ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2107 sonuç · toplam 2107 · “inşâ” · 31/88
01Salât-ı îd
Ramazan ve Kurban bayramlarında cemaatle kılınan bayram namazı. İki rekâttır; tekbirlerin sayısı ve hükmün ayrıntıları mezheplere göre farklılık gösterir.
şâh-ı mârân
İslâmî edebiyatta gövdesi yılan ve başı insan olan efsanevî yaratık
âlem-i kührâ
tas Bütün yaratıkların aslı olan insan
mu'âhede
[Ar.mu'âhede “Karşılıklı sözleşme, antlaşma ahitleşme.” anlamındaki bu te rim, Kur’ân-ı Kerîm’de gere Allah’a gerekse insanların bir birlerine karşılıklı olarak verd ği söze sadık kalmması konu sunda öğütler verilmiş; ahdin sadık kalanlar m…
n da'vet
İslâm dinini müşriklere anlatma, tanıtma ve a onları inanca çağırma, ayrıca İslâmiyeti yayma ve tanıtma, Müslümanları dinî maçlarını k yerine getirmeye teşvik etme an, lamında olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de altı ayette geçmektep dir ve tü…
mir'âtü’l-ayn
Dış görünüş. mir'âtü’l-hazreteyn (iki hazreti aynası) tas. İnsan-ı kâmi ermiş kişi
meşhûd
ûj^) [Ar.] “Şahi olunan veya şahadet edilecek... anlamında terim. Kur’ân- Kerîm’de kıyamet gününde, bü tün insanlarm hazır bulunacağ ve melekler ile insanların uzuv lannm yaptıkları ameller için şehadet edeceği gün anlamınd “yevm-i meşhûd”…
sır, -rrı
Bilinmesi ve açıklanması istenmeyen, g kalan şey, anlamında bir teri giz. 2. İnsan akimın eremed veya çözemediği olgu. 3. tas. T savvuf inancına göre, sadece lah’m bildiği veya az sayıda sanm bilebileceği ya da kav yabileceği özel bügi. 603…
Yevmü’s-sülâsâ
Salı günü. Arapça gün adlandırmasında haftanın sayıyla kurulan adlarından biridir.
ma'rifet-i nefs
O^ü p ci>u>) İnsanm kendini bilmeu, si anlamında tasavvuf terimi. al ma'rifetü’s-sahâbe a. F. İslâmiyet’in a” yayılması ile birlikte sahabek nin hayatı ile hadis bilimine zî ilişkin eserlerin yayılması er üzerine bu konularda kaleme alınan…
âlem-i sugrâ
İnsan ve kendi iç dünyası. s
mek va'îd
İslâmî inanç ve abul fırkalardan biri olan “Mu'tezile (Kader inancını inkâr eden Ha dininden bir fırka) fırkasının be Glı« inanç üzerine kurduğu ilkele hiy.” rinden birini ifade eden “va'd Hz. ve va'îd” (bk. bu madde) ilkesi ân-ı nin bir un…
usûlü’l-hadîs
Hadis rivayetinin sağlamlığını, gerçekliğini, çeşitlerini, hükümlerini, ravîlerin içinde bulunduğu şartları ve ortamı, sahih hadisi sakîm hadisten ü ayırmanm yollarım inceleyen bilim dah. u
Seyyidü’s-sekaleyn
“İnsanların ve cinlerin efendisi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında yaygındır.
ahkâm-ı hamse
ç. a “Vacib, mendub, mubah, mekruh, haram”dan oluşan beş hüküm. “Vacib”, kesin bir delille yapılması düşünülen dini görevler” (bk. bu made); “mendub”, farz ve vaciplerin dışında yapılması istenen dini görevler” (bk. bu made); “mubah” yapılı…
minnet
Allah’a nis pet edilen bu söz, “O’nun evren deki bütün yaratıklara dönük lü tuf ve keremi, ihsanı ile insanlar hidayet etmesi.” anlamında te rim. 2. İnsan nispet edildiğind bu söz, “Başkalarına yaptığı iy liği, yardımı, desteği için karşılı…
Rabbü’d-dâr
Evin sahibi ve yöneticisi. Kullanımına göre aile reisi, mülk sahibi veya mecazen bir makamın hâkimi anlamına gelebilir.
Salât-ı sefer
Yolculuk hâlindeki kişinin namazı. Dört rekâtlı farzların kısaltılması ve cem imkânı mezheplerin şartlarına göre uygulanır.
tenezzül-i sıfat
6 lanılan tasavvufî terim. Bu sıra beş aşamadan oluşmaktadır: “a'yân-ı sâbite” (bk. bu madde) denilen ve bütün yaratıklardan önce oluşan âlem. “âlem-i ceberût” (bk. bu madde) denilen ruhlar âlemi. “âlem-i melekût” (bk. bu madde) denilen mel…
yevm-i meşhûd
Kıyamet gününde, bütün insanların hazır bulunacağı ^ ve melekler ile insanlarm ki uzuvlarmın yaptıkları ameluler için şehadet edeceği gün an için kullanılan terim. Bu söz, el Kur’ân-ı Kerîm’de “Hûd subu
pîr-i dumû
Saçları ağarmış yaşlı adam. p mec. İyi ve kötü günleri olan insanı güldüren ve ağlatan hayat, dünya
Tilâvet secdesi
Kur’ân’daki secde âyetlerinden biri okunduğunda veya dinlendiğinde yapılan secde. Secde için niyet edilir, tekbirle secdeye varılır ve tesbih okunarak tekrar kalkılır. Hükmü, secde âyetlerinin sayısı ve namaz içindeki uygulama ayrıntılarınd…
münkatı
Hadis b minde, bir hadisin senedin sahabeden sonra gelen bö münde birkaç ravînin atlana rivayet edilen hadis anlamm terim
Hâricîler
Hz. Ali ile Muâviye arasındaki Sıffîn Savaşı’nın ardından hakem kararına karşı çıkarak Hz. Ali’nin ordusundan ayrılan siyasî-dinî hareketin mensupları. Tarihî çerçeve “Hüküm yalnız Allah’ındır” sloganıyla hakemliği reddeden ilk grup Harûrâ’…