ŞAHSİYET DOSYASI

Şeyh Abdullah Yûnus

Şeyh Abdullah Yûnus, Sa‘deddin el-Cebâvî’nin küçük kardeşi; Dımaşk’ın güneyindeki Buhsa zâviyesinin kurucusu ve Şerrâbiyye kolunun pîridir.

Yol: Sa‘diyye (Cebâviyye)
Mekân: 1 bağlantı
Unvan: Buhsa zâviyesini kuran ve Şerrâbiyye kolunun nispet edildiği Sa‘dî şeyhi

Kol, icâzet ve dönem bağları

Ana yol alanı bütün mensubiyetlerin yerine geçmez. Kurucu, post ve silsile rolleri ayrı kayıtlardır; birlikte görülmeleri aynı dönemde aidiyet kanıtı değildir. Kol ve ilişki fişleri mevcut CMS kayıtlarından gelir; kol yanıtı boşsa 5 Ekim 2026 araştırma envanteri gösterilir. Kaynak belirtilmemiş bağlar doğrulanmış mensubiyet gibi sunulmaz.

Şerrâbiyye · Kurucu

Kol kaydındaki doğrulanmış kurucu nispeti.

Dönem: Bilinmiyor · Tarihler bağımsız doğrulanmadı.

Kaynak: Tekil kaynak konumu belirtilmemiş

Kol ve kişi kayıtlarını karşılaştır →

HAYATI VE TARİHTEKİ YERİ

Mekke’den Şam çevresine

Şeyh Abdullah Yûnus, Sa‘deddin el-Cebâvî’nin küçük kardeşidir. Haçlı saldırılarına karşı koymak üzere Mekke’den Dımaşk bölgesine gelen kardeşler arasında yer aldı ve Dımaşk’ın güneyindeki Buhsa’da zâviyesini kurdu.

Şerrâbiyye adının hafızası

Kaynaklar, Buhsa’daki tekkede savaşlarda yaralanan askerler için şurup ve ilâç hazırlandığını; bu hizmet sebebiyle Abdullah Yûnus’tan devam eden Sa‘dî kolunun Şerrâbiyye adıyla anıldığını bildirir. Bu açıklama kolun geleneksel adlandırma hafızasıdır.

Sonraki yayılış

Onun soyundan Muhammed Şerrâbî’nin 621/1224’te Sa‘diyye’yi Hama’ya taşıdığı, hattın oradan Filistin’in Halîl şehrine yayıldığı kaydedilir. Abdullah Yûnus’un doğum ve vefat tarihleri temel kaynakta açık verilmediği için künye alanına tahmin yazılmamıştır.

COĞRAFÎ HAFIZABuhsa Şerrâbiyye ZâviyesiMekân kayıtlarına git →

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi1 nokta · 0 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

İLİŞKİLİ GÖRÜNÜMLER

Ağ ve yol

YOL BAĞLAMISa‘diyye (Cebâviyye)Yol dosyasını aç →Kişi kaydındaki tarihî yol bağlantısı; sıralı silsilede halka olduğunu tek başına göstermez.Yolun irşad atlasını aç →

KİŞİLER AĞIBağlantılarını aç2 doğrudan bağlantıAğda gör →

YOL ATLASISilsiledeki yerini açÖnceki ve sonraki halkalarla birlikte

BAĞLANTILAR · VERİTABANI

Şeyh, halife, aile ve post ağı

AİLE / NESEPSa‘deddin Muhammed el-CebâvîKardeşlik ve erken zâviye ağı

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 196
Yön: 101 → 945
Tür: Aile ve nesep
Hat / varyant: sadiyye
Eser / belge: TDV İslâm Ansiklopedisi: Sa‘diyye, Sa‘deddin el-Cebâvî ve Hasîrîzâde Elif Efendi maddeleri
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak var; tekil konum doğrulanmadı

Kaynakta aktarılan künye: TDV İslâm Ansiklopedisi: Sa‘diyye, Sa‘deddin el-Cebâvî ve Hasîrîzâde Elif Efendi maddeleri; Reşat Öngören, Tasavvuf; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ I

İlişki / dönem açıklaması: Kardeşlik ve erken zâviye ağı

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

AİLE BAĞISa‘deddin Muhammed el-CebâvîKüçük kardeşidir; Mekke'den Dımaşk'a onunla birlikte gelmiş, Dımaşk'ın güneyindeki Buhsa'da zâviyesini kurmuştur. Haçlılar'la savaşta yaralanan askerlere şurup (ilâç) yaptığı için kendisiyle devam eden silsileye Şerrâbiyye adı verilmiştir.

Bu bağın kanıt fişi

İlişki kimliği: 920
Yön: 101 → 945
Tür: Aile
Hat / varyant: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Eser / belge: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Baskı / nüsha: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Cilt: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Sayfa: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Varak: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Tarih: Bilinmiyor / kayıt belirtilmemiş
Doğrulama: Kaynak belirtilmemiş

İlişki / dönem açıklaması: Küçük kardeşidir; Mekke'den Dımaşk'a onunla birlikte gelmiş, Dımaşk'ın güneyindeki Buhsa'da zâviyesini kurmuştur. Haçlılar'la savaşta yaralanan askerlere şurup (ilâç) yaptığı için kendisiyle devam eden silsileye Şerrâbiyye adı verilmiştir.

Her ilişki kendi kimliği ve hattıyla korunur. Künye veya sayfa bulunması, tarihî iddianın bağımsız olarak doğrulandığı anlamına gelmez.

MEKÂN BAĞLANTILARI · VERİTABANI

Tekke, türbe ve irşad coğrafyası

Buhsa · SuriyeBuhsa Şerrâbiyye ZâviyesiTarihî işlev Abdullah Yûnus'un kurduğu ve Şerrâbiyye'nin teşekkül ettiği zâviye. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Şeyh Abdullah Yûnus, Sa‘deddin el-Cebâvî’nin küçük kardeşi; Dımaşk’ın güneyindeki Buhsa zâviyesinin kurucusu ve Şerrâbiyye kolunun pîridir. Kayıt, Şeyh Abdullah Yûnus’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.

SAYFA KAYNAKÇASI

Bu dosyada izlenebilen kaynaklar

Bu liste biyografi, ilişki, anlatı ve mekân kayıtlarında açıkça taşınan kaynak künyelerini bir araya getirir. Paragraf düzeyinde kaynağı belirlenmemiş iddialara sonradan dipnot uydurulmaz.

[1]TDV İslâm Ansiklopedisi: Sa‘diyye, Sa‘deddin el-Cebâvî ve Hasîrîzâde Elif Efendi maddeleri; Reşat Öngören, Tasavvuf; Hüseyin Vassâf, Sefîne-i Evliyâ I

Ortak kaynak kataloğunu aç →