COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

3679toplam tarihî kayıt

3551haritada görünür

128konumu araştırılıyor

633şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN97–144 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Kyustendil · BulgaristanKöstendilHalifesi Alâeddin Ali Efendi'nin müftülük yaptığı ve ilk dergâhını açtığı şehir; oradan emriyle İstanbul'a gitmiştir. İlişkili kişi dosyası Ali Fâzıl Lofçavî : Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli şeyhidir.KOORDİNATLI Kyustendil · BulgaristanKöstendilSilsilenin Rumeli'deki son durağı; Alâeddin Ali Efendi buradan İstanbul'a dönerek Nûreddin Cerrâhî'yi yetiştirmiştir. İlişkili kişi dosyası Mestçi Ali Rûmî : Mestçi Ali Rûmî, Ramazan Mahfî’den sonra Halvetiyye-Ramazâniyye irşad zincirini Edirne çevresinde sürdüren erken dönem şeyhidir.KOORDİNATLI Kyustendil · BulgaristanKöstendilŞeyhi Ali Alâeddin Efendi'nin bir süre müftülük yaptığı ve nisbe aldığı şehir; silsilenin Ramazan Mahfî'den sonraki halkalarının çoğu Rumeli'dendir. İlişkili kişi dosyası Nûreddin Cerrâhî (Muhammed Nûreddin) : Muhammed Nûreddin Cerrâhî, Ali Alâeddin Köstendillî'nin terbiyesinde yetişmiş; Karagümrük Âsitânesi çevresinde Halvetiyye'nin Cerrâhiyye kolunu teşkilatlandırmış pîrdir.KOORDİNATLI Kyustendil · BulgaristanKöstendilKarışıklığın öteki tarafı olan iki “Köstendilli Ali Efendi”nin nisbe aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Şuhûdî Şeyh Muhammed Efendi : Şuhûdî Şeyh Muhammed Efendi (ö. 1126/1714), Köstendil Müftüsü Ali Efendi'nin terbiyesinde yetişen; Babaeski'de irşad eden, şiir ve tasavvuf eserleri kaleme alan Halvetî şeyhidir.KOORDİNATLI Köstendil · BulgaristanKöstendilYûnus-ı Bahrî Efendi'nin 1260/1844'te doğduğu ve on altı yaşında Şeyh Ali Efendi'ye intisap ettiği şehir; şeyhinin tekkesi de buradaydı. İlişkili kişi dosyası Şeyh Yûnus-ı Bahrî Efendi : Yûnus-ı Bahrî Efendi (d. 1260/1844), Köstendil’de Şeyh Ali Efendi’nin yanında otuz yıl yetişen; İştip ve Selânik’ten İstanbul’a göç ederek türbedarlık yapan Ramazânî-Halvetî şeyhidir.KOORDİNATLI Köstendil · BulgaristanKöstendil — doğum, müftülük ve irşad çevresiKöstendil’deki hayatı 1053/1643’te burada doğdu; tahsilini tamamladı, müftülük yaptı ve adına kurulan dergâhta irşad faaliyetinde bulundu. Kesin tekke parseli belirlenemediğinden işaret tarihî merkezi gösterir.KOORDİNATLI Lofça · BulgaristanAli Lofçavi er-Ramazani el-Halveti TürbesiZiyaretgâh kaydı Kaynakta “EŞ-ŞEYH ALİ LOFÇAVİ ER-RAMAZANİ EL-HALVETİ” adıyla, RAMAZANİYYE çevresinde, LOFÇA/BULGARİSTAN ziyaretgâh kaydı olarak yer alır. Adres tarifi BULGARİSTAN'IN LOFÇA ŞEHRİNDE KABRİ VARMIŞ, FAKAT KONUM BİLİNMİYOR. İrtihal kaydı Kaynak veri kümesinde hicrî irtihal tarihi 1095 olarak verilir. Bu tarih, şahsiyet dosyasındaki biyografik tarihle ayrıca karşılaştırılmalıdır.KOORDİNATLI Lofça · BulgaristanCâmi-i AtîkLofça kadılığı sırasında vakıflarını ihyâ ettiği ve çevresine hayır eserleri inşa ettirdiği eski cami. Vakfın onun ölümünden sonra da işlemeye devam ettiği, 1025/1616’da aynı yere kadı olarak gelen bir sonraki neslin kaydında belirtilir.KOORDİNATLI Lofça (Loveç) · BulgaristanLofça — Ali Fâzıl Lofçavî’ye intisap çevresiRamazânî terbiyetinin merkezi Köstendilli Lofça’da Ali Fâzıl Lofçavî’ye intisap etti; sülûkünü tamamlayıp irşad icâzeti aldı. Biyografideki yeri Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden; Nûreddin Cerrâhî ile Ahmed Raûfî’yi yetiştiren Halvetî-Ramazânî şeyhidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Lofça — Ali Fâzıl Lofçavî’ye intisap çevresi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Lovech · BulgaristanLofçaSilsilenin Filibe'den sonraki durağı; Lofçavî Ali Fâzıl Efendi'nin tekke açtığı şehirdir. İlişkili kişi dosyası Mestçizâde İbrâhim Edirnevî : Mestçizâde İbrâhim Edirnevî, Mestçi Ali Rûmî’den aldığı Ramazânî aktarımı Debbâğ Fâzıl Ali Rûmî’ye ulaştıran erken dönem Halvetî şeyhidir.KOORDİNATLI Lovech · BulgaristanLofçaSilsiledeki Ali Fâzıl Lofçavî'nin (ö. 1095/1683) tekke açtığı şehir; bağ doğrulanmamıştır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Abdullah b. Fâzıl Ali Efendi : Abdullah b. Fâzıl Ali Efendi, Sefîne-i Evliyâ’nın kısa kaydına göre Nûreddîn-i Cerrâhî ser-tarîkıydı ve Eyüp’teki Şeyh Râşid Efendi Dergâhı’na defnedildi.KOORDİNATLI Lovech · BulgaristanLofçaSilsilenin üçüncü durağı; Lofçavî Ali Fâzıl Efendi'nin (ö. 1095/1683) tekke açtığı şehirdir. İlişkili kişi dosyası Mestçi Ali Rûmî : Mestçi Ali Rûmî, Ramazan Mahfî’den sonra Halvetiyye-Ramazâniyye irşad zincirini Edirne çevresinde sürdüren erken dönem şeyhidir.KOORDİNATLI Lovech · BulgaristanLofçaTekke açtığı ve 1095/1683'te vefat ettiği şehir; nisbesi buradandır. Balkan dağlarının kuzey eteğinde, Filibe, Troyan ve Teteven'e komşudur. İlişkili kişi dosyası Ali Fâzıl Lofçavî : Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli şeyhidir.KOORDİNATLI Lovech · BulgaristanLofçaŞeyhi Lofçavî Ali Fâzıl'ın tekke açtığı ve kendisinin intisap edip icâzet aldığı şehir; Ramazâniyye'nin Rumeli'deki son durağıdır. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden; Nûreddin Cerrâhî ile Ahmed Raûfî’yi yetiştiren Halvetî-Ramazânî şeyhidir.KOORDİNATLI Nevrekop · BulgaristanNevrekop DergâhıNevrekop’taki dergâh Sefîne-i Evliyâ , Şeyh Necib Necmeddin Efendi’yi Nevrekop Dergâhı’nın şeyhi olarak anar. Bulgar baskısı sebebiyle Nevrekop’tan ayrılıp İstanbul’a geldiği belirtilir. Kayıt sınırı OCR aktarımında kişi başlığı, “elyevm” ibaresi ve mekân adı tek başlıkta birleşmiştir. Şeyh Necib Necmeddin Efendi’nin mevcut kişi kartlarıyla kesin özdeşliği doğrulanamadığından yanlış kişi bağlantısı kaldırılmıştır.KOORDİNATLI Pleven · BulgaristanPlevneBabasının medresede hocalık yaptığı ve 1878 bozgunuyla İstanbul'a göç ettikleri şehir; amcalarından biri burada şehid olmuştur. İlişkili kişi dosyası Muzaffer Ozak : Muzaffer Ozak, Karagümrük Cerrâhî Âsitânesi'ndeki irşadı, İstanbul camilerindeki vaazları, sahaflık ve yayın faaliyeti ve eserleriyle XX. yüzyıl Cerrâhîliğinin etkili temsilcisidir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeTorun kuşağında Debbağ Ali Rûmî vasıtasıyla kolun intikal ettiği Batı Trakya merkezi; Edirne'den sonraki halkadır. İlişkili kişi dosyası Mestçi Ali Rûmî : Mestçi Ali Rûmî, Ramazan Mahfî’den sonra Halvetiyye-Ramazâniyye irşad zincirini Edirne çevresinde sürdüren erken dönem şeyhidir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeBalkanlarda dolaştığı şehirlerden. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeHalifesi Debbağ Ali Rûmî'nin kolu taşıdığı Batı Trakya merkezi; silsilenâmeye göre Debbağ Ali 1065/1654'te burada vefat etmiştir. İlişkili kişi dosyası Mestçizâde İbrâhim Edirnevî : Mestçizâde İbrâhim Edirnevî, Mestçi Ali Rûmî’den aldığı Ramazânî aktarımı Debbâğ Fâzıl Ali Rûmî’ye ulaştıran erken dönem Halvetî şeyhidir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeSilsiledeki Debbağ Fâzıl Aliyyi'r-Rûmî'nin (ö. 1065/1654) bulunduğu şehir; adındaki “Fâzıl Ali” ile bağı doğrulanmamıştır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Abdullah b. Fâzıl Ali Efendi : Abdullah b. Fâzıl Ali Efendi, Sefîne-i Evliyâ’nın kısa kaydına göre Nûreddîn-i Cerrâhî ser-tarîkıydı ve Eyüp’teki Şeyh Râşid Efendi Dergâhı’na defnedildi.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeDivanını 1327'de neşreden, dergâhta aşçılık yapan Filibeli Ahmed Mehdî Baba'nın memleketi. İlişkili kişi dosyası Mehmed Ali Hilmi Dedebaba : Mehmed Ali Hilmi Dedebaba, Şahkulu Sultan Dergâhı'nı XIX. yüzyılda yeniden kuran; mücerredlik erkânını ve İstanbul Bektaşî ağını taşıyan postnişin ve Hilmî mahlaslı şairdir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeŞeyhi Debbağ Ali Rûmî'nin bulunduğu Batı Trakya merkezi; silsilede Lofça'dan bir önceki halkadır. İlişkili kişi dosyası Ali Fâzıl Lofçavî : Ali Fâzıl Lofçavî (ö. 1095/1683-84), Debbâğ Ali er-Rûmî’den aldığı Ramazânî terbiyeyi Lofça’da temsil eden ve Ali Alâeddin Köstendilli’ye irşad icâzeti veren Rumeli şeyhidir.KOORDİNATLI Plovdiv · BulgaristanFilibeDebbağ Ali Rûmî vasıtasıyla Ramazâniyye'nin intikal ettiği Batı Trakya merkezi; Edirne ile Lofça arasındaki halkadır. İlişkili kişi dosyası Ali Alâeddin Köstendilli : Ali Alâeddin Köstendilli (1053/1643–1143/1730), Ali Fâzıl Lofçavî’den hilâfet alan; Köstendil, Hacı Evhad ve Selâmî Ali tekkelerinde irşad eden; Nûreddin Cerrâhî ile Ahmed Raûfî’yi yetiştiren Halvetî-Ramazânî şeyhidir.KOORDİNATLI Razgrad · BulgaristanDemir Baba TekkesiDeliorman’daki Bektaşî merkezi Demir Baba Tekkesi, Razgrad yakınındaki İsperih çevresinde, Deliorman’ın ormanlık vadilerinden birinde kurulmuştur. Demir Baba’nın hayatı büyük ölçüde menkıbevîdir; Akyazılı Sultan çevresiyle ilişkisi ve XVI. yüzyıldaki gazi derviş geleneği öne çıkar. Kuruluş tarihini ayırmak XIX. yüzyıl seyyahları Demir Baba’yı Rusçuklu Pehlivan İbrâhim Paşa ile karıştırmıştır. Türbenin mimarisi ve gelenek kayıtları tekkenin II. Mahmud döneminde değil XVI. yüzyılın ikinci çeyreğinde tesis edildiğini düşündürür. 1826 sonrası Yeniçeriliğin ve Bektaşîliğin 1826’da kaldırılmasıyla tekke kapatıldı; Abdülaziz döneminde yeniden canlandı. Deliorman topluluklarının adak, ziyaret ve pehlivanlık hafızası dergâhın bölgesel önemini sürdürdü. Mimari düzen ve türbe Avluda hazîre, derviş ve şeyh odaları, mihman evi, aşevi ve meydan evi bulunuyordu. Sekizgen türbe ile giriş bölümü yapının en nitelikli kısmıdır; sanduka çevresindeki on iki çerağ, Hüseynî taç ve gazi derviş eşyaları Bektaşî sembolizmini görünür kılar.KOORDİNATLI Razgrad · BulgaristanHezargrad — müftülük ve İbrahim Paşa MedresesiHezargrad — müftülük ve İbrahim Paşa Medresesi. Bugünkü Razgrad’da müftü ve İbrahim Paşa Medresesi müderrisi olarak görev yaptı; işaret şehir merkezidir. Biyografideki yeri Ali el-Arabî Efendi (ö. 1008/1599-1600), Antakya’dan İstanbul’a gelerek Bostan Efendi’den mülâzemet alan; Saraybosna ve Hezargrad’da müftülük, İstanbul’da fetva mukabelesi ve Babadağ’da müderrislik yapan Hanefî fakih ve Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Hezargrad — müftülük ve İbrahim Paşa Medresesi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Razgrad çevresi · BulgaristanDeliormanSinop'tan Rumeli'ye geçtikten sonra Zağra, Silistre ve Dobruca üzerinden gelip yerleştiği ve her tarafa adamlar göndererek propagandayı genişlettiği bölge. İlişkili kişi dosyası Şeyh Bedreddin-i Simâvnâvî : Şeyh Bedreddin (ö. 1420), Simavna kadısının oğlu; Kahire’de fıkıh tahsil eden, Hüseyin Ahlâtî’ye intisap eden, Musa Çelebi’nin kazaskerliğini yapan ve eserleri etrafında yoğun tartışmalar doğuran Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Sofya · BulgaristanBâlî Efendi Türbesi, Sâlihiye960/1553'te vefat edip defnedildiği yer. Sonradan Abdülaziz oğlu Kadı Abdurrahman tarafından aynı yerde cami, türbe ve zâviye yaptırılmıştır. Konum Sofya çevresine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sofyalı Bâlî Efendi : Sofyalı Bâlî Efendi (ö. 1553), Ustrumca’da doğup Kasım Çelebi’ye intisap eden; Sofya çevresindeki irşadı, Kanûnî devri seferleri ve Fuṣûṣ şerhiyle tanınan Halvetî âlimidir.KOORDİNATLI Sofya · BulgaristanSofyaBelgrad seferi sırasında bulunduğu ve şehrin yeniden zaptına vesile olması temennisiyle Karaçelebizâde'nin Süleymannâme 'sini istinsaha başladığı yer. İlişkili kişi dosyası İzzî Süleyman Efendi : İzzî Süleyman Efendi (ö. 1755), 1744-1752 olaylarını yazan Osmanlı vak‘anüvisi; Şeyh Ali Efendi’den Nakşibendî hilâfeti alan ve Şeyh Murad Tekkesi için 1748’de kapsamlı bir vakıf kuran bürokrat, şair ve hattattır.KOORDİNATLI Sofya · BulgaristanSofyaTahsilinin bir kısmını yaptığı ve nisbesini aldığı şehir; “Sofyalı” lakabı buradandır. İlişkili kişi dosyası Sofyalı Bâlî Efendi : Sofyalı Bâlî Efendi (ö. 1553), Ustrumca’da doğup Kasım Çelebi’ye intisap eden; Sofya çevresindeki irşadı, Kanûnî devri seferleri ve Fuṣûṣ şerhiyle tanınan Halvetî âlimidir.KOORDİNATLI Sofya · BulgaristanSofya1137 Şevvalinde kendisine tevcih edilen ve vefatına kadar elinde kalan kadılık; selefi Babadağlı Ali Efendi’dir. İlişkili kişi dosyası Rıfkî Hemşirezâdesi Ahmed Efendi : Rıfkî Hemşirezâdesi Ahmed Efendi (ö. 1726), Mahmud Paşa Mahkemesi kâtipliğinden medrese ve Sofya kadılığına ilerleyen Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Stara Zagora · BulgaristanZağraYazları dolaştığı Kalenderî zâviyelerinden Mü'min Derviş zâviyesi buradaydı. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Svishtov · BulgaristanZiştovi (Sviştov)Annesi Ülker Hanım'ın ailesinin (Rüstemoğulları) geldiği şehir; anne tarafından Emîr Sultan soyuna bağlanır. İlişkili kişi dosyası Sefer Dal : Safer Dal (1926–1999), Fahreddin Erenden ve Muzaffer Ozak halkasında yetişen; Cerrâhî Âsitânesi postnişinliği, tekke mûsikisi arşivi ve eserleriyle yakın dönem irşad mirasını taşıyan şeyhtir.KOORDİNATLI Tırnova · BulgaristanKadızâde Ömer'ül Halvetî DergâhıKuşadalı İbrâhim Efendi tarafından Tırnova'ya gönderilen Kadızâde Ömer'ül Halvetî'nin, şehrin epeyce dışında kalan dergâhı. Ahmed Amîş Efendi burada intisap etmiş, zikir meclislerinde dervişler arasında en çok heyecan gösteren kişi olarak anılmıştır.KOORDİNATLI Varna · BulgaristanOtman Baba Türbesi ve ZâviyesiKışlarını geçirdiği zâviyesi buradaydı; türbesi 1506'da yapıldı. Demir Baba'nın abdalları burayı sık sık ziyaret etmiş, ziyaretin en büyük kerem olduğunu söylemişlerdir. İlişkili kişi dosyası Otman Baba : Otman Baba, Hüsam Şah (780/1378-79–8 Receb 883/5 Ekim 1478), Anadolu’dan Rumeli’ye uzanan hareketli irşadı, yörük-abdal çevresi ve Küçük Abdal’ın Vilâyetnâme’sinde korunan hatırasıyla Balkan tasavvuf tarihinin başlıca Kalenderî şahsiyetidir.KOORDİNATLI Veliko Tarnovo · BulgaristanTırnovaDoğduğu, medrese tahsili görüp sıbyan mektebi muallimliği ve hamamcılık yaptığı, Ömer Halvetî'ye intisap ettiği şehir; 1877'de Tuna vilâyetinin elden çıkması üzerine terketmiştir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Amiş Efendi : Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında Kuşadavî irşadı sohbet, melâmet ve teveccüh merkezli bir yöntemle İstanbul’un ilim ve kültür çevrelerine taşıdı.KOORDİNATLI Vidin · BulgaristanVidinAilenin Rus istilâsından sonra hicret ettiği ve üç yıl kaldığı şehir. Feyzullah Efendi burada Vidin valisi Molla İdris Paşa'nın isyanı sırasındaki çatışmayı, uzun süre yer altı sığınağında yaşamayı ve ardından çıkan veba salgınını anlatır. Silistre'ye dönüp iki buçuk yıl kaldıktan sonra 1232/1816'da yeniden Vidin'e yerleştiler; babası ve iki kardeşiyle kale neferliğine kaydolurken gündüzleri mektebe devam etti, Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye'nin kurulması üzerine askerî eğitimlere katıldı. 1262/1845'te memleketi olarak Vidin'e döndüğünde üç ay kalmış ve burada pek çok kişinin yola girmesine vesile olmuştur.KOORDİNATLI BulgaristanDemir Baba TekkesiRivayete göre Virânî Bulgaristan'daki Demir Baba Tekkesi postnişininden icâzet almış ve diğer Bektaşî tekkelerini de ziyaret etmiştir. Kaynak postnişinin adını ve tekkenin bulunduğu kazayı vermez; bu sebeple koordinat üretilmemiştir.KONUM BEKLİYOR Aynimâzî · CezayirAynimâzî — Seyyid Ahmed et-Ticânî’nin doğum yeriDoğum ve ilk tahsil çevresi Seyyid Ahmed et-Ticânî 1150/1737’de Aynimâzî’de doğdu. Kur’an, Mâlikî fıkhı, hadis ve Arap dili alanlarındaki ilk tahsilini aile ve bölge âlimleri çevresinde burada aldı. Sonraki merkez Pîrin oğulları ve nesli etrafında oluşan zâviye, Fas ve Temmâsîn merkezleriyle birlikte Ticâniyye’nin erken tarihindeki başlıca odaklardan biri oldu.KOORDİNATLI Bejaia · CezayirBicâye (Bougie)Ebû Medyen ile görüşmek için gittiği, fakat şeyhin 594/1198'de vefat etmiş olması sebebiyle buluşamadığı şehir; ruhaniyetinden hayatı boyunca istifade ettiğini belirtmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ile Fusûsü'l-hikem'i ve tasavvuf düşüncesindeki geniş tesiriyle tanınan sûfî müelliftir.KOORDİNATLI Bicâye · CezayirEbû Medyen'in Bicâye İrşad ÇevresiTarihî işlev Ebû Medyen'in uzun süre sohbet ve irşad yürüttüğü, çok sayıda halife yetiştirdiği şehir çevresi. Kişinin hayatındaki mekânla daha sonraki mimari inşa, ziyaret ve kurumsal dönemler ayrı okunur.KOORDİNATLI Bicâye · CezayirEbû Zekeriyyâ ez-Zevâvî CamiiHac dönüşü Bicâye'ye yerleşen Ebû Medyen'in ders vermeye başladığı camidir; sabah namazlarından sonra burada yaptığı tasavvufî sohbetler büyük ilgi görmüş, uzak beldelerden ziyaretçi çekmiştir. İlişkili kişi dosyası Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî : Ebû Medyen Şuayb el-Ensârî (yaklaşık 1121–1198), Endülüs'ten Mağrib'e uzanan ilim ve irşad hayatıyla Medyeniyye'ye adını veren, Kuzey Afrika tasavvufunun etkili sûfîsidir.KOORDİNATLI Cezayir · CezayirCezayir — Menzeliyye yayılma sahasıMenzeliyye kolunun kaynaklarda belirtilen Cezayir yayılma sahasını temsil eden yaklaşık coğrafî merkezdir. Ali b. Ammâr el-Menzelî’nin ikamet ettiği kesin bir tekke veya ev olarak okunmamalıdır. Biyografideki yeri Ali b. Ammâr el-Menzelî eş-Şuaybî, XVIII. yüzyılda adına nispet edilen Menzeliyye koluyla tanınan Kādirî şeyhidir. Menzeliyye Cezayir ve Tunus’ta yayılmış, nispeti sonraki icazet hatlarıyla Batı Afrika’ya kadar taşınmıştır. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Cezayir — Menzeliyye yayılma sahası” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Müstegānim · CezayirAhmed el-Alevî Zâviyesi ve KabriAhmed el-Alevî'nin çizdiği plan doğrultusunda müridlerin emeğiyle kurulan Müstegānim merkez zâviyesi, Aleviyye-Derkāviyye'nin irşad, eğitim, yayın ve misafir ağına merkezlik etti. Şeyhin kabri aynı şehirdeki bu hafıza çevresiyle ilişkilidir. Harita noktası zâviyenin kesin kapı koordinatı değil, Müstegānim şehir merkezini gösteren yaklaşık coğrafî işarettir.KOORDİNATLI Müstegānim · CezayirVâsıta (Müstegānim yakını)12 Rebîülevvel 1202'de (22 Aralık 1787) doğduğu yer; Vehrân vilâyetine bağlı Müstegānim'in güneydoğusundadır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf çevreleriyle temas kurdu. Ahmed b. İdrîs ile ilişkisi Hicaz'da Ahmed b. İdrîs'in yakın öğrencilerinden oldu. İdrîsî-Şâzelî hattı Senûsî nispetin ana omurgasıdır; aldığı çok sayıdaki diğer icazet silinmez. İlk zâviyeler Mekke yakKOORDİNATLI Tilimsân · CezayirSîdî Bû Medyen Camii, Türbesi ve Ubbâd KülliyesiTarihî işlev Ebû Medyen'in türbesi çevresinde XIV. yüzyılda Merînî himayesiyle gelişen cami, medrese ve ziyaret merkezi. Kişinin hayatındaki mekânla daha sonraki mimari inşa, ziyaret ve kurumsal dönemler ayrı okunur.KOORDİNATLI Tlemcen · CezayirTilimsânTasavvuf hırkasını giydiği söylenen Ebû Medyen et-Tilimsânî'nin nisbesini aldığı şehir; bu rivayet kesin değildir. İlişkili kişi dosyası Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî : Abdüsselâm b. Meşîş el-Hasenî (ö. 625/1228 [?]), Benî Arûs ve Cebelialem çevresinde yaşayan; Ebü'l-Hasan eş-Şâzelî'yi yetiştiren, Salâtü'l-Meşîşiyye ve Şâzelî kaynaklarında korunan öğütleriyle Mağrib tasavvufunda kalıcı iz bırakan sûfîdir.KOORDİNATLI Ahulgoh · Dağıstan (Rusya)Ahulgoh1839'da seksen gün savunulan kale; 4000 kişiyle direnildi, Ruslar binlerce kayıp verdi. Kafkasya direnişinin dönüm noktası. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.KOORDİNATLI Derbend · Dağıstan (Rusya)Derbend1831'de Molla Muhammed ile birlikte kuşattıkları Hazar sahili şehri. İlişkili kişi dosyası Şeyh Şâmil : Şeyh Şâmil (1797–1871), Nakşibendî-Hâlidî terbiyesi almış Dağıstanlı âlim ve imam; Rus işgaline karşı Kuzey Kafkasya direnişini yaklaşık yirmi beş yıl yöneten liderdir.KOORDİNATLI