COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

3679toplam tarihî kayıt

3551haritada görünür

128konumu araştırılıyor

633şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN481–528 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Cağbûb · LibyaCağbûb ZâviyesiBabasının 1854'ten sonra Mısır sınırında inşa ettirdiği ve tarikatın merkezi haline gelen büyük zâviye. Oğlu Ahmed Şerîf burada doğmuş ve dinî ilimleri burada kendisinden okumuştur; babası da burada vefat edip zâviyeye defnedilmiştir.KOORDİNATLI Cağbûb · LibyaCağbûb ZâviyesiDedesi Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin kurduğu, Senûsiyye'nin merkez zâviyesi. 12 Mart 1890'da burada doğmuş, eğitimini de burada Senûsî şeyhlerinin yanında tamamlamıştır. İlişkili kişi dosyası I. İdrîs es-Senûsî : Muhammed İdrîs es-Senûsî (1890–1983), Cağbûb'daki Senûsî zâviyesinde yetişen, 1917'de tarikat liderliğini üstlenen ve 1951'de bağımsız Libya'nın ilk kralı olan dinî-siyasî şahsiyettir.KOORDİNATLI Cağbûb (Jaghbub) · LibyaCağbûb Zâviyesi1854'ten sonra kurduğu ve 9 Safer 1276'da (7 Eylül 1859) vefat edip defnedildiği zâviye. Birkaç barakalık vaha iki yılda şehre dönüşmüş, Mısır ve Mağrib'den sonra üçüncü büyük eğitim merkezi olmuş, 8000 ciltlik kütüphane burada kurulmuştur. Konum yaklaşıktır.KOORDİNATLI Cebelülahdar · LibyaCebelülahdarYirmi yıllık direnişin ana sahası; siperleri 15 Ocak 1930'da uçaklarla bombalandı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Câğbûb · LibyaCâğbûb Senûsî Zâviyesi ve TürbesiTarihî işlev 1855'ten itibaren imar edilen ana zâviye, medrese, kütüphane ve kurucu türbesi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.KOORDİNATLI Câğbûb · LibyaÖmer el-Muhtâr'ın Câğbûb Eğitim ÇevresiTarihî işlev Ömer el-Muhtâr'ın Senûsî ilim ve irşad disiplini içinde yetiştiği merkez. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.KOORDİNATLI Derne · LibyaDerne22 Nisan 1927'de İtalyan ordusunun yedinci taburuna büyük zayiat verdirdiği yer; bunun ardından işgal bölgelerindeki Senûsî zâviyeleri kapatıldı. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Derne · LibyaDerne1846'da hacca giderken ailesini ve Senûsiyye'yi sürdürecek iki oğlunu (Muhammed Mehdî ve Muhammed Şerîf) yerleştirdiği zâviyenin bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf çevreleriyle temas kurdu. Ahmed b. İdrîs ile ilişkisi Hicaz'da Ahmed b. İdrîs'in yakın öğrencilerinden oldu. İdrîsî-Şâzelî hattı Senûsî nispetin ana omurgasıdır; aldığı çok sayıdaki diğer icazet silinmez. İlk zâviyeler Mekke yakKOORDİNATLI Derne · LibyaDerne ZâviyesiBabası 1846'da hac için Hicaz'a giderken iki oğluyla birlikte ailesini buraya yerleştirmiştir; ilk çocukluk yılları Derne'nin dindar aileleri ve bedevî Araplar arasında geçmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed Şerîf es-Senûsî : Muhammed Şerîf es-Senûsî (1845/46–1896), tarikatın kurucusu Muhammed b. Ali es-Senûsî'nin oğlu; ikinci postnişin Muhammed el-Mehdî'nin kardeşi ve üçüncü postnişin Ahmed Şerîf'in babasıdır.KOORDİNATLI Kufra · LibyaKufraCâlû'dan Vedây'a uzanan yeni kervan güzergâhının ana durağı; Senûsiyye zâviyelerinin çöldeki en güneydeki halkasıdır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Ali es-Senûsî : Tahsil ve yolculuklar 1787'de Cezayir'de doğdu. Fas Karaviyyîn'de, Kahire'de ve Hicaz'da ilim tahsil etti; fıkıh, hadis ve tasavvuf çevreleriyle temas kurdu. Ahmed b. İdrîs ile ilişkisi Hicaz'da Ahmed b. İdrîs'in yakın öğrencilerinden oldu. İdrîsî-Şâzelî hattı Senûsî nispetin ana omurgasıdır; aldığı çok sayıdaki diğer icazet silinmez. İlk zâviyeler Mekke yakKOORDİNATLI Kufra · LibyaKufra (Tâc köyü)1895'te Mehdî es-Senûsî ile birlikte gittiği yeni merkez zâviye; 18 Ocak 1931'de İtalyanlar'ın eline geçti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Kufra · LibyaKufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağıMerkez ve sorumluluk Senûsî merkezinin Kufra'ya taşınmasıyla Ahmed Şerîf burada amcası Muhammed el-Mehdî'nin yanında görev aldı. İşaret şehir merkezidir. Biyografideki yeri Seyyid Ahmed Şerîf es-Senûsî (1873–1933), Cağbûb'da yetişen Senûsiyye'nin üçüncü şeyhi; Fransız ve İtalyan sömürgeciliğine karşı Sahra ve Trablusgarp direnişini yöneten, 1918'den sonra Anadolu'da Millî Mücadele'yi destekleyen âlim ve teşkilâtçıdır. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Kufra Senûsî Merkezi — Ahmed Şerîf'in irşad ve idare durağı” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Kufra · LibyaTâc / Kufra Senûsî ZâviyesiTarihî işlev Muhammed el-Mehdî ve Ahmed Şerîf dönemlerinde Sahra ağının ana yönetim merkezi. Zikir, eğitim, üretim, ticaret, konaklama, haberleşme ve siyasî-askerî dönemler aynı mekânda farklı zamanlarda oluşmuştur.KOORDİNATLI Merc · LibyaKasûr Zâviyesi (Merc çevresi)1897'de şeyh tayin edildiği zâviye; Ubeyd kabilesini Osmanlı idaresine yaklaştırdı ve cihadın öncü kuvveti olacak şekilde eğitti. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Mısrâte · LibyaAhmed Zerrûk Zâviyesi ve kabir alanıSon irşad merkezi Ahmed Zerrûk hayatının son dört yılını Mısrâte’de geçirdi ve 899/1493-94’te burada vefat etti. Kabri çevresinde gelişen zâviye, cami ve medrese uzun süre bölgenin ilim merkezlerinden biri oldu. 2012 tahribi 25 Ağustos 2012’de türbe ve sanduka tahrip edildi, mezar açıldı ve kalıntılar götürüldü. İşaret günümüzde Ahmed Zerrûk adıyla kaydedilen kabristan ve cami çevresini gösterir.KOORDİNATLI Sulûk · LibyaSulûk kampı (idam yeri)16 Eylül 1931'de, kampta tutulan 20.000 civarındaki halkın önünde asılarak idam edildi. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Zenzûr · LibyaZenzûr ZâviyesiKardeşiyle birlikte tahsil için gönderildiği ilk zâviye; babasının ölümünden sonra şeyhi Seyyid Hüseyin el-Garyânî'nin himayesine girdi. İlişkili kişi dosyası Ömer el-Muhtâr : Ömer el-Muhtâr (1862–1931), Senûsî zâviyelerinde yetişen bir eğitimci ve şeyh; Cebelülahdar kabilelerini teşkilatlandırarak İtalyan işgaline karşı Libya direnişini yöneten bağımsızlık önderidir.KOORDİNATLI Baalbek · LübnanBa'lebek1100'de (1688-89) Bikā' ile birlikte gittiği ve er-Rihletü's-sugrâ'yı (Hulletü'z-zehebi'l-ibrîz) yazdığı bölge. İlişkili kişi dosyası Abdülganî en-Nablusî : Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç yüz eserlik külliyatla birleştirmiştir.KOORDİNATLI Beyrut · LübnanBeyrut — Muhammed b. Arrâk ile karşılaşmaBeyrut — Muhammed b. Arrâk ile karşılaşma. Beyrut şehir merkezi yaklaşık koordinatıdır. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî ve âlimdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Beyrut — Muhammed b. Arrâk ile karşılaşma” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Mecdel Maûş · LübnanMecdel Maûş — son ikamet, vefat ve kabirMecdel Maûş — son ikamet, vefat ve kabir. Mecdel Maûş yerleşim merkezidir; kabir yapısının kesin parsel koordinatı değildir. Biyografideki yeri Ali b. Meymûn el-Mağribî (1450–1511), Mağrib’den Hicaz, Suriye, Lübnan ve Bursa’ya uzanan irşad ağıyla Şâzeliyye’nin Anadolu’daki ilk güçlü temaslarından birini kuran; zühd, sünnete bağlılık ve doğrudan terbiye anlayışıyla tanınan sûfî ve âlimdir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Mecdel Maûş — son ikamet, vefat ve kabir” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Trablus · LübnanTrablusşam1112'de (1700) gittiği ve et-Tuhfetü'n-Nâblusiyye fi'r-Rihleti't-Tarâblusiyye'yi kaleme aldığı şehir. İlişkili kişi dosyası Abdülganî en-Nablusî : Abdülganî en-Nablusî (1641-1731), Dımaşk’ta yetişen Hanefî âlimi ve sûfîdir. Kādirî ve Nakşibendî irtibatlarını İbnü’l-Arabî düşüncesi, tefsir-hadis tedrisi, seyahatnâmeler ve yaklaşık üç yüz eserlik külliyatla birleştirmiştir.KOORDİNATLI Trablusşam · LübnanTrablusşam1135 Şâban'ının 21. günü Sadreddinzâde Ni'metullah Efendi'nin yerine Trablus-ı Şâm kazâsı verildi; aynı yılın Zilhicce'sinin 18'inde vefat edip “kazâ-yı mezbûrda”, yani bu şehirde defnedildi. İlişkili kişi dosyası Dâvudzâde Ahmed Efendi : Dâvudzâde Ahmed Efendi (ö. 18 Zilhicce 1135/1723), ulemâ ailesinden gelerek İstanbul ve İznik medreselerinde yükselen, Trablusşam kadılığına tayin edildikten kısa süre sonra orada vefat eden Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Trablusşam · LübnanTrablusşam1131 Rebîülâhir'inde Trablus-ı Şâm kazâsına tayin edildi, 1132 Şevval'inde azledildi. İlişkili kişi dosyası Has Ahur Hocası Hasan Efendi : Has Ahur Hocası Hasan Efendi (ö. 1723), İstanbul medreselerinde hâric ve dâhil derecelerinde ilerledikten sonra Trablusşam ve Lefkoşa kadılıklarında bulunan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Budapeşte · MacaristanPeşteAtâî ve Evliya Çelebi onun Tuna kenarındaki Peşte şehrinden olduğunu bildirir; Müstakimzâde de Peşteli olduğunu söyler. Kâtib Çelebi Bosnalı der, Ayvansarâyî ise Makedonya'daki Horpeşte'yi (Hrupişte) gösterir. Kaynak, Bosna–Peşte yazım benzerliği ile XVI-XVII. yüzyıllarda Peşte'nin müslüman nüfusunun çoğunu Boşnaklar'ın teşkil etmesine dayanarak Peşte'de doğmakla birlikte aslen Bosnalı olmasının mümkün olduğunu söyler.KOORDİNATLI Budin (Budapeşte) · MacaristanBudin — eyalet defterdarlığı ve Defter-i HalîlBudin eyaleti defterdarı olarak on iki sancağın tahririni yaptı; 9 Eylül 1565 tarihli fermanla görevden ayrıldı. Biyografideki yeri Çandarlı Halil Bey (1508–1570), Çandarlı Îsâ Paşa’nın oğlu; medrese öğretiminden Maraş defterdarlığına, Afyonkarahisar sancak beyliği ve Şehzade Orhan’ın lalalığından Budin defterdarlığına geçen Osmanlı ilim ve devlet adamıdır. Şiirlerinde Muhlisî ve Defterî mahlaslarını kullanmış, Budin’in on iki sancağına ait Defter-i Halîl’i düzenlemiştir. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Budin — eyalet defterdarlığı ve Defter-i Halîl” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Eger · MacaristanEğriFütûhât-ı Cemîle'de kuşatması anlatılan kalelerden. İlişkili kişi dosyası Fethullah-ı Acemî (Ârif) : Fethullah-ı Acemî Ârif (ö. 969/1561-62), Türkçe ve Farsça şiir yazan; Kanûnî devrinin savaşlarını yaklaşık 60.000 beyitlik Şehnâme'de anlatan saray şehnâmecisidir.KOORDİNATLI Eger · MacaristanEğri (Eger)1005/1596'da III. Mehmed'in daveti üzerine katıldığı seferin hedefi; “cihâd-ı asgar” sözünü bu sefer dolayısıyla söylemiştir. İlişkili kişi dosyası Şemseddin Ahmed Sivâsî : Şemseddin Ahmed Sivâsî (1520–1597), Kara Şems diye tanınan; Halvetiyye’nin Şemsiyye kolunu Sivas merkezli olarak teşkilâtlandıran, irşad, tedris, şiir ve telif faaliyetlerini birlikte yürüten mutasavvıftır.KOORDİNATLI Macaristan · MacaristanGül Baba TürbesiTarihî ve geleneksel işlev 1541'de vefat eden Gül Baba'nın türbesi, Osmanlı Budini'nin ve Orta Avrupa Bektaşî hafızasının kalıcı ziyaret merkezidir. İlişki katmanları Mekânın kuruluş tarihi, daha sonraki Bektaşî aidiyeti, türbe/ziyaret hafızası ve güncel kullanım durumu aynı şey değildir; farklı dönemler tek başlangıç hikâyesine indirgenmez.KONUM BEKLİYOR Mezőkeresztes · MacaristanHaçova (Mezőkeresztes)24-26 Ekim 1596 muharebesi. Padişahı savaşa ikna etti, üç gün süren savaşı hünkâr ve sadrazamla birlikte idare etti, kaçma hazırlığını durdurdu. İlişkili kişi dosyası Hoca Sâdeddin Efendi : Hoca Sâdeddin Efendi (943-1008/1536-1599), III. Murad'ın şehzadelik hocası; III. Murad ve III. Mehmed dönemlerinde devlet işlerinde etkili olmuş şeyhülislâm ve Tâcü't-Tevârîh müellifidir.KOORDİNATLI Hille · MaliHille ZâviyesiTinbüktü'nün 400 km. kuzeyindeki Hille'de açtığı zâviye. Yaklaşık elli yıl boyunca tarikatını buradan Sahrâ, Bilâdüssûdan, Gambia, Senegal'in Kazamans bölgesi, Gine Bissau, Liberya ve Gana'ya kadar yaydı. Vefatından sonra merkez zâviye olarak halefi oğlu Sîdî Muhammed tarafından idare edildi.ŞEHİR KÜMESİ Timbuktu · MaliTinbüktüDevletinin sınırlarının uzandığı en batı nokta olarak kaydedilen şehir — “Atlantik sahillerinden Tinbüktü'ye kadar”. İlişkili kişi dosyası Osman b. Fûdî : Osman b. Fûdî (1754–1817), Batı Afrika’da eğitim ve ıslah hareketi yürüten Kādirî âlim ve sûfî; Sokoto Halifeliği’nin kurucusudur.KOORDİNATLI Tinbüktü · MaliEzevâdKaynak: “1178 (1764) yılı dolaylarında bugün Mali'de bulunan Tinbüktü'nün kuzeydoğusundaki Ezevâd'da doğdu.” Talebelerin çevredeki ilim merkezlerini dolaşması bölgede gelenek olduğu halde Küntî Ezevâd'dan ayrılmamış, bütün dinî ilimleri ve tasavvuf eğitimini babası Sîdî Muhtâr el-Küntî'den almıştır. Ezevâd geniş bir bölge adı olduğundan nokta koordinat verilmemiştir.KOORDİNATLI MaliBûlenvârKaynak: 2 Şevval 1241'de (10 Mayıs 1826) vefat etti ve babasının Bûlenvâr'daki mezarının yanına defnedildi. Yerin bugünkü konumu kaynakta tarif edilmediği için koordinat verilmemiştir. İlişkili kişi dosyası Muhammed b. Muhtâr el-Küntî : Muhammed b. Muhtâr el-Küntî, babası Sîdî Muhtâr’ın ilmî ve tasavvufî mirasını Batı Sahra’da sürdüren; Künte toplulukları arasında irşad, hukuk ve siyasî arabuluculuğu bir arada yürüten Kādirî şeyhidir.KONUM BEKLİYOR Batı Sahra · MoritanyaFâzıliyye Batı Sahra İrşad AğıTek bir bina değil, Muhammed Fâzıl çevresinin Sahra zâviye ve göç güzergâhlarını temsil eden bölgesel kayıt. Yapıyla ilişkili kişi Muhammed Fâzıl b. Muhammed el-Emîn (ö. 1869), Moritanya-Şinkīt çevresinde Kādiriyye’nin Fâzıliyye kolunu kuran; oğulları Mâülayneyn ve Sa‘d Bûh’un irşad ağlarını hazırlayan şeyhtir. Kayıt, Muhammed Fâzıl b. Muhammed el-Emîn’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KONUM BEKLİYOR Moritanya · MoritanyaMoritanyaHem Kādirî şeyhi Sidya'dan tasavvuf, akaid, Mâlikî fıkhı ve Sahîh-i Buhârî okuduğu, hem de 1903'te ikinci defa sürüldüğü ülke. Konum ülke merkezine göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmedü Bamba : Ahmedü Bamba (1850–19 Temmuz 1927), Kādirî terbiyesi üzerinde Senegal Mürîdiyyesini kuran; ilim, zikir, hizmet ve üretimi dara sistemi içinde birleştiren Tûbâ merkezli irşadın pîridir.KOORDİNATLI Beni Süveyf çevresi · MısırBehnesâİbn Hacer'e göre def ve şebbâbe çalan câriyelerinin bulunduğu evinin olduğu yer; zaman zaman gidip ezgilerini dinler ve raksederek kendinden geçerdi. İlişkili kişi dosyası İbnü’l-Fârız : İbnü’l-Fârız (1181–1235), ilâhî aşkı ve seyrüsülûk tecrübesini Arap şiirinin en güçlü örnekleri arasında yer alan el-Kasîdetü’t-tâiyye ve el-Hamriyye ile anlatan Mısırlı sûfî şairdir.KOORDİNATLI Demenhûr · MısırLekāne (Demenhûr yakını)Kaynak, İbrâhim el-Lekānî'nin Aşağı Mısır'da Demenhûr şehri yakınlarındaki Lekāne adlı yerleşim merkezinde doğduğunu bildirir; nisbesi de buradan gelir. Doğum tarihi kaynaklarda geçmez. Lekāne'nin kendi konumu verilmediğinden harita noktası, maddede adı anılan Demenhûr şehrini işaret eder.KOORDİNATLI Desûk · MısırDesûkÖmrünün çoğunu geçirdiği kasaba (Düsûk, Disûk); Desûkî nisbesi buradan gelir. Öğrenimine de burada başlamıştır. İlişkili kişi dosyası Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī : Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī (633-676/1235-1277), Kur’an ve Şâfiî fıkhı tahsilinden sonra Rifâiyye, Sühreverdiyye, Şâzeliyye ve Ebû Medyen irşad çevrelerinden nasip alan; Desûk’ta uzun halvet ve irşad hayatı yaşayan, kardeşi Şeyh Mûsâ vasıtasıyla Desûkıyye-Burhâniyye adıyla teşekkül eden yolun pîridir.KOORDİNATLI Desûk · Mısırel-Câmiu'l-İbrâhîmî (Ma'hedü Desûk)Vefatında gömüldüğü halvethânesinin yanında, sağlığında inşasına başlanan cami. Sultan Kayıtbay tarafından onarılmış, bugünkü şeklini 1885'te Hidiv Tevfik zamanında almıştır. İlişkili kişi dosyası Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī : Burhâneddin İbrâhim ed-Desûkī (633-676/1235-1277), Kur’an ve Şâfiî fıkhı tahsilinden sonra Rifâiyye, Sühreverdiyye, Şâzeliyye ve Ebû Medyen irşad çevrelerinden nasip alan; Desûk’ta uzun halvet ve irşad hayatı yaşayan, kardeşi Şeyh Mûsâ vasıtasıyla Desûkıyye-Burhâniyye adıyla teşekkül eden yolun pîridir.KOORDİNATLI Desûk · Mısırİbrâhim ed-Desûkî Camii ve TürbesiHalvethaneden külliyeye İbrâhim ed-Desûkî vefatında halvethanesine defnedildi. Yanında başlayan cami zamanla tarikat, eğitim ve mevlid merkezine dönüştü. Mimari safhalar Yapı Sultan Kayıtbay döneminde onarıldı; çeşitli değişikliklerden sonra 1885'te Hidiv Tevfik zamanında ana biçimini aldı. Bugünkü yapı tek bir XIII. yüzyıl inşası değildir.KOORDİNATLI Dimyat · MısırDimyatHaçlı seferlerinde iki defa işgale uğrayan liman; “esirlerin imdadına yetişen” lakabının ve Bedeviyye mensuplarının Haçlılar'a karşı mücadelesinin coğrafî zeminidir. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.KOORDİNATLI Dîrîn (Neberuh) · MısırDîrînî CamiiDoğduğu ve vefatında defnedildiği, Garbiye vilâyetine bağlı Neberuh’un doğusundaki Dîrîn köyünde yaptırılan ve adına nisbet edilen camidir. Cami ile çevresindeki binalar zamanla harap olmuşsa da çeşitli dönemlerde tamir edilerek ibadete açık tutulmuştur. Bugün de burada cumartesi günleri zikir, safer ayında ise bir anma (mevlid) töreni düzenlenmektedir.KOORDİNATLI Feyyûm · MısırFeyyûmHac için Mısır'a yöneldiğinde kendisine verilen iki kadılıktan biri; diğeri Mansûre'dir. İlişkili kişi dosyası Balıkzâde İbrâhim Çelebi : Balıkzâde İbrâhim Çelebi (ö. 1003/1595), Ebüssuûd Efendi’den mülâzemet alan; Gümülcine, Silistre ve Tırhala’dan Feyyûm ile Mansûre’ye uzanan görev hattında kadılık yapan Osmanlı âlimidir.KOORDİNATLI Garbiye · MısırMahalletülkübrâ1813'te doğduğu kasaba; ailesi Kudüs'ten Mısır'a gelip yerleşmiştir. Dört yaşında babasını kaybedip dayısının himayesine girmiştir. İlişkili kişi dosyası Seyyid Muhammed Nûru'l-Arabî : Mısır'da doğan, Ezher'de eğitim gören ve irşad faaliyetlerini ağırlıkla Rumeli'de sürdüren Muhammed Nûru'l-Arabî; Nakşibendî, Halvetî-Şâbânî ve Ekberî birikimi tevhid merkezli bir eğitim dili içinde birleştirdi.KOORDİNATLI Garbiye · MısırTantaMısır'da hadis okuttuğu şehirlerden biri; aynı zamanda Ahmed el-Bedevî'nin merkezi ve Mısır'ın en canlı tasavvuf şehridir. İlişkili kişi dosyası Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî : Ahmed Ziyâeddin Gümüşhânevî (1813–1894), hadis öğretimini Hâlidî-Nakşibendî irşadıyla birleştiren; Fatma Sultan Camii çevresinde tekke, matbaa, yardımlaşma sandığı ve kütüphane ağı kuran etkili Osmanlı âlim ve sûfîsidir.KOORDİNATLI Humeyserâ · MısırEbü’l-Hasan eş-Şâzelî TürbesiEbü’l-Hasan eş-Şâzelî son hac yolculuğu sırasında Mısır’ın Kızıldeniz güzergâhında vefat etti ve burada defnedildi. Sefîne Ayzâb adını ve İskenderiye rivayetini de kaydeder; günümüzde ziyaret merkezi Humeyserâ ile özdeşleşmiştir.KOORDİNATLI Kahire · MısırAli el-Beyyûmî Camii ve TürbesiTarihî işlev Hüseyniyye/Zâhir çevresindeki Beyyûmiyye irşad merkezidir. Mekânın kuruluş, genişleme, tarikat aidiyeti ve güncel kullanım dönemleri ayrı değerlendirilir. Yapıyla ilişkili kişi Ali Nûreddin el-Beyyûmî (1108/1696–1183/1769), Kahire'de Bedevî-Halebî hilâfetini Halvetî-Demirtâşî terbiye ve esmâ usulüyle birleştirerek Beyyûmiyye kolunu teşkilâtlandıran Mısırlı sûfî, muhaddis ve müelliftir. Kayıt, Ali Nûreddin el-Beyyûmî’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLI Kahire · MısırAli el-Beyyûmî Külliyesi ve Türbesi1766'da Köse Bâhir Mustafa Paşa tarafından Vekil Osman Ağa nezaretinde yaptırılan külliye; mescid, zaviye, türbe, çeşme ve kitabe birimlerinden oluşur. Ali el-Beyyûmî 1769'da buraya defnedilmiştir. Yapıyla ilişkili kişi Ali Nûreddin el-Beyyûmî (1108/1696–1183/1769), Kahire'de Bedevî-Halebî hilâfetini Halvetî-Demirtâşî terbiye ve esmâ usulüyle birleştirerek Beyyûmiyye kolunu teşkilâtlandıran Mısırlı sûfî, muhaddis ve müelliftir. Kayıt, Ali Nûreddin el-Beyyûmî’in hayat güzergâhındaki bu yapıyla ilişkisini izlemek üzere kişi dosyasına bağlanmıştır.KOORDİNATLI