tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2107 sonuç · toplam 2107 · “inşâ” · 30/88
01akl-i cüz'
İnsan aklı; eşanlamlısı, “akl-ı ma'âş” akl-ı dûr-bîn a. (jy^J JM k Uzağı görebilen, geleceği se: zebilen akıl. ü
Akl-ı beşer
İnsan aklı ve beşerî kavrayış gücü. Sınırları, vahiy ve mânevî bilgiyle ilişkisi kelâm ve tasavvuf metinlerinde tartışılır.
Akl-ı hayvânî
Canlının korunma, beslenme ve içgüdüsel davranışlarını yöneten idrak düzeyi. Klasik psikoloji tasnifinde insanî akıldan ayrılır.
ma'dûm (II)
Çjju) [Ar.] fik. İ lâm hukukunda, istisnaî olara gelir elde etmek amacıyla “s lem” (bk. bu madde) akdind mevcut olmayan bir malın sa mı veya bir akarın kiraya ver mesi konusunu ifade eden t rim
âbâ-ı ma'neviyye
Sufî inancında insanlar Hak ve hakikat yolunu göst ren kimseler
zen nebî
Peyele gamber karşılığı olarak Kur’ân-ı ka Kerîm’de sıkça geçen ve Allah’ın, dinî kurallarmı, emir ve anıyasaklarını, öğüt ve tavsiyelerini insanlara bildirmesi için görev Baslendirdiği kimseler için kullanıeko lan terim, bk. peygamber. “Ba…
abd-ı âbık
Kaçak köle. Böyle bir köleyi yakalayan kimsenin sahibine haber vermesi yükümlülüğü vardı. Buna karşın o kölenin sahibi de bulan kimseye bir miktar para vermesi gerekiyordu
isnâaşeriyye
Şî inancında, on iki imam düzenin benimseyen Şiî fırkası. Bu fırka ya mensup olanlar, imam inan cını ön plana aldıkları içi “İmâmiyye” (bk. bu madde) 371 isnâd Ca’fer es-Sâdık’ın fıkhî görüşlerini benimsedikleri için 'a “Ca'feriyye” (bk. bu…
âhirü’s-sened
Hadis biliminde kullanılan terim, bir hadisin sahabi veya yazarı tarafını ifade etmektedir
nücûm
(^ ^l ^J İs lâmî bilimler çerçevesinde, yıldızların insanları ve olay ları etkilediği inancma daya nan astroloji, yıldız falcılığı, müneccimlik gibi bilim dalla rı için kullanılan ortak ad
hilâl-i ahmer
320 Burada Ay’ın gökyüzündeki hareketinin insanlar için, özellikle hac vaktinin tespitinde vakit ölçüsü olarak alındığı ifade edilmektedir. Ayrıca, İslâmî gelenekte namaz vakitlerin tespiti, oruca başlama ve iftar vakitlerinin tayini, bayra…
dârü’s-sünne
Peygamber’in hicretten sonra yerleştiği, İslâm’ın temel değerlerinin ve ilkelerinin tespit edilerek insanlığa tebliğ edildiği ve böylece İslâm dünyasmı aydınlattığı yer olan Medine-i Münevvere
istisnâ
GLiicJ) [Ar.] îman ettiğini dil ile ikrar etme yerine AUah’m bilitakdirine bırakıp “İnşaallah ı hamüminim.” demesi için kullanılan kelâm terimi. kılı
İslâm öz.a.ve
ÇoUJ) [< Ar. selâm ve silm] Dün yaya insanlığın hayrı için Hz Muhammed tarafından tebliğ edilen en son İlâhî Hak dinin adı. Kur’ân-ı Kerîm’e göre “İs lâm”, insanın kendisini yalmzca Allah’a adaması, yalnızca O’na kulluk ve ibadet etmesi, Mü…
m ba'sü ba'de’l-mevt
olarak bilinen imanın şartları içinde yer almaktadır: “Âmentü billahi ve melâ'iketihi ve kütübihi ve rusulihi ve’l-yevmi’lâhiri ve bi’l-kaderi hayrihi ve şerrihi mine’llahi ta'âlâ ve’lba'sü ba'de’l-mevti hakk eşhedü en lâ ilahe illâllah ve…
inzivâ
Sözlük anlamı, “Toplum hayatından kaçıp tek başına ya şama.” olan bu söz, “Dış dünya 367 ircâ' i ile bütün bağlarını keserek Allah a ile birleşebilmek için insanın kendi içine kapanması.” anlamında bir terim..]
î, irâde-i külliyye
Allah’ın yaratabilme, yapabilme iradesi için kullanılan ve kelâm terimi. m a ircâ' a. Gkjl) [Ar.] İslâm dininin a ilk yıllarında ortaya çıkan ve irfâniyye 368 aşın fırkalara karşı daha ılımlı ve uzlaşmacı fikir ve davranışlarıyla dikkati çe…
r- mevbikât
ç.a. [Ar. e mevbik’in ç. b.] “Tehlikeli yere ler.” anlamındaki bu söz bazı kea, lime veya terkiplerle yeni terime ler oluşturur. mevbikât-ı seb'a 464 § tam. mevbikât-ı seb'a ç.a (üju, oli> ) “Yedi büyük günah” için kullanılan terim. Bu m ye…
semen-i hâl
Peşin satışlar. se
çile
. Ruh temizliğine erişmek için zevk ve sefadan el çekerek sıkı perhiz yapmak için bir yerde 40 r günlük ibadet etme. Tasavvuf. kaynaklan bazı ayetleri, özellikle de Hz. Musa’nm vahiy almak üzere kırk gece Tur Dağında. kalmasmı anlatan Kur’â…
otuz iki farz
İslâm’m tem inançlarmdan olan “farz” (b bu madde) ın şartları için kul nılan terim. İslâm ümihâlin özeti niteliğinde olan bu otuz i kural, günlük hayatın ibadet b 549 otuz iki farz s. çimleri, ilmihâl bilgisi olarak da nitelenmiştir. Her Mü…
â Azrâ'il
Dört büs yük melekten biri. İnsanoğlunun z” son nefesini almakla görevli ni melek, ölüm meleği, melekü’la mevt. Kur’ân-ı Kerîm’de ve haş- dislerde “Azrâ'il” adı doğrudan n doğruya geçmemekte, buna karşm sadece “Secde suresi” nin 11. ayetind…
zü’l-arş
Arşın sah-i hibi anlamında Allah’a nispet s. edilen bir Kur’ân terimi
guslün farzı
İslâm’m temel ilke - lerinden olan “farz” (bk. bu - madde) ın şartları içinde yer alan ve üç esası ifade eden teu rim. Bunlar, ağza su alıp boğaza ı kadar çalkalamak, burnu ve bü tün bedeni yıkamaktır