdmet-i aliyyelerinde bulunup, ikmal-i süluk eylemiş ve Tekir dağ'da inhilal eden Osman Baba zaviyesi meşihati kendine tevcih olunmuştur.
Bu zaviye elyevm münhedim olup, bir sahib-i hayrın tecdiden binasına muntazırdır. Şerif Efendi, te'min-i maişet gailesiyle jandarmalığa girip, mü lazımlığa kadar ir tika etmiş ve bi'l-ahare tekaüd olmuştur. Fakire yazdığı bir mektubunda, "Şimdi ise alem-i nls(ıde mülazım olana gayri şey ne lazım, diyerek an-ı daim neş' esiyle dem-sı1zız azizim. " diyerek ızhar-ı latife etmiştir. Azizimize şiddetle aşıklardandır. İ sm-i şerifi yad olunsa ağlar, cezbe-dar olur. Mesturindendir. /2 1 2/ Pek aşıkane gazelleri vardır. Sahib-i Divan'dır.
Azizimize füd medhiyyele rinden: Ha-uet-i Hakk'ın kuluyum hem RasUl'ün ümmeti Ehl-i Beyt'in çilkeriyim ehl-i aşkın peyrevi R.ahım erkan-ı tarikat mezhebim Hak mezhebi Meşrebim sahbı1-yı vahdet Hayden'yim Hayderl Mürşidim kutb-ı hakikat Şeyh Şuayb-ı Gülşen!
Cedd-i pakidir Müsellem hem Sezıli Gülşeni Gülşen-i lahCtta uçdu bezm-i vahdet bülbülü Ruşeni'nin feyz-ı Gülşeni'nin bir gülü Emr-i Hak' la eyledi ihya nice mürd.e-dili Her asrda bir zuhur eyler imiş böyle veli Mürşidim kutb-ı hakı"kat Şeyh Şuayb-ı Gülşeni Cedd-i pllkidir Müsellem hem Sezıli Gülşeni Nür-ı vechin seyr id.enler valih ü hayran olur Sohbet-i bezm-i visı1line iren kurban olur Dest-i safından içenler mest-i ser-gerdan olur i sr-i pllkince gidenler canlara canan olur Mürşidim kutb-ı hakikat Şeyh Şuayb-ı Gülşen! Cedd- i pakidir Müsellem hem Sezıli Gülşen!
298 Sefine-i Evliyi\ El-hak istersen eğer ders-i 'aref den al sebak Lutfunu ibziil ider daim sana Hazret-i Hak Gülşen olsun bu vücUdun nılr-ı İbrahim' e yak Sırr- ı İbrahlm'e mazhardır azizim hoşça bak Mürşidim kutb-ı hakikat Şeyh Şuayb-ı Gülşen! Cedd-i pô.kidir Müsellem hem Sezal Gülşen! Ah kim gitdi azizim kaldı dilde hasreti Dağ-dar oldu derunum yakdı nılr-ı firkati Alem-i ukbô.ya kıldı aşk ile ol rıhleti156 Eşk-i hasret ile yad it ey Şerif ol hazreti Mürşidim kutb-ı hakikat Şeyh Şuayb-ı Gülşenl Cedd-i pô.kidir Müsellem hem Sezıü Gülşen!
Azizimizin "Aşk" gazeline güzel bir tahmisi vardır: Kuy-ı cılnatuian esince aşıka sevda-yı aşk Mest idüp aklın alur Mecnun ider Leylii- yı aşk Da-cihana sığmadı ol nokta-i zlba-yı aşk Kayd-ı imkanla bulunmaz ruh min-me'va-yı aşk Şeş cihetden taşra tayran eyledi anka-yı aşk * * * Sen sana ben didiğin hep ifk ü bühtfüıdır sana Sendeki benlik hicabı zulm ü hicrfüıdır sana /2 13/Sen sana senden sefer kıl anlayasın neydüğün Cehl ile benlikde kalmak bil ki hüsrfüıdır sana Sen sana senden yakınsın kendine bir hoşca bak Geh seni sen sende bulmak ayn- ı irffüıdır sana Sen seni bildin ise ayrılma senden bir nefes Sen seninle olduğun bir özge seyrfüıdır sana 1 56.
Bir başka nüshada bu beyit şu şekildedir: Kıldı biııüçyüz yirmi dokuzunda rıhleıi Şeyh Şuayb Şerefeddin Efendi Hazrecleri 299 Sen seni bilmek ne mümkindir Şerif senlik ile Sen seni bilmek çü Hak' dan mahz-ı ihsandır sana * * * Semli-yı kalb-giihımda benim bir iiftiibım var Ezelden tli ebed aslfı dolanmaz miih-tiibım var Anar ol bendesin dürlü nevliziş gösterüp her lin Gönül okşar lutujlar bahş ider iill-ceniibım var Şerif atşlin olan gelsün melfımet climesin giysün Dem-ii-dem dunnasun içsün ana bir gül şarabım var * * * Gönül şahbiiz-ı aşkın lfınesidir Kurulmuş bl-cihet klişanesidir Şen1' in varlığı yok oldu anda Bu nlim-ı müstear liylinesidir * * * Aşıka ciindan elezdir dehen-i sohbet-i ylir Niir-ı duzahdan eşeddir elem-i firkat-ı ylir Düşmesin ye' se Şerif kesme ümidin Hak' dan Didiler kalb-i hazine irişür şefkat-i ylir * * * Devr-i Adem' den beru derdsiz gelen inslin mı var Ten libasın giyinüp terk itmeyen bir elin mı var Hep gelen gitmek yolunda kat' -ı riih itmekdedir Gitmeyüp bunda kalan derviş yli sultan mı var Bu cihan biiziirı giihi dağılup giih cem' olur İr gelüp bunda aceb göç itmeyen karvlin mı var Tlik-ı Kisrli ile hem taht-ı Süleyman n' oldular Bu fenlida pay-dar olmuş ulu eyvan mı var * * * Giih olur derd ile iilfıJe-i hicrlin oluruz Niir-ı hasretle yanup iiteş-i suzlin oluruz Gah tecride irüp nam u nişdndan geçeriz Gahice vecde gelüp şevk ile cünban oluruz Reh-i aşkında anın katre-i eşki dökerek Seyl-veş çaglayarak viisıl-ı umman oluruz * * * Zlıhidii sanına bizi biganeyiz Yar ile ülfetde biz hem-haneyiz Dost ilinden içmişiz peymaneyi Ol sebebden td ebed mestdneyiz Na'ra-i ah ile deldik bagnmız Slne-i gendnede düMlaneyiz * * * Eger istersen AlUıh'ı özün Mev/a'ya döndür gel Duyup 'firrn ila'Uiih ' ı özün Mev/a'ya döndür gel 157 * * * Bülbül-i şurıdeyim gül-zarı gözler gözlerim Gonca-i vech-i cemdl-i yarı gözler gözlerim Bô.g-ı vahdet mürgıyım durmaz figan itmekdeyim Bir ruh-ı gül-gonca-i bl-harı gözler gözlerim Bade-i rilz-ı elestin mestiyim el-hak bugün Valih ü hayranıyım dldiirı gözler gözlerim * * * ,y ıJ \.ib.- ,y .:.ı b.- ,y } l..l> ,y .:.ı ;.
Jü' .:.ıl..!J r.s- l> _,_.$' ı}.f .:ık 4 .r"U; J.f .J"'"lJ J JI 1 58 ,y .:.ı \kL ..._ ./. .f \ ı):!\ ..._ J .:.ı J * * * 1 57. "... Allah'a sığının . . . " 5 1 . Zi\riyat suresi, 50. ( H ) 1 58. Allah'ın aşkı benim yarımdır, canımdır, di.nanımdır. Güzel kokulu saç benim akl-ı perişılnımdır. Evvel sensin, ahir sensin, zahir sensin, batın sen. Şu ve bu sensin, sultanım sen.
( H ) Şeyh Şuayb Şerefeddin Efendi Hazretleri 30 1 Söyle ol nadana kim tashlh-i efkar eylesün vasl-ı yar ise meramı terk-i ağyar eylesün Şer'i tasdlk itmeyenler küfr ile a!Uıledir Varsa imam eğer göğsünde ızhflr eylesün Hak kel.iimı söylemekden ihtir{lz itmez Şerif Kim dilerse anı inkar ya.had ikrar eylesün * * * Bülbülün aşkı gülün bagnm al kan itdi Gülü ahzana virüp bülbülü 11fll.in itdi Gamm-ı eııdllh-ı felek d1demi giryan itdi Yıkup ol hatırımı gönlümü viran itdi Beyan-ı Erkan u Hakayıkı's-Salat namıyla manzfim bir eseri vardır.
Eserin baş langıcı şöyledir: Zflt-ı Hak' dan kullarına fazl u rahmetdir sal.at Hem Raslll- i Kibriya' dan mahz-i şejkatdir sal.at Ümmetiçün ol Raslll ' e tuhfe-i lutf-ı Huda Leyle-i İsra'da bahş olmıt§ ne ııi'metdir sal.at Saki-i sahba-yı vahdet ııeş' esiyle mest ider Aşık-ı bi' ll.iih içün bir özge haletdir sal.at Can feda eyle Şerif ehl-i sal.atın yoluna Gel basiret üzre kıl kesretde vahdetdir salflt /2 1 5/ ŞEYH ŞERİF EFENDİ Şerefeddln Efendi hazretlerinin ecell-i hulefasından aşık, arif, sadık bir zat-ı pür kemaldır. Edime Evkaf Başkatibi idi. Edirnelidir.
1 246/( 1 830) senesinde mehd-ara yı alem-i şuheıd olmuştur. 1 3 1 8 Muharremü'l-haramının birinde ( 1 Mayısl 900) Edir ne'de irtihal-ı dar-ı nalın eylemiştir. Şerefeddin Efendi'nin damadı Şeyh Mustafa Efendi, fakire yazdığı 2 7 Mayıs 133 1/(8 Haziran 1 9 1 5 ) tarihli mektubunda müşarünileyhden hürmetle bahsediyor, diyor ki: "Bu zat gayet mütevazi' olup, d&re-i sohbet ü muhabbetinde bulunulduğu zaman , da imli ô:riffine sözler söyler, kat'iyyen nıli-lli-ya'ni' ile iştigal etmez idi. Ale'l-ekser aşk-ı pak-i Muhammedi'den bahs açar, hem aglar hem herkesi aglatır idi.
Herkes onun fazliil-i ahllikıy yesine meftun idi . Son zamanlarında yetmişiki yaşında idi. Onu tenıdi'h etmek isterim. Fakat kalemim li sanım acizdir. Azizimin ehas bendegamndan ve şiddetli aşıklarından idi. İrtihali gayet ganb bir surette vukCı.a gelmiştir: Sabalıleyin vücadu sıhhatte olduğu hal de hanesinden çıkar, Evkaf Dliiresi'nde vazifesinin başına gider, bir müddet işle meşgfll olup, elindeki işlerini bitirdikten sonra bir mekteı.b yazar, zarfa kor, kapar159; yazı takımı nın üzerine bırakır. Kaleındeki efendi arkadaşlarına, "Evl&llarım biraz rahatsızlık geldi, fa kir-haneye gidiyorum.
İnsan hlili ne olur ne olmaz, cümleniz hakkınızı helal ediniz. " der ve evine gelir. Vakitsiz hanesine avdet etmesi efrM.-ı liilesinin merakını mCı.cib olur. "Rahatsız landım, bir yatak yapınız. " der. Yatağını yayarlar cümlesine hitliben, "Bize büyük yerden emir geldi, Hakk'a gidecegim. el-Hükmü li'lllih , sizden ricam oldur ki, arkamdan ağlayıp gürültü yapmayınız. " der ve nasihat ve hikınet-limiz ba'zı şeyler söyler; cümlesiyle veda' eder. Abdest alır , yauıga yatar, "Hu" ism-i şerifiyle iştigalde iken , rCı.h-ı pür-fütCı.hu ınele-i a'lliya uçar gider.
Edime'de urefM.an, eşrlifdan biri vefat ederse minarelerde sala verilir. /2 1 6/ Şerif Efendi'nin vefatım i'llin için verilen salayı ordu müşiri ve vlili Arif Paşa haber alır, tahkik eder, Şerif Efendi'nin irtihliline muttali' olur. Fakat sabahleyin kaleıne gelip gittigini söyle diklerinde kaleınden bir efendi celb eder. Keyfiyyeti istiknah eder. Bir ınektCı.b yazıp bıraktı ğım , cümlesiyle veda' ettigini arz ederler. O ınektCı.bu ister, bakar ki , Şerefeddln Efendi haz retlerine hitliben yazılmış . Mekteı.bçu ve defter-dar huzCı.ruyla ınektCı.bu açtırır. Okurlar, ağ larlar.
Arif Paşa'mn emriyle ınekteı.b, Uzunköprü' de Şerefeddln Efendi' ye isal olunur. On lar da gaybCı.betine müteessir olurlar. MektCı.bun sureti ber-vech-i liti'dir: "Aceze-perverlikleri bahr-i bi-payan gibi vasi'dir. Bu abd-i ahkara himem-i aliy ye-i kudsiyyeleri ve eltiif-ı ma-la-nihaye-i mürşidaneleri ile telkin buyurulan evamir-i aliyye-i kerem-karileri dairesinde harekete hasr-ı hayat ettim. Kalb-i fakiraneme ilkii buyrulan şevk u muhabbet-i velayet-i mürşidaneleriyle Hz. Pir-i dest-gir efendimize, ondan sultan-ı biir-gah-ı risalet ve nazım-ı kar-gah-ı şeriat ve gevher-i gencine-i es- 1 59.
Efendi babamız Uzunköprü'de olduğundan, o mektub ona hitaben yazılmış idi.
