Ara
Menü

Fevrî Ahmed bin Abdullah Efendi

Fevrî Ahmed Efendi (ö. Zilkade 978/Mart-Nisan 1571), Arnavutluk kökenli; üç dilde şiir söyleyen, Kanûnî Dîvânı'nı tertip eden ve Şam kadılığında vefat eden Osmanlı şair ve âlimidir.

Vefat
1571
Unvan
Şair, müderris ve divan tertipçisi

Çocukluk, ihtidâ ve hürriyet

Arnavutluk kökenliydi. Çocuk yaşta Osmanlı gazilerinin eline geçti; farklı hâmilerin yanında eğitim gördü ve sonunda âzat edildi. Kaynak, Müslüman oluşunu Şeyh Muhyiddin İbnü'l-Arabî'yi gördüğü bir rüyayla açıklar. Rüya, resmî ihtidâ belgesi değil gelenek içi anlamlandırma olarak ayrıca değerlendirilmelidir.

Tahsil ve medrese yolu

Edirne'de Tursun Efendi, Taşköprizâde, Arabzâde Abdülbâkī ve Bostan Mustafa çevrelerinde yetişti. Edirne, Hasköy, Vize, Bursa ve İstanbul medreselerinde görev yaptı; Sahn müderrisliğinden sonra Şam kadılığına tayin edildi.

Kanûnî Dîvânı'nın tertibi

Kanûnî Sultan Süleyman'ın şiirlerini bir divan halinde tertip etti. Kaynak, şiirleri yalnız toplamaktan öte aralarında inşâ yoluyla bağ kurduğunu ve esere bütünlük kazandırdığını bildirir.

Eser ve şiir dünyası

Dürer ve Gurer çevresinde bir hâşiye, çeşitli risale ve ta‘likler yazdı. Türkçe, Arapça ve Farsça şiir söyledi; mürettep divanı, tahmis, tesdis, murabba ve gazelleri vardı.

Şam'da vefatı

Şam kadılığındayken Zilkade 978/Mart-Nisan 1571'de vefat etti. Şam'da İshak Çelebi'nin yanına defnedildi.

Ağ ve yol

Menkıbeler

İlk 1 kayıt gösteriliyor

MENKIBE · GELENEK İÇİ

Şeyh-i Ekber rüyası

Kaynak, çocuk Fevrî'nin ihtidâsını İbnü'l-Arabî'yi gördüğü bir rüyayla anlamlandırır.

Tam anlatıyı okuAnlatıyı daralt
Menâkıbnâme’de tam metni aç

Çocukluk rüyası

Fevrî Ahmed'in henüz çocukken gördüğü bir rüyada Şeyh-i Ekber Muhyiddin İbnü'l-Arabî ile karşılaştığı anlatılır. Rüyadaki hitap ve yönlendirme, onun İslâm'ı kabul etme sürecinin mânevî başlangıcı olarak yorumlanmıştır.

Şam'da tamamlanan bağ

Fevrî daha sonraki yıllarda Şam'a gittiğinde İbnü'l-Arabî'nin türbesini ziyaret etti ve öldüğünde onun yakınına defnedilmeyi arzu etti. Kaynak, çocukluk rüyasıyla bu ziyareti aynı hat üzerinde birleştirir. İhtidânın bütün tarihî safhaları rüyayla kanıtlanmış sayılmaz.

Bu anlatı gelenek hafızasına aittir; doğrulanabilir tarihî olayla aynı kesinlikte sunulmaz. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 550-556, 579-581.

Eserleri ve metinleri

İlk 1 kayıt gösteriliyor

TARİHÎ KAYIT

Kanûnî Dîvânı'nın tertibi

Muhibbî mahlaslı şiirlerin divan bütünlüğüne kavuşturulması.

Metni gösterMetni daralt

Fevrî'nin katkısı yalnız istinsah değil; kaynak anlatımına göre şiirleri düzenleme ve aralarında edebî bağlantı kurma işidir.

Biyografik veya metinsel kaynak kaydı. Kaynak: Nev‘îzâde Atâyî, Hadâ’iku’l-Hakâ’ik fî Tekmileti’ş-Şakā’ik, s. 550-556, 579-581.