COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

3679toplam tarihî kayıt

3551haritada görünür

128konumu araştırılıyor

633şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN433–480 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Yedisu · KazakistanYedisuİrşada başladığı sıralarda kuvvetli bir İslâmlaşmanın yaşandığı bölge; tekkelerin tasavvuf cereyanının merkezleri hâline geldiği coğrafya. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hikmet söyleme geleneği ve Orta Asya’ya yayılan halife ağıyla Yeseviyye’ye adını veren; tarihî şahsiyeti kadar menkıbevî hafızası da geniş tesir uyandıran Pîr-i Türkistan’dır.KOORDİNATLI Prizren · KosovaMalkoç Baba TekkesiBalkanlardaki Sinânî tekkelerinden; günümüzde faal olduğu belirtilmektedir. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Ümmî Sinan : İbrâhim Ümmî Sinan (ö. 976/1568), Halvetiyye’nin Ahmediyye gövdesinden gelişen Sinâniyye kolunun pîri; Eyüp’teki âsitâne ve halifeleri vasıtasıyla XVI. yüzyıl İstanbul irşad hayatında etkili olan şeyhtir.KOORDİNATLI Prizren · KosovaPrizren Rifâî DergâhıKosovalı Şeyh Cemâleddin tarafından kurulduğu aktarılan; Hüseyin Hilmi ve Cemâlî Cemâleddin'in postnişinlik yaptığı Rifâî dergâhı. İstanbul'daki Yeşil Tulumba Âsitânesi'ne ulaşan hilâfet ve post ilişkileri kişi ağı içinde gösterilir.KOORDİNATLI Prizren · KosovaSüleyman Âcizî Baba TekkesiTarihî işlev Bistriça nehri kıyısındaki Âciziyye Balkan âsitânesi ve pîrin türbe merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Süleyman Âcizî Baba (ö. 1738), İstanbul'da tahsil görüp Ebü'l-Vefâ eş-Şâmî'den hilâfet alan; Prizren'de kurduğu tekkeyle Sa‘diyye'nin Âciziyye kolunu Balkan şehirlerine taşıyan mürşiddir. Yapının adı ve biyografik kayıt aynı kişide birleşir.KOORDİNATLI Vushtrri · KosovaVulçıtrınBabasının kadılığı sırasında, 900 (1494-95) yılı civarında doğduğu kasaba. İlişkili kişi dosyası Celâlzâde Sâlih Çelebi : Celâlzâde Sâlih Çelebi (yaklaşık 1494/95-1565), Kanûnî devrinde medrese, kadılık, tarih yazıcılığı, tercüme, şiir ve hat sahalarını birleştiren; Halep, Şam ve Mısır kadılıklarında adalet anlayışıyla tanınan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Yakova · KosovaYakova Rifâî DergâhıMûsâ Muslihiddin tarafından 1870'te kurulan; aile ve halife devamıyla Balkan Rifâî-İzzeddînî ağının merkezi olan dergâh. İstanbul'daki Yeşil Tulumba Âsitânesi'ne ulaşan hilâfet ve post ilişkileri kişi ağı içinde gösterilir.KOORDİNATLI Yakova · KosovaÂciziyye TekkesiTarihî işlev Şeyh Danyal'ın postu ve Âciziyye'nin Kosova-Arnavutluk yayılım merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Şeyh Danyal Âcizî, Âcizî Baba’nın oğlu; Yakova’daki Sa‘dî tekkesinden hareketle Âciziyye irşad çevresini Tepedelen, Berat ve Avlonya’ya taşıyan Balkan şeyhidir. Kayıt, Şeyh Danyal Âcizî’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLI Yakova · KosovaŞeyh Zeynelâbidîn Sa‘dî TekkesiTarihî işlev 1768-69 öncesinde kurulan, Yakova'daki ikinci önemli Sa‘dî merkezi. Kuruluş, kol aidiyeti, post değişimi, mimari yenileme ve güncel durum ayrı dönemler halinde değerlendirilir. Bağlı yol Kaynak bu mekânı Sa‘diyye (Cebâviyye) çevresiyle ilişkilendirir. Sa‘deddin Muhammed el-Cebâvî'ye nispet edilen; Suriye'den İstanbul ve Balkanlar'a yayılan, kıyamî zikir ve Sa‘dî evrâdıyla tanınan tasavvuf yolu. Bu nispet mekân dosyasının gelenek bağını gösterir; kişi kimliği ayrıca doğrulanmadıkça belirli bir şeyh adına dönüştürülmez.KOORDİNATLI Kıbrıs · Kuzey KıbrısGirne / KıbrısŞeyhi Atpazarî Osman Fazlı'nın sürgün edildiği ve 1102/1690-91'de son kez ziyaret ettiği yer; halefliği burada devralmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Bursalı İsmâil Hakkı : Bursalı İsmâil Hakkı (1653–1725), Atpazarî Osman Fazlı’nın halifesi; Üsküp, Ustrumca, Bursa, Tekirdağ, Şam ve Üsküdar’da irşad faaliyetinde bulunan; Rûhu’l-beyân başta olmak üzere yüzü aşkın eseriyle Celvetî irfanını tefsir, vaaz, şiir ve şerh geleneği içinde işleyen Osmanlı sûfî-müellifidir.KOORDİNATLI Bitola · Kuzey MakedonyaManastırMaarif müdürlüğü yaptığı ve mânevî bir işaret üzerine Medine'ye gitmek için başvurduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Ken‘an Rifâî : Ken‘an Rifâî (1867–1950), Osmanlı maarif teşkilâtında müdür, müfettiş ve öğretmen olarak çalışan; Medine’de Hamza er-Rifâî’den icâzet alan, Hırka-i Şerif’teki dergâhında Mesnevî okutan mutasavvıf ve müelliftir.KOORDİNATLI Bitola · Kuzey MakedonyaManastırOcak 1904'te mektupçu olarak gönderildiği, hürriyet yanlısı tavrı sebebiyle 11 Temmuz 1908'de Trabzon'a sürüldüğü vilâyet merkezi. İlişkili kişi dosyası Sâdık Vicdânî : Kastamonu'dan Balkanlar, Basra, Ankara, Bursa ve İstanbul'a uzanan memuriyet hayatını Nakşî-Hâlidî mensubiyeti ve tarikat tarihi araştırmalarıyla birleştiren Tomâr-ı Turuk müellifi.KOORDİNATLI Bitola · Kuzey MakedonyaManastır (Bitola)1853'te Çerkez İsmâil Paşa'nın davetiyle gidip üç ay kaldığı ve çoğunluğu memur kesiminden bir gruba Şeyh Bedreddin'in Vâridât 'ını şerhettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî; Nakşibendî, Halvetî-Şâbânî ve Ekberî birikimi tevhid merkezli bir eğitim dili içinde birleştirdi.KOORDİNATLI Kalkandelen · Kuzey MakedonyaHarabati Baba Tekkesiİki kurucu adı Harâbâtî Baba Tekkesi, kaynaklarda Sersem Ali Baba Tekkesi adıyla da geçer. İlk kuruluş muhtemelen 958/1551’de Kalkandelen’e gelen Sersem Ali Baba’ya bağlanır; Harâbâtî Baba ise XVIII. yüzyılda türbe ve yapıların gelişmesinde ikinci kurucu olarak anılır. Tarih ihtilafı Kuruluş için XVI. yüzyıl sonu, 1799 ve 1832 gibi farklı tarihler ileri sürülmüştür. 1815 tarihli vakfiye ile Receb Paşa’nın yardımlarına ilişkin kayıtlar, külliyenin tek seferde değil farklı dönemlerde genişlediğini gösterir. Geniş Bektaşî külliyesi Yaklaşık 26.700 metrekarelik duvarlı yerleşkede mescid, semâhâne, Sersem Ali Baba ve Harâbâtî Baba türbeleri, mihman evi, şadırvan-çardak, dervişhâne, aşevi, harem, çeşmeler, samanlık ve ahır bulunur. On iki köşeli Sersem Ali Baba türbesi Bektaşî sembolizmini mimariye taşır. Korunan ve dönüşen birimler Mescid, türbeler, harem ve aşevi gibi önemli bölümler ayaktadır; semâhânenin yalnız sınırlı duvar kalıntıları kalmıştır. Bazı hizmet yapıları restorasyonlarla motel veya restoran işlevi kazanmış, yazma koleksiyonu ise Üsküp kütüphanelerine dağılmıştır.KOORDİNATLI Kočani · Kuzey MakedonyaKoçanaÜsküp Valisi Hıfzı Paşa'nın yaptırdığı medresede müderrislik yaptığı, “Emâlî” kasidesini Türkçe şerhederek dikkat çektiği ve fenâ makamlarının kendisine rüyada öğretildiğini söylediği kasaba. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî; Nakşibendî, Halvetî-Şâbânî ve Ekberî birikimi tevhid merkezli bir eğitim dili içinde birleştirdi.KOORDİNATLI Manastır · Kuzey MakedonyaManastır — Dülbend Kadı Medresesi çevresiAli-i Dânî Efendi’nin bilinen ilk müderrislik duraklarından biri Manastır’daki Dülbend Kadı Medresesi’dir. Medresenin kesin parseli doğrulanamadığından işaret tarihî şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Ali-i Dânî Efendi (ö. 978/1570), Muhyiddin el-Fenârî’den mülâzemet alan; Manastır ve Filibe medreselerinden Halep’te tedris ve fetva hizmetine yükselen Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Manastır — Dülbend Kadı Medresesi çevresi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Ustrumca · Kuzey MakedonyaUstrumcaÜsküp'ten ayrıldıktan sonra 1093/1682'de halkın isteği üzerine geldiği kasaba. İlişkili kişi dosyası İsmâil Hakkı Bursevî : İsmâil Hakkı Bursevî (1063/1653–1137/1725), Atpazarî Osman Fazlı'nın yanında yetişen; Bursa, Üsküp, Şam, Tekirdağ ve Üsküdar arasında vaaz, irşad ve telif faaliyeti yürüten Celvetî şeyhi ve müfessirdir.KOORDİNATLI Ustrumca · Kuzey MakedonyaUstrumca1874'te Üsküp'ten ayrılarak yerleştiği ve son yıllarını irşadla geçirdiği kasaba; daha 1833'teki ilk Rumeli dolaşmasında da uğradığı yerlerdendir. Kaynağa göre burada kendi evinde vefat etmiş ve öldüğü odaya defnedilmiştir. Kabrin üzerine sonradan yapılan türbe, Rumeli'nin Osmanlı idaresinden çıkmasının ardından bakımsızlıktan harap olmuş; yerine bir postahane binası inşa edilmiş, o da yıkılınca kabrin yeri tamamen kaybolmuştur. Mensupları yerini işaretlemek üzere buraya bir ağaç dikmişlerdir.KOORDİNATLI Ustrumca · Kuzey MakedonyaUstrumca (Strumica)Doğduğu şehir; bugün Kuzey Makedonya sınırları içindedir. İlişkili kişi dosyası Sofyalı Bâlî Efendi : Sofyalı Bâlî Efendi (ö. 1553), Ustrumca’da doğup Kasım Çelebi’ye intisap eden; Sofya çevresindeki irşadı, Kanûnî devri seferleri ve Fuṣûṣ şerhiyle tanınan Halvetî âlimidir.KOORDİNATLI Ustrumca · Kuzey MakedonyaUstrumca — Doğum ÇevresiMuslihiddin Efendi’nin Rumeli güzergâhı Muslihiddin Efendi’nin doğduğu şehir. Harita işareti kaynakta belirtilen şehir merkezini veya tarihî külliye çevresini gösterir. Biyografideki yeri Akıncı Muslihiddin Efendi (ö. 970/1562-63), Ustrumca’dan Vardar Yenicesi’ne yerleşen, Edirne Üç Şerefeli Medrese’de müderrislik yaptıktan sonra resmî görevden çekilip öğretim ve ibadetle yaşayan Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Ustrumca — Doğum Çevresi” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Ustrumca (Strumica) · Kuzey MakedonyaKabri (yeri kaybolmuş)1874'te yerleştiği ve 29 Cemâziyelâhir 1305'te (13 Mart 1888) vefat edip öldüğü odaya defnedildiği ev. Sonradan yapılan türbe harap olmuş, yerine postahane inşa edilmiş, o da yıkılınca kabrin yeri tamamen kaybolmuş; mensupları işaret olarak buraya bir ağaç dikmiştir. Konum şehre göre yaklaşıktır.KOORDİNATLI Yenice-i Vardar · Kuzey MakedonyaAtâullah Efendi TekkesiAtâullah Efendi Tekkesi, Meclis-i Meşâyih ve tekke-zâviye defterlerini inceleyen çalışmada görev tevcihi, merkez tekke düzeni veya tekke ailesi kaydı bağlamında anılır. Bu kayıt kurumun coğrafi denetim ağını görünür kılmak amacıyla yayımlanmıştır; açık adres ve bugünkü yapı durumu ayrıca doğrulanacaktır.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaAlaca İshak Bey MedresesiBabasının vefatından sonra 1530'da tayin edildiği medrese; babası da daha önce Üsküp'e tayin edilmişti. İlişkili kişi dosyası Taşköprizâde Ahmed Efendi : Taşköprizâde Ahmed Efendi (1495-1561), Osmanlı âlim ve şeyh biyografilerini Şakā’iku’n-Nu‘mâniyye’de bir araya getiren; ilimler tasnifi, kelâm, mantık ve belâgat alanlarında eserler veren âlim ve kadıdır.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküpSefîne'ye göre doğum yeri; Edirne'ye yerleştiği için sonradan 'Edirneli' diye anılmıştır. İlişkili kişi dosyası Vahdetî Osman Efendi : Vahdetî Osman Efendi (ö. 1723), Üsküp doğumlu, Edirne'de yaşayan; İsmâil Hakkı Bursevî ve Hasan Sezâî çevresiyle irtibatlı Celvetî âlim ve şairdir.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp1839'da Koçana'dan ayrılıp yerleştiği ve 1874'e kadar irşad faaliyetini sürdürdüğü şehir. Buraya, Koçana'daki müderrisliği sırasında ilk müntesiplerinden olan Üsküp Valisi Hıfzı Paşa'nın daveti üzerine gelmiş ve şehrin ulemâsıyla tanışmıştır. Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Kazanlı Abdülhâlik Efendi'ye burada intisap etti; 1843'te hacca kalabalık bir kafileyle Üsküp'ten çıktı. Vahdet-i vücûd esasına dayanan irşadı sebebiyle 1868'de buradan İstanbul'a şikâyet edildi. Fâtih türbedarı Ahmed Amiş Efendi de kendisini Üsküp'te ziyaret ederek icâzetnâme almıştır.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp1886'da üçüncü devre Melâmîliğinin pîri Seyyid Muhammed Nûrü'l-Arabî ile görüşüp “teberrüken” icâzet aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Amiş Efendi : Ahmed Amiş Efendi (1807-1920), Tırnova’daki muallimlikten Fatih sertürbedarlığına uzanan hayatında Kuşadavî irşadı sohbet, melâmet ve teveccüh merkezli bir yöntemle İstanbul’un ilim ve kültür çevrelerine taşıdı.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküpBalkanlardaki ilk Sinânî tekkesi XVI. yüzyılın ilk çeyreğinde burada tesis edildi. İlişkili kişi dosyası İbrâhim Ümmî Sinan : İbrâhim Ümmî Sinan (ö. 976/1568), Halvetiyye’nin Ahmediyye gövdesinden gelişen Sinâniyye kolunun pîri; Eyüp’teki âsitâne ve halifeleri vasıtasıyla XVI. yüzyıl İstanbul irşad hayatında etkili olan şeyhtir.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküpAdana, Manastır ve Kosova'dan sonra maarif müdürlüğü yaptığı şehirlerden. İlişkili kişi dosyası Ken‘an Rifâî : Ken‘an Rifâî (1867–1950), Osmanlı maarif teşkilâtında müdür, müfettiş ve öğretmen olarak çalışan; Medine’de Hamza er-Rifâî’den icâzet alan, Hırka-i Şerif’teki dergâhında Mesnevî okutan mutasavvıf ve müelliftir.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküpBabasının hicret edip mescid yaptırdığı şehir; ilk tahsilini buranın ulemâsından ve yine Üsküplü İshak Efendi'nin dârülifâdesinde aldı. İlişkili kişi dosyası Dülgerzâde Mehmed Efendi : Dülgerzâde Mehmed Efendi (ö. 977/1569), Üsküp'te yetişip Anadolu ve Rumeli medreselerinde ders veren, Bağdat kadılığı yapan; Türkçe-Arapça şiirleri, hattı ve kitap istinsahıyla tanınan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp irşad çevresi1086/1675'te halife olarak gönderildi; altı yıl süren çekişme burada geçti. İlişkili kişi dosyası İsmâil Hakkı Bursevî : İsmâil Hakkı Bursevî (1063/1653–1137/1725), Atpazarî Osman Fazlı'nın yanında yetişen; Bursa, Üsküp, Şam, Tekirdağ ve Üsküdar arasında vaaz, irşad ve telif faaliyeti yürüten Celvetî şeyhi ve müfessirdir.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey MakedonyaÜsküp — Altıparmak Mehmed Efendi’nin doğum ve tahsil şehriDoğum ve ilk tahsil şehri. Biyografideki yeri Altıparmak Mehmed Efendi (ö. 1033/1623-24), Üsküp’te yetişip Şeyh Câfer vasıtasıyla Bayramiyye’ye intisap eden; Fâtih Camii’nde ders ve vaaz veren, Kahire’de zikir halkaları kuran âlim, mutasavvıf ve velûd mütercimdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Üsküp — Altıparmak Mehmed Efendi’nin doğum ve tahsil şehri” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Üsküp · Kuzey Makedonyaİshak Paşa Medresesi911 (1505) yılında kırk akçe ile buraya gönderilmiş, bir yıl sonra Edirne'ye dönerek Halebiye ve Üç Şerefeli medreselerinde çalışmıştır. İlişkili kişi dosyası ŞEYHÜ'LİSLÂM İBN-İ KEMÂL : Kemalpaşazâde Şemseddin Ahmed (3 Zilkade 873/15 Mayıs 1469–2 Şevval 940/16 Nisan 1534), askerlikten ilmiye sınıfına geçen; kazaskerlik ve şeyhülislâmlık yapan, Tevârîh-i Âl-i Osmân ile yüzlerce risalenin müellifi Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Üsküp (Skopje) · Kuzey MakedonyaÜsküp1839'da yerleşip 1874'e kadar kaldığı, Nakşibendî-Müceddidî şeyhi Kazanlı Abdülhâlik Efendi'ye intisap ettiği ve kendi seyrüsülûk anlayışına göre irşad ettiği şehir; üçüncü devre Melâmîliğinin merkezidir.KOORDİNATLI Üsküp (Skopje) · Kuzey MakedonyaÜsküp1086/1675'te halife olarak gönderildiği ve altı yıl süren mahkeme çekişmesi yaşadığı şehir; harap bir tekke onarılıp kendisine tahsis edilmiş, sonra yeni bir zâviyede irşadını sürdürmüştür. İlişkili kişi dosyası Bursalı İsmâil Hakkı : Bursalı İsmâil Hakkı (1653–1725), Atpazarî Osman Fazlı’nın halifesi; Üsküp, Ustrumca, Bursa, Tekirdağ, Şam ve Üsküdar’da irşad faaliyetinde bulunan; Rûhu’l-beyân başta olmak üzere yüzü aşkın eseriyle Celvetî irfanını tefsir, vaaz, şiir ve şerh geleneği içinde işleyen Osmanlı sûfî-müellifidir.KOORDİNATLI Üsküp çevresi · Kuzey MakedonyaKoçina Cerrâhî Dergâhı1905'te babası tarafından gönderildiği ve 1200 dervişin biatını yenileyip 282 kişinin intisabını aldığı dergâh; Cerrâhiyye'nin Rumeli'deki gücünü gösterir. Konum Üsküp'e göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden : Seyyid İbrâhim Fahreddin Şevkî Erenden (1885–1966), Cerrâhiyye Âsitânesi’nin 18. postnişini; tekke arşivini ve erkânını Envâr ile Tabakāt’ta kayda geçiren, âsitâneyi kapanış sonrasında koruyan müellif ve şeyhtir.KOORDİNATLI Üsküp çevresi · Kuzey MakedonyaKoçina Cerrâhî Dergâhı1905'te oğlunu vekâlet vermek üzere gönderdiği, 1200 mensuplu Rumeli dergâhı. Konum Üsküp'e göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi : Seyyid Mehmed Rızâeddin Yaşar Efendi (1845–1913), Abdülaziz Zihnî’nin oğlu; hat, klasik ilimler ve Farsça tahsilinin ardından Kapıağası Tekkesi ile Cerrâhiyye Âsitânesi’nde hizmet eden ve on altı halife yetiştiren şeyhtir.KOORDİNATLI İştip (Štip) · Kuzey Makedonyaİştib (Štip)Kaynak, Hasan Adlî Efendi'nin Rumeli'de İştib kasabasında doğduğunu, doğum tarihinin bilinmediğini ve ilk tahsilini babası Muhammed'in yanında yaptığını bildirir. Kasabanın bugünkü karşılığı Kuzey Makedonya'daki Štip'tir; koordinat şehir merkezi ölçeğindedir.KOORDİNATLI Kıbrıs · KıbrısKıbrısKöprülü Mehmed Paşa'nın aldığı fetva ve fermanla, Türk Ahmed ve Divane Mustafa ile birlikte sürüldüğü yer; kısa bir sürgünün ardından aynı yıl Şam'a dönmüştür. İlişkili kişi dosyası Üstüvânî Mehmed Efendi : Üstüvânî Mehmed Efendi (1608-1661), Şam ve Kahire'de tahsil gören; Ayasofya, Sultan Ahmed ve Fatih camilerinde vaaz eden, 1656'da Kıbrıs'a sürülen etkili Osmanlı vâizidir.KOORDİNATLI Lefkoşa · KıbrısLefkoşa1139 Zilkadesinde tayin edildiği son görev yeri; vefat haberi buradaki kadılığı sırasında merkeze ulaşmıştır. İlişkili kişi dosyası Kerîmzâde Mülâzımı Kara Mehmed Efendi : Kerîmzâde Mülâzımı Kara Mehmed Efendi (ö. 1728), Kastamonu'dan İstanbul'a gelip Abdülkerîmzâde Refdî Mehmed'in öğrencisi olan ve Lefkoşa kadılığına tayin edilen Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Lefkoşa · KıbrısLefkoşa1135 Receb'i başında Lefkoşa kazâsı hükûmeti kendisine verildi; aynı yılın Zilhicce'sinde bu görevdeyken vefat etti. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde hâric ve dâhil derecelerinde ilerledikten sonra Trablusşam ve Lefkoşa kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Lefkoşa · KıbrısLefkoşa — KadılıkMustafa Efendi’nin kadılık güzergâhı 1120-1121 arasındaki kadılık merkezi. Harita işareti tarihî mahkeme binasını değil, kaynakta adı geçen şehir merkezini gösterir. Biyografideki yeri Akhisarlı Şeyhzâde Mustafa Efendi (ö. 6 Zilkade 1137/17 Temmuz 1725), Feyzullah Efendi’den mülâzemet aldıktan sonra Siroz, Belgrad, Lefkoşa, Kütahya, Erzurum, Kayseri ve Eyüp kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Lefkoşa — Kadılık” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Oş · KırgızistanÛş (Oş)569/1174 veya 582/1186'da doğduğu, Fergana bölgesindeki şehir; dinî ilimleri burada Ebû Hafs el-Ûşî'den öğrendi. İlişkili kişi dosyası Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî : Kutbüddin Bahtiyâr Kâkî (ö. 633/1235), Muînüddin Hasan el-Çiştî’nin halifesi; Çiştiyye’yi Delhi’de yerleştiren ve Baba Ferîd’e aktaran Ferganalı mutasavvıftır.KOORDİNATLI Bahçesaray · KırımBahçesarayKırım Hanı II. Gazi Giray'ı ziyaret edip Sevânihu't-tefe'ül 'ü ona ithaf ettiği başkent. İlişkili kişi dosyası Kefevî Hüseyin Efendi : Kefevî Hüseyin Efendi (ö. 1010/1601), Kefe’den yetişmiş; medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında hadis hâşiyeleri, Türkçe Gülistan şerhi, Fâlnâme, şiir ve mûsiki eserleri bırakmış çok yönlü Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Feodosiya · KırımKefeDoğduğu, tâcirlik yaptığı ve ilk tahsilini gördüğü liman şehri; nisbesini buradan alır. 1569'da dönüp Mahmud Çelebi'den riyâziyyât ve mûsiki öğrendi. İlişkili kişi dosyası Kefevî Hüseyin Efendi : Kefevî Hüseyin Efendi (ö. 1010/1601), Kefe’den yetişmiş; medrese ve Haremeyn kadılıklarının yanında hadis hâşiyeleri, Türkçe Gülistan şerhi, Fâlnâme, şiir ve mûsiki eserleri bırakmış çok yönlü Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Berka, Defne bölgesi · LibyaButnân1862'de doğduğu yer; I. Dünya Savaşı yıllarında Nûri Paşa ile görüşmek üzere yine buraya gitti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Beyzâ · LibyaBeyzâ / Cebelülahdar Senûsî ZâviyesiTarihî işlev Senûsiyye'nin Libya doğusundaki erken eğitim ve bölgesel yayılım merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.KOORDİNATLI Beyzâ (Al Bayda) · LibyaBeyzâ ZâviyesiTrablusgarp Valisi Ali Asgar Paşa'nın izniyle Bingazi ile Derne arasında 1843'te kurduğu ilk Libya zâviyesi; ardından üç zâviye daha açılmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf çevreleriyle temas kurdu. Ahmed b. İdrîs ile ilişkisi Hicaz'da Ahmed b. İdrîs'in yakın öğrencilerinden oldu. İdrîsî-Şâzelî hattı Senûsî nispetin ana omurgasıdır; aldığı çok sayıdaki diğer icazet silinmez. İlk zâviyeler Mekke yakKOORDİNATLI Cağbûb · LibyaCağbûbSenûsiyye'nin merkez zâviyesi; Mehdî es-Senûsî'nin yanında sekiz yıl okudu. 9 Şubat 1929'da direnmeksizin İtalyanlar'a teslim edilmesi onu büyük bir destekten mahrum bıraktı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Cağbûb · LibyaCağbûb Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in doğum ve tahsil çevresiDoğum ve tahsil Ahmed Şerîf 1873'te Senûsiyye'nin merkez zâviyesinin bulunduğu Cağbûb'da doğdu ve ilk eğitimini burada aldı. İşaret yerleşim merkezini gösterir; tarihî yapı için kesin parsel iddiası taşımaz.KOORDİNATLI