tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
20 sonuç · “Rifâî Âsitânesi”
01Hâfız Abdurrahman Tevfîk (Büyük) Efendi
Büyük Tevfîk Efendi, 1865-1898 arasında Üsküdar Rifâî Âsitânesi postunda bulunan; Ziyâ Molla’nın babası ve mürşidi olan Rifâî şeyhidir.
Hasan Hüsnü Sarıer (Ceyhun) Efendi
Hasan Hüsnü Sarıer (Ceyhun) Efendi (ö. 1952), Ziyâ Molla’dan sonra Üsküdar Rifâî Âsitânesi postuna geçen ve 1925’e kadar meşihatı sürdüren Rifâî şeyhidir.
Hocazâde Muhammed Tâhir Paşa Baba
Hocazâde Muhammed Tâhir Efendi (ö. 1227/1812), Paşa Baba adıyla tanınan; Şeyh Yâsin’den hilâfet alıp Üsküdar Rifâî Âsitânesi postuna geçen, Tophane’deki Paşa Baba Tekkesi’ni kuran Rifâî şeyhidir.
Hüseyin Hüsnü Sarıer Ceyhun
Zileli Hacı Bekir Baba'nın halifesi Hüseyin Hüsnü Sarıer Ceyhun, Meclis-i Meşâyih kararıyla Üsküdar Rifâî Âsitânesi'nin son postnişini oldu.
Şeyh Abdülkādir Ahmed Ziyâeddin Salâhî Efendi
Ziyâ Molla adıyla tanınan Şeyh Abdülkādir Ahmed Ziyâeddin Salâhî Efendi (ö. 1917), 1898-1917 arasında Üsküdar Rifâî Âsitânesi postunda bulunan; fıkıh, tefsir, vaaz, mûsiki ve zikir idaresiyle öne çıkan Rifâî şeyhidir.
Şeyh Âdem Nûrî Gjakova er-Rifâî
Şeyh Âdem Nûrî Gjakova (1895-1938), Mûsâ Muslihiddin’in oğlu; İstanbul’da Mehmed Cemâleddin’den hilâfet alan, Yakova Rifâî Âsitânesini yöneten ve Balkan Rifâî âdâbını Rehber’de kaydeden şeyhtir.
Şeyh Danyal Dilşâd er-Rifâî
Şeyh Danyal Dilşâd er-Rifâî (1911-1982), ağabeyi Şeyh Âdem Nûrî’den hilâfet alarak Yakova Rifâî Âsitânesi’nde yaklaşık kırk beş yıl postnişinlik yapmış; tekkeyi savaş, işgal ve sosyalist yönetim dönemlerinde açık tutmuş Kosovalı Rifâî şeyhidir.
Şeyh Hüsnü Efendi (Üsküdar Rifâî Âsitânesi)
Şeyh Hüsnü Efendi (Üsküdar Rifâî Âsitânesi), Sefîne-i Evliyâ'nın 1924-25 İstanbul tekke cetvelinde üsküdar rifâî âsitânesi'nin 1924-25 postnişini olarak kaydedilir.
Şeyh Yâsin (Yesî) er-Rifâî
Şeyh Yâsin, Rifâî âyin usulündeki düzenlemeleri ve Üsküdar'da kurduğu âsitâneyle İstanbul Rifâî ağının merkez şahsiyetlerinden oldu.
Rifâî Âsitânesi
Bir Rifâî kolunun merkez dergâhı için kullanılan ad; İstanbul bağlamında özellikle Üsküdar'daki merkezle ilişkilendirilir.
Tavâşî Hasan Ağa Camii
İstanbul · Türkiye · Üsküdar İnadiye’de, mahalleye adını veren cami. İstanbul’a geldikten sonra ilk olarak burada Rifâî âyini icra etmiş, etrafında kalabalık bir mürid topluluğu burada oluşmuştur; bu sebeple Rifâîliğin İstanbul’daki ilk merkezi sayılır.
Rifâî Âsitânesi
İstanbul · Türkiye · Üsküdar İnadiye’de, Tavâşî Hasan Ağa Mahallesi’nde, Gündoğumu caddesi (eski Menzilhâne Yokuşu) ile Ferah sokağı arasında, caminin karşısında bulunuyordu. Tavâşî Hasan Ağa Camii ihtiyaca cevap vermeyince 1145/1732-33’te inşa edildi; kaynakların ilk postnişin olarak gösterdiği kişi odur (1732-1756). Rifâiyye’nin Ulvâniyye koluna bağlı olan âsitâne, tekkelerin kapatıldığı 1925’e kadar tarikatın Osmanlı sınırları içindeki merkezi idaresini temsil etti. 1942’deki yangından sonra geriye yalnız hazire duvarı ile bazı mezarlar kalmıştır. 1918 Meşihat kaydı Üsküdar’da Rifâî Asitanesi şeyhi Ziya Efendi’nin vefatı üzerine, meşihate vekâleten Fuad Efendi tayin edildiğinden dergâhın muhassasatının kendisine verilmesi. Bu belge, kurumun 1918 tarihli idarî hafızasına aittir; manevî silsile veya kişi ilişkisi iddiası olarak kullanılmaz.
Üsküdar Rifâî Âsitânesi
İstanbul · Türkiye · İstanbul Rifâîliğinin merkezlerinden Üsküdar İnâdiye’de Gündoğumu Caddesi üzerinde bulunan âsitâne, XVI. yüzyıl sonundaki ilk Rifâî faaliyetlerinden 1925’e uzanan çok katmanlı bir tarihe sahiptir. Post silsilesi Dokuzuncu postnişin Şeyh Abdülkādir Ahmed Ziyâeddin Salâhî Efendi, 1898-1917 arasında görev yaptı. Ondan sonra Hasan Hüsnü Sarıer Efendi 1925’e kadar postu sürdürdü; dolayısıyla âsitânenin son postnişini Ziyâ Molla değil Hasan Hüsnü Efendi’dir. Bugünkü iz 1942 yangını ve 1953 yıkımından sonra tarihî yapının büyük kısmı ortadan kalktı. Hazîre ve 2021’de tamamlanan ihya çalışmaları mekânın hafızasını sürdürür.
Bekâr Bey / Kâmil Efendi Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Adlar ve konum çevresi Kaynaklarda Bekâr Bey Tekkesi ve Kâmil Efendi Tekkesi adlarıyla, Cerrahpaşa-Samatya arasındaki Avrat Pazarı çevresinde anılır. Erken kuruluş iddiası Reşat Ekrem Koçu, yapıyı Sultan İbrahim devrinin Rifâî şeyhlerinden Süleyman Abaî'nin kurduğunu ileri sürer. M. Baha Tanman bu görüşü aktarırken tekkenin tarihçesinin henüz tam açıklığa kavuşmadığını vurgular. Bu sebeple XVII. yüzyıl kuruluşu kesin tarih olarak yazılmamıştır. Cerrahpaşa Camii'nden ayrım Yakın semt kaydı, Bekâr Bey/Kâmil Efendi Tekkesi ile Cerrahpaşa Camii'ni aynı yapı saymaya yetmez. İki merkez ayrı tutulur; özdeşlik ancak vakfiye, tekke sicili veya parsel belgesiyle kurulacaktır. 1910: post boşalması ve tahsisatın sürdürülmesi 1910 tarihli kayıtta, Cerrahpaşa Kasapilyas Mahallesi’ndeki Bekâr Bey Dergâhı postnişini Ahmed Kâmil Efendi’nin vefatı üzerine meşihatın kardeşi Mehmed Fuad Efendi’ye tevcihi ve ekmek tahsisatının onun mührüyle verilmesi ele alınır. Bu, post boşalması sonrasında kurumun açık ve faal kalmasına ilişkin idarî kayıttır.
Şerbetdâr
İstanbul · Türkiye · Yer ve ad Şerbetdâr Tekkesi kaynaklarda Mollagürani-Fındıkzade çevresinde gösterilir; Risâle-i Rifâiyye semt karşılığı olarak Taşkasap adını verir. Yakın çevreyi anlatan bu yer kayıtları birlikte korunmuştur. Rızâeddin Remzi Efendi Üsküdar Rifâî Âsitânesi çevresinden Ziyâ Molla'nın halifesi Şeyh Rızâeddin Remzi Efendi, Şerbetdâr'ın yanı sıra Şehremini Hulvî Efendi Tekkesi meşihatında da bulundu. 1917'de vefat etti. Şehir içi şeyh ve musiki ağı Aynı şeyhin iki tekkeye hizmeti, İstanbul Rifâîliğinin yalnız binalardan değil halifelik, post ve âyin icrası üzerinden dolaşan bir insan ağından oluştuğunu gösterir.
Şeyh Mahmud
İstanbul · Türkiye · Külliyeden tekkeye Ahmediye Külliyesi'nin 1721-22 tarihli dershanesi, 1878'de Hâfız Mehmed İzzet Râci Efendi tarafından vaz‘-ı meşihat usulüyle Rifâî tekkesine dönüştürüldü. İlk post ve âsitâne denetimi İlk postnişin Şeyh Mahmud Efendi'ydi. Tekkenin meşihatı Üsküdar Rifâî Âsitânesi şeyhinin doğrudan denetimindeydi; bu ilişki onu bağımsız bir âsitâne değil Üsküdar merkez ağına bağlı tekke yapar. Tığlızâde Mehmed Şevki Bey Şeyh Mahmud'un damadı Mehmed Şevki Bey, onun ardından imamlık, hatiplik ve şeyhlik görevlerini devraldı. Enderun'da yetişen bir zâkirbaşı ve nevbezen olarak tekkenin musiki çevresini Kozyatağı ve başka İstanbul tekkeleriyle bağladı.
Şeyh Sâdık Efendi Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Kaynakta geçen mekân Şeyh Sâdık Efendi Tekkesi , Sefîne-i Evliyâ içinde 1 ayrı kişi veya olay bağlamında anılır. Bu kayıt, eserdeki irşad, postnişinlik, intisap ve defin bağlantıları bir araya getirilerek oluşturulmuştur. Kişi ve gelenek bağlantıları Mekânla doğrudan ilişkilendirilen şahsiyetler: Seyyid Velâyet Hazretleri.
Yakacık Rifâî Tekkesi
İstanbul · Türkiye · Tarihî kayıt 1924-25 cetvelinde Üsküdar Rifâî Âsitânesi meşihatına meşrut bir merkez olarak gösterilir. Sefîne-i Evliyâ cetvelinde âyin günü Gün belirtilmemiş olarak verilir. Güncel yapı durumu ve kesin koordinatı ayrıca saha/arşiv denetimi beklemektedir.
Ziyâ Molla Kabri — Rifâî Âsitânesi Hazîresi
İstanbul · Türkiye · Vasiyeti üzerine defin Ziyâ Molla’nın cenaze namazı 18 Aralık 1917’de Tavâşî Hasan Ağa Camii’nde kılındı. Vasiyeti üzerine büyükbabası Şeyh Feyzullah Efendi’nin Üsküdar Rifâî Âsitânesi hazîresindeki kabrine defnedildi. Harita kaydı İşaret, âsitâne ve hazîre parselini gösterir; mezarın parsel içindeki santimetre düzeyindeki konumu olarak okunmamalıdır.
1925 Öncesi İstanbul Rifâî Dergâhları
Risâlede semtleriyle kaydedilen 56 tekke ve zâviye. Risâleden hazırlanmış özgün ve ihtiyatlı editoryal inceleme.