COĞRAFİ HAFIZA · CANLI VERİ

Tasavvuf haritası

Harita, Directus’taki mekân koleksiyonundan otomatik beslenir. Yapı koordinatları ve şehir düzeyindeki tarihî kayıtlar birbirinden ayrılır; konumu bulunmayan kayıtlar araştırma dizininde kalır.

Koordinatlı mekânŞehir düzeyi3550 nokta · 3548 kesin koordinat. Kümeye tıklayarak yaklaşın; tek noktadan mekân dosyasını açın.

3679toplam tarihî kayıt

3551haritada görünür

128konumu araştırılıyor

633şehir / bölge

Ayrıntılı mekân dizini →

METİN ALTERNATİFİ · SÜZÜLMÜŞ DİZİN385–432 / 3679

Haritadaki kayıtların klavyeyle erişilebilir metin karşılığı. Her sayfada en fazla 48 mekân gösterilir.

Kûfe · IrakKûfeSevkiyat sırasında kafilenin ikiye ayrıldığı yol ayırımının diğer kolu — halkın tepkisini bölmek için kurulan tedbirin parçası. İlişkili kişi dosyası Mûsâ el-Kâzım : Câfer es-Sâdık'ın oğlu; sabrı, öfkesini yenmesi, ibadeti ve hadis rivayetiyle tanınan Ehl-i beyt büyüğü.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfeAdına otorite iddia eden aşırı grupların merkezi; Bâkır bu kişilerle ilgisi bulunmadığını açıklamak zorunda kalmıştır. İlişkili kişi dosyası Muhammed el-Bâkır : Ali Zeynelâbidîn'in oğlu; dinî ilimlerdeki derinliği sebebiyle Bâkır lakabıyla tanınan Medineli âlim ve Câfer es-Sâdık'ın babası.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfeSilsilede kendisinden sonra gelen Dâvûd et-Tâî'nin Ebû Hanîfe'den fıkıh okuduğu ve zühde çekildiği şehir. İlişkili kişi dosyası Habîb el-Acemî : Habîb el-Acemî (ö. 130/747-48 [?]), Hasan-ı Basrî çevresinde yetişen İran asıllı Basralı zâhid, güvenilir hadis râvisi ve sonraki tarikat silsilelerinin önemli halkasıdır.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfeEbü'l-Abbas İbnü's-Semmâk'in vaazını dinleyip zühde yöneldiği şehir; mürşidi Dâvûd et-Tâî'nin de şehridir. İlişkili kişi dosyası Ma‘rûf-i Kerhî : Ma‘rûf-i Kerhî, Bağdat’ın Kerh çevresinde yaşayan; zühd, fütüvvet ve ilâhî muhabbet anlayışıyla tanınan, Serî es-Sakatî üzerinden sonraki tasavvuf tarihini etkileyen sûfîdir.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfeBasra ile birlikte Irak'ın iki büyük ilim merkezinden biri; Emevî valilerinin idare ettiği ve Haccâc'ın Saîd b. Cübeyr'i katlettiği bölgenin merkezi. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini şekillendiren tâbiî âlimidir; sonraki tasavvuf silsilelerinin ortak erken halkalarındandır.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfeEbû Hanîfe'nin yanında uzun yıllar hadis ve fıkıh okuduğu, sonra evine kapanıp zühde çekildiği ve harap evinde Kur'an okurken vefat ettiği şehir. İlişkili kişi dosyası Dâvûd et-Tâî : Ebû Süleyman Dâvûd b. Nusayr et-Tâî, Ebû Hanîfe’nin çevresinde fıkıh ve hadis tahsil ettikten sonra zühd, murakabe ve mürüvvet merkezli bir hayatı seçen; Ma‘rûf-i Kerhî üzerinden klasik tasavvuf silsilelerini etkileyen Kûfeli âlim ve zâhiddir.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfeMerv yolculuğunun duraklarından; Ehl-i beyt taraftarlığının tarihî merkezi. İlişkili kişi dosyası Ali er-Rızâ : Ebü’l-Hasen Ali er-Rızâ b. Mûsâ el-Kâzım (ö. 203/818), Medine’de hadis ve fıkıh öğreten; Me’mûn’un veliaht ilânıyla Horasan’a geçen, ilmi, zühdü ve Ehl-i beyt içindeki yeriyle tanınan âlimdir.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfe (Ca'fer es-Sâdık çevresi)Torunu Ca'fer es-Sâdık'ın ilminin yayıldığı merkezlerden; Kāsım'ın soyu bu yolla Ehl-i beyt geleneğine bağlanır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir : Kâsım b. Muhammed b. Ebû Bekir (yaklaşık 657–725), Hz. Âişe’nin yanında yetişen, Medine’nin yedi fakihinden sayılan güvenilir hadis râvisi; bazı tasavvuf silsilelerinde Ca‘fer es-Sâdık’tan önce yer alan tâbiî âlimidir.KOORDİNATLI Kûfe · IrakKûfe — Kerbelâ sonrasındaki zorunlu durakKerbelâ’dan sonra Ehl-i beyt mensuplarıyla birlikte Kûfe’ye götürüldü. İşaret şehir ölçeğindeki tarihî durağı gösterir. Biyografideki yeri Ali b. Hüseyin Zeynelâbidîn (38/659–94/712), Hz. Hüseyin’in oğlu; Kerbelâ’dan sağ çıkan, Medine’de hadis, fıkıh, ibadet ve gizli hizmet hayatıyla tanınan büyük tâbiî ve Ehl-i beyt büyüğüdür. Bu mekân dosyası, söz konusu hayat çizgisindeki “Kûfe — Kerbelâ sonrasındaki zorunlu durak” durağını görünür kılar. Nokta kesin bir bina, ev veya mezar parseli iddiası taşımaz; şehir ya da bölge ölçeğindeki tarihî bağı gösterir.KOORDİNATLI Kûfe civarı · IrakFırat nehriKitaplarını atarak zühd ve ibadete çekildiği nehir. Konum Kûfe hizasındaki yatağa göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Dâvûd et-Tâî : Ebû Süleyman Dâvûd b. Nusayr et-Tâî, Ebû Hanîfe’nin çevresinde fıkıh ve hadis tahsil ettikten sonra zühd, murakabe ve mürüvvet merkezli bir hayatı seçen; Ma‘rûf-i Kerhî üzerinden klasik tasavvuf silsilelerini etkileyen Kûfeli âlim ve zâhiddir.KOORDİNATLI Kādisiye · IrakKādisiyeKatıldığı büyük fetih savaşlarından; Belencer savaşı ile Medâin ve Celûlâ fetihlerinde de bulundu. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.KOORDİNATLI Kādisiye · IrakKādisiyeŞakīk-ı Belhî'nin onu 149 (766) yılında görüp Allah'ın velîlerinden biri olduğunu söylediği yer. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mûsâ el-Kâzım : Câfer es-Sâdık'ın oğlu; sabrı, öfkesini yenmesi, ibadeti ve hadis rivayetiyle tanınan Ehl-i beyt büyüğü.KOORDİNATLI Medâin · IrakSelmânıpâk (türbesi)Vali olduğu ve vefat ettiği Medâin yakınında, kabri etrafında oluştuğu belirtilen kasaba. Türbesi IV. Murad tarafından yeniden yaptırılmıştır. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.KOORDİNATLI Meysan · IrakMeysânBabası Yesâr'ın (Feyrûz), Irak'ın fethi sırasında Medine'ye getirilen esirler arasında bulunduğu, Basra yakınlarındaki kasaba. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini şekillendiren tâbiî âlimidir; sonraki tasavvuf silsilelerinin ortak erken halkalarındandır.KOORDİNATLI Musul · IrakMusulDımaşk'tan sonra din arayışında uğradığı şehirlerden. İlişkili kişi dosyası Selmân-ı Fârisî : Selmân-ı Fârisî (ö. 36/656 [?]), hakikat arayışı İran’dan Hicaz’a uzanan, Hendek Gazvesi’ndeki teklifi ve Medâin valiliğindeki zâhid yaşayışıyla tanınan sahâbîdir.KOORDİNATLI Musul · IrakMusulDımaşk yolculuğunda uğradığı şehir. İlişkili kişi dosyası Ebü’n-Necîb es-Sühreverdî : Ebü’n-Necîb Ziyâeddin Abdülkāhir es-Sühreverdî (ö. 563/1168), Ahmed el-Gazzâlî’den yetişen sûfî, fakih ve muhaddis; Âdâbü’l-mürîdîn’in müellifi ve Şehâbeddin Ömer es-Sühreverdî’nin amcası ve mürşididir.KOORDİNATLI Musul · IrakMusulBir yıl kaldığı ve et-Tenezzülâtü'l-Mevsıliyye'yi kaleme aldığı şehir; Muklâ denilen yerdeki bahçede Ali b. Abdullah b. Câmî ondan Hızır hırkasını giydirmiştir. İlişkili kişi dosyası Muhyiddin İbnü'l-Arabî : Muhyiddin İbnü'l-Arabî (1165–1240), Endülüs'ten Mağrib, Hicaz, Anadolu ve Şam'a uzanan hayatı; el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye ile Fusûsü'l-hikem'i ve tasavvuf düşüncesindeki geniş tesiriyle tanınan sûfî müelliftir.KOORDİNATLI Musul · IrakMusulKaynaklarda “Musullu Şeyh Seyyid Yûnus”un tekke açtığı belirtilen şehir; kurucusunun ölümünden sonra tekke başka bir tarikata geçmiştir. Bu kişiyle özdeşlik doğrulanmamıştır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Yûnus-ı Bahrî Efendi : Yûnus-ı Bahrî Efendi (d. 1260/1844), Köstendil’de Şeyh Ali Efendi’nin yanında otuz yıl yetişen; İştip ve Selânik’ten İstanbul’a göç ederek türbedarlık yapan Ramazânî-Halvetî şeyhidir.KOORDİNATLI Necef · IrakHz. Ali TürbesiRivayete göre Virânî bir süre Necef'te kalmış ve Hz. Ali Türbesi'nde türbedarlık yapmıştır . Buradan sonra Anadolu'ya ve Balkanlar'a seyahat ettiği anlatılır. İlişkili kişi dosyası Virânî Baba : Virânî Baba, hayatının ayrıntıları rivayetlerle çevrili; Ehl-i beyt ve On İki İmam sevgisini, tasavvuf ve Hurûfî kavramlarla işleyen divanı ve İlm-i Câvidân adlı risalesiyle Alevî-Bektaşî edebiyatında belirginleşen şairdir.KOORDİNATLI Necef · IrakNecefHac dönüşü ziyaret güzergâhında. İlişkili kişi dosyası Kaygusuz Abdal : Kaygusuz Abdal, Abdal Mûsâ çevresine bağlanan menâkıbnâmesi, Kahire dergâhı ve manzum-mensur eserleriyle Bektaşî edebiyat ve erkân hafızasının kurucu isimlerindendir.KOORDİNATLI Necef · IrakNecef Bektaşî DergâhıGölpınarlı, Bektaşî geleneğinde Virânî'nin ölmeyip “sır olduğu” inancının yaşadığını, Necef Bektaşî Dergâhı'nda üstünde tâc bulunan bir sütunun onun sır olduğu mekân kabul edilerek ziyaret edildiğini nakleder. Bu, tarihî bir vefat kaydı değil ziyaret hafızasıdır.KOORDİNATLI Ninova · IrakSincarBüyük dedesi Zerrinkülâh Fîrûzşah'ın “es-Sincânî el-Kürdî” nisbesiyle kaydedilmesine dayanarak Azerbaycan'a göç ettiği ileri sürülen bölge; soy tartışmasının dayanaklarındandır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Safiyyüddin-i Erdebîlî : Safiyyüddin-i Erdebîlî (1252–1334), Zâhid-i Geylânî’nin halifesi, Erdebîl merkezli Safeviyye tarikatının pîri ve daha sonraki Safevî hanedanının atasıdır.KOORDİNATLI Sâmerrâ · IrakKerh-i Bâceddâ (Sâmerrâ civarı)Yâkūt'un kaydettiği alternatif menşe yerlerinden biri. Konum Sâmerrâ'ya göre yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ma‘rûf-i Kerhî : Ma‘rûf-i Kerhî, Bağdat’ın Kerh çevresinde yaşayan; zühd, fütüvvet ve ilâhî muhabbet anlayışıyla tanınan, Serî es-Sakatî üzerinden sonraki tasavvuf tarihini etkileyen sûfîdir.KOORDİNATLI Sâmerrâ · IrakŞibliye köyüKaynak, Şiblî'nin 247 (861) yılında Sâmerrâ'nın Şibliye köyünde doğduğunu bildirir; nisbesi de bu köyden gelir. Köyün bugünkü yeri ayrıca tespit edilmediğinden koordinat Sâmerrâ şehri düzeyindedir. İlişkili kişi dosyası Ebû Bekir eş-Şiblî : Ebû Bekir Dülef b. Cahder eş-Şiblî (247/861–334/946), Sâmerrâ yakınında doğup Abbâsî idaresinde görev yaptıktan sonra Hayr en-Nessâc ve Cüneyd-i Bağdâdî çevresinde tasavvufa yönelen; fıkıh, hadis, Kur’an tefekkürü, mârifet ve tevhid diliyle erken Bağdat tasavvufunun başlıca temsilcilerinden olan sûfîdir.KOORDİNATLI Süleymaniye · IrakKaradağ1193/1779'da doğduğu kasaba; babası Pir Mîkâil (Şeşangost) burada yaşamıştır. Vasiyetinde buradaki emlâkini yeğeni Mahmûd es-Sâhib'e bırakmıştır. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî : Şehrizorlu Mevlânâ Hâlid, Abdullah Dihlevî'den aldığı Müceddidî-Nakşibendî terbiyeyi kısa sürede Irak, Anadolu, Suriye, Kafkasya ve daha geniş Osmanlı coğrafyasına taşıdı.KOORDİNATLI Süleymaniye · IrakSüleymaniyeKaynakta hem tahsil için gittiği ilim merkezleri arasında sayılır hem de amcası Seyyid Abdullah’ın Mevlânâ Hâlid’i ziyaret ettiği şehir olarak geçer. İlişkili kişi dosyası Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî : Seyyid Tâhâ Hakkârî Nehrî (ö. 1853), ilk terbiyesini amcası Seyyid Abdullah Şemdînî'den alan, Mevlânâ Hâlid'in yanında sülûkünü tamamlayıp Nehrî merkezli geniş bir irşad ağı kuran Nakşibendî-Hâlidî şeyhidir.KOORDİNATLI Süleymaniye · IrakSüleymaniyeAbdülkerim Berzencî'nin medresesinde yedi yıl müderrislik yaptığı, Delhi dönüşü irşada başladığı ve Kādirî şeyhlerinin muhalefetiyle karşılaştığı şehir; Vali Mahmud Paşa burada onun için bir zâviye yaptırmıştır.KOORDİNATLI Süleymaniye · IrakSüleymaniye Medresesiİlk tahsilinin ardından Irak'ın Süleymaniye beldesine giderek buradaki medresede okudu; aklî ve naklî ilimleri burada tamamladı. Mevlânâ Hâlid-i Bağdâdî ile arkadaşlığı da bu medrese yıllarında başladı ve ikisi burada bir mürşid arayışına girdiler. Koordinat şehir düzeyindedir; medresenin tam konumu kaynakta belirtilmemiştir.KOORDİNATLI Süleymaniye · IrakŞehrizor (Kerh-i Cüddân civarı)Yâkūt'un kaydettiği ikinci alternatif menşe. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ma‘rûf-i Kerhî : Ma‘rûf-i Kerhî, Bağdat’ın Kerh çevresinde yaşayan; zühd, fütüvvet ve ilâhî muhabbet anlayışıyla tanınan, Serî es-Sakatî üzerinden sonraki tasavvuf tarihini etkileyen sûfîdir.KOORDİNATLI Süleymaniye · IrakŞeyh Ahmed el-Hindî Türbesi (Surdaş)Mürşidi olan Hindistanlı Kādirî şeyhinin Surdaş kasabasında vefat ettiğini öğrenince oraya gidip yaptırdığı türbe; uzun süre bölgenin önemli ziyaretgâhlarından sayılmıştır. İlişkili kişi dosyası Şeyh Mahmûd Zengenî Tâlebânî : Şeyh Mahmûd Zengenî Tâlebânî (ö. 1800), Tâlebân çevresinde Kādirî irşadını sürdüren; oğlu Ahmed et-Tâlebânî ve torunu Abdurrahman Hâlis üzerinden Hâlisiyye tarihinin aile ve silsile başlangıcında yer alan şeyhtir.KOORDİNATLI Vâsıt · IrakAhmed er-Rifâî Türbesi, ÜmmüabîdeZiyaret ettiği ikinci kabir; silsilesinin bir rivayete göre bağlandığı Rifâiyye'nin pîrinin medfenidir. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Ahmed el-Bedevî : 596/1200’de Fas’ta doğan, Mekke’de yetişen ve Irak seyahatinden sonra Tantâ’ya yerleşen Ahmed el-Bedevî, Bedeviyye’nin pîridir. Abdül‘âl b. Fakih’in kurumsallaştırdığı irşad halkası, Tantâ’yı Mısır tasavvuf tarihinin başlıca merkezlerinden birine dönüştürmüştür.KOORDİNATLI Vâsıt · IrakVâsıtHocası Ali Ebü'l-Fazl el-Vâsıtî'nin şehri; türbesi de bu civardadır. İlişkili kişi dosyası Ahmed er-Rifâî : 512/1118’de Batâih bölgesindeki Ümmüabîde’de doğan Ahmed er-Rifâî, Şâfiî fıkhı, hadis, hizmet, fakr ve irşadı aynı rivâk çevresinde birleştirdi. XII. yüzyılda teşkilâtlanan Rifâiyye onun ilmî ve ahlâkî mirası etrafında Irak’tan geniş bir coğrafyaya yayıldı.KOORDİNATLI Vâsıt · IrakVâsıtHaccâc'ın Irak valiliği sırasında kurduğu ve idare merkezi yaptığı şehir; Hasan-ı Basrî'nin ağır dille kınadığı yönetimin üssüdür. Harabelerinin konumu yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Hasan-ı Basrî : Hasan-ı Basrî (21/642–Receb 110/Ekim 728), Medine’de sahâbe çevresinde yetişip Basra’da tefsir, hadis, fıkıh, kelâm, vaaz ve zühd geleneğini şekillendiren tâbiî âlimidir; sonraki tasavvuf silsilelerinin ortak erken halkalarındandır.KOORDİNATLI Vâsıt · IrakVâsıtSohbetinde bulunan tanınmış sûfîlerden Ebû Bekir el-Vâsıtî'nin şehri. İlişkili kişi dosyası Cüneyd-i Bağdâdî : Ebü’l-Kāsım Cüneyd b. Muhammed el-Hazzâz el-Kavârîrî (ö. 297/909), fıkıh ve hadis tahsilini tevhid, fenâ, bekā, sahv ve temkin diliyle birleştiren; Bağdat sûfîliğinin ölçü kabul edilen büyük temsilcisidir.KOORDİNATLI Vâsıt çevresi · IrakÜmmüabîde (türbesi ve tekkesi)Batâih bölgesindeki doğum yeri; dayısının işaretiyle yerleşip ölünceye kadar irşad ettiği tekke buradaydı. Türbesi Bağdat'ın güneyinde Vâsıt yakınlarındadır. İlişkili kişi dosyası Ahmed er-Rifâî : 512/1118’de Batâih bölgesindeki Ümmüabîde’de doğan Ahmed er-Rifâî, Şâfiî fıkhı, hadis, hizmet, fakr ve irşadı aynı rivâk çevresinde birleştirdi. XII. yüzyılda teşkilâtlanan Rifâiyye onun ilmî ve ahlâkî mirası etrafında Irak’tan geniş bir coğrafyaya yayıldı.KOORDİNATLI Wasit · IrakVâsıtBir rivayete göre ailesinin Sâbiî olarak mensup bulunduğu şehir. İlişkili kişi dosyası Ma‘rûf-i Kerhî : Ma‘rûf-i Kerhî, Bağdat’ın Kerh çevresinde yaşayan; zühd, fütüvvet ve ilâhî muhabbet anlayışıyla tanınan, Serî es-Sakatî üzerinden sonraki tasavvuf tarihini etkileyen sûfîdir.KOORDİNATLI Ümmüabîde · IrakAhmed er-Rifâî TürbesiÜmmüabîde rivâkı Ahmed er-Rifâî’nin irşad merkezi, Batâih bölgesindeki Ümmüabîde’deydi. Rivâk; ders, zikir, misafir ağırlama ve yoksulları doyurma işlevlerini birleştiren büyük bir tekke çevresiydi. Türbe ve ziyaret hafızası Ahmed er-Rifâî 578/1182’de burada vefat ederek rivâk çevresine defnedildi. Günümüzde tarihî yerleşim ve tekke dokusundan başlıca türbe kompleksi kalmıştır. Karıştırılmaması gereken makamlar Irak’taki bu türbe, Kahire’deki Rifâî Camii ve Suriye’de Ahmed es-Sayyâd’a nisbet edilen makamlarla aynı yer değildir.KOORDİNATLI IrakTâlebân KöyüNisbesini aldığı köy; burada yaşadığı için Tâlebânî diye anılmıştır. Konumu kaynaklarda iki türlü verilir: Kerkük’e bağlı bir köy ya da Süleymaniye ile Kerkük arasında, Çemçemal’e bağlı bir köy. Bu ayrılık sebebiyle şehir alanı boş bırakılmıştır.KONUM BEKLİYOR Cend · KazakistanCendCendî'nin doğduğu şehir; nisbesi buradan gelir. Doğum tarihi, ailesi ve ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Nisbesinin bazı kaynaklarda “Cenedî” biçiminde kaydedilmesi yanlıştır — Cened, Yemen'de bir kasabanın adıdır. Tasavvufa yönelme kararından sonra annesinden kalan mirası babasına bağışlayıp hanımına mehrini ödeyerek hacca gitmek üzere buradan ayrıldı. Tarihî şehrin bugünkü yeri kesinleştirilmediğinden koordinat verilmemiştir.KOORDİNATLI Otrar · KazakistanArslan Baba TürbesiTarihî ve mânevî işlev Arslan Baba’ya nispet edilen ziyaretgâh, Yesevî menkıbe ve ziyaret güzergâhının Yesi öncesindeki önemli durağıdır. Okuma notu Bugünkü yapı evreleri ile şahsiyetin yaşadığı dönem aynı kabul edilmez; ziyaret hafızası, mimari ve tarihî biyografi ayrı katmanlarda izlenir.KOORDİNATLI Sayram · KazakistanSayramAhmed Yesevî'nin doğduğu ve Yesevî geleneğinin başladığı kasaba. Konum yaklaşıktır. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen halifelerinden; Otrar çevresinde irşadda bulunan ve erken Yesevî öğretisini Türkçe Mir'âtü'l-kulûb'da derleyen sûfî müelliftir.KOORDİNATLI Sayram · KazakistanSayram (İspîcâb)Çimkent'in doğusunda, Karasu üzerindeki doğum yeri; babası Şeyh İbrâhim buranın tanınmış şahsiyetlerindendi. Bazı kaynaklar doğum yeri olarak Yesi'yi gösterir. İlişkili kişi dosyası Hoca Ahmed Yesevî : Hoca Ahmed Yesevî (ö. 562/1166), Yesi merkezli irşadı, Türkçe hikmet söyleme geleneği ve Orta Asya’ya yayılan halife ağıyla Yeseviyye’ye adını veren; tarihî şahsiyeti kadar menkıbevî hafızası da geniş tesir uyandıran Pîr-i Türkistan’dır.KOORDİNATLI Türkistan · KazakistanHoca Ahmed Yesevî KülliyesiAhmed Yesevî’nin kabri ve ilk yapı Ahmed Yesevî’nin 562/1166’da vefatından sonra kabri Yesi’nin başlıca ziyaret odağı oldu. Bugünkü büyük yapı onun yaşadığı döneme ait değildir; daha erken ve küçük mezar yapısının yerini almıştır. Timur devri külliyesi Timur’un emriyle 1389-1405 arasında inşa edilen, Timur’un ölümü üzerine bazı kısımları tamamlanmadan kalan külliye; türbe, cami ve hankah işlevlerini bir araya getiren otuz beş mekânlı büyük bir Timurlu yapısıdır. Dünya mirası Külliye, Timurlu mimarisinin en büyük ve iyi korunmuş örneklerinden biri olarak 2003’te UNESCO Dünya Mirası listesine alınmıştır. Haritadaki işaret doğrulanmış anıt konumunu gösterir.KOORDİNATLI Türkistan · KazakistanKuşçi-AtaTürkistan şehrinin 15-17 km kuzeydoğusundaki kasaba; kaynağa göre doğup büyüdüğü ve irşad halkasını kurduğu yerdir. Halifesi Abdullah Kâri de 1976'da vefat edince burada üstadının yanına defnedilmiştir.KOORDİNATLI Türkistan · KazakistanYesi (Türkistan)Şeyhi Ahmed Yesevî'nin dergâhının bulunduğu ve “bir müridim, bir de yarım müridim” menkıbesinin geçtiği şehir; Yeseviyye'nin merkezidir. İlişkili kişi dosyası Sûfî Muhammed Dânişmend : Sûfî Muhammed Dânişmend, Ahmed Yesevî'nin önde gelen halifelerinden; Otrar çevresinde irşadda bulunan ve erken Yesevî öğretisini Türkçe Mir'âtü'l-kulûb'da derleyen sûfî müelliftir.KOORDİNATLI Türkistan · KazakistanYesi (Türkistan)Silsilesinin bağlandığı Ahmed Yesevî'nin şehri; onun halifesi Hakîm Ata üzerinden bu yola bağlanmıştır. Külliyeyi Timur yaptırmıştır — Zengi Ata türbesi gibi. İlişkili kişi dosyası Zengi Ata : Asıl adının Ay Hoca olduğu nakledilen Zengi Ata, Hakîm Ata'nın halifesi; Taşkent çevresindeki irşadı ve Uzun Hasan Ata, Seyyid Ata, Sadr Ata, Bedr Ata halkasıyla Yeseviyye'nin yayılışında belirleyici isimdir.KOORDİNATLI Türkistan · KazakistanYesi (Türkistan)Vilâyetnâme 'ye göre müridi olduğu “doksan dokuz bin Türkistan evliyasının pîri” Ahmed Yesevî'nin şehri. İlişkili kişi dosyası Hacım Sultan : Hacım Sultan, XIV. yüzyılda Germiyan sahasında yaşadığı anlaşılan; 1321 tarihli Susuz zâviyesi, konar göçer Türkmen çevresi ve erken Vilâyetnâmesi üzerinden tanınan, daha sonra Bektaşî geleneğin başlıca halife şahsiyetlerinden biri kabul edilen Kalenderî-Haydarî şeyhidir.KOORDİNATLI Türkistan (Yesi) · KazakistanHoca Ahmed Yesevî Türbesiİrşad ettiği ve çilehânesinde vefat ettiği şehir. Timur'un emriyle kabri üzerine yapılan türbe, cami ve dergâhıyla bir külliye hâline gelmiştir; bozkır göçebeleri için civarına gömülmek ayrı bir değer taşır.KOORDİNATLI