Şerefeddin İsmâil b. İbrâhim el-Cebertî

Zebîd'de ilim ve irşad

İsmâil b. İbrâhim el-Cebertî 722/1322 yılında Yemen'in Zebîd şehrinde doğdu. İlk yıllarında dinî ilimlerle meşgul oldu, ders verdi; ardından zühd, ibadet ve irşada yöneldi. Âlimler, devlet adamları ve geniş bir mürid çevresi üzerindeki tesiri, onu XIV. yüzyıl Yemen tasavvufunun belirgin şahsiyetlerinden biri hâline getirdi.

Cebertî medresesi

Cebertî'nin çevresi yalnız bir tekke halkası değildi. Zebîd'deki medrese, dinî ilimlerin okutulduğu ve tasavvufî eserlerin dolaşıma girdiği bir merkez olarak işledi. Öğrencileri arasında anılan Abdülkerîm el-Cîlî, bu çevrenin düşünce tarihindeki tesirini sonraki kuşaklara taşıdı.

Usul ve öğüt

Mensuplarının Yâsîn sûresine verdikleri önem sebebiyle çevre için “ehl-i Yâsîn” adı da kullanıldı. Cebertî, keramet gösterme arzusundan ziyade istikamet üzere bulunmayı öne çıkardı. Semâı insanın iç hâlini ortaya çıkaran bir ölçü olarak değerlendirdiği aktarılır.

Çoklu aidiyet meselesi

Cebertiyye'yi yalnız tek bir ana yolun düz devamı gibi göstermek doğru değildir. Kaynaklar Cebertî'nin Kādiriyye ve Şâziliyye başta olmak üzere çeşitli yollardan hırka ve icazet aldığını; Medyeniyye, Ekberiyye ve Rifâiyye silsileleriyle de ilişkilendirildiğini kaydeder. Bu sebeple sitede Cebertiyye'nin Kādirî kaydı korunmuş, Rifâî irşad hattı ayrıca çapraz bağ olarak işaretlenmiştir.

Vefatı

806/1403 yılında Zebîd'de vefat etti ve Bâbüssihâm Mezarlığı'na defnedildi. Kabri çevresinde daha sonra bir türbe meydana geldi.