ma'rifet-i nefs

O^ü p ci>u>) İnsanm kendini bilmeu, si anlamında tasavvuf terimi. al ma'rifetü’s-sahâbe a. F. İslâmiyet’in a” yayılması ile birlikte sahabek nin hayatı ile hadis bilimine zî ilişkin eserlerin yayılması er üzerine bu konularda kaleme alınan eserlere verilen ortak ad. k

Nefsi bilmeyi ifade eden Arapça bir söz. Bu “men arefe nefsehû fekad arefe Rabbehû” ifadesiyle bildirildiği gibi, insanın Rabbini bilmesi, önce kendisini bilmesine bağlıdır. Nefisten hareketle, Allah’a ulaşmanın, çeşitli âyetlerde destek gören bir yanı vardır: “Ufuklarda ve kendi nefislerinde âyetlerimizi göstereceğiz ki, onun gerçek olduğu onlara iyice belli olsun…” (Fussilet/21). “Ve nefislerinizde olanı görmüyor musunuz?” (Zâriyât/21). İnsanda Allah tarafından üfürülmüş (menfûh) bir ruh vardır. Bu da Rab’den bir emirdir. Bu ruhun insan bedenindeki faaliyeti sonucu, içgözlem veya enfusî seyr ile onun ait olduğu yer hakkında, ma’rifet denilen bir tür bilgi husule gelir. İnsanın hakikati olan bu ruh, arifane bilme ile bilinirse, onu üfleyene ait bilgi de, otomatikman ortaya çıkar.