ARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
1305 sonuç · toplam 1305 · “Düş” · 18/55
01Mevlevîlik
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin düşünce ve mânevî mirası etrafında Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi tarafından kurumsallaştırılan tasavvuf yolu. Semâ, Mesnevî okumaları, musiki, hizmet ve 1001 günlük çile eğitimiyle tanınır.
vahdet-i fikr
Tek düşüncelilik
vahdet-i kusûd
Kulun kendi düşünce ve niyetini Allah ile bütünleştirmesi
kıbleteyn
kıbleteyn ç.a. (j^M (Ar- kıbl sözünün tesniye (ikilik) biçimi (iki kıble) Kâbe ile Küdüs’tek Beytü’l-Mukaddes için kullan lan terim
me'lûfe
Savaş sonrası düşmandan alman gayrimenkul mallar veya topraklar
İmâm-ı Âzam
“En büyük imam” anlamındaki unvan. Hanefî mezhebinin imamı Ebû Hanîfe Nu‘mân b. Sâbit için kullanılır. Ebû Hanîfe 8. yüzyılda Kûfe’de yaşamış; fıkıh düşüncesi öğrencileri Ebû Yûsuf ve Muhammed eş-Şeybânî başta olmak üzere sonraki Hanefî âli…
fuhş-ı gaflet
Hadis biliminde, ravînin aşırı derecede gaflete düşmesi ve bundan dolayı hata yapması durumu
ganâ'im-i me'lûfe
Savaş sonrası düşmandan alınan ve beşte biri hâzineye, kalanların ise savaşa katılanlara dağıtılan menkul mallar
ganâ'im-i maksûre
Gj j^i« ^Li) fik. Savaş sonrası düşmandan alınan ve beşte biri hâzineye bırakıldıktan sonra gazilere dağıtılması gereken ganimetler
tebe'-i tâbi'în
“Tâbi'î” (bk bu madd lerin arkasmdan gelen üçüncü kuşak olarak nite nen kimseler. Bunlar da ö cekiler gibi Hz. Peygamber övgüsüne nail olmuşlardır. teberrî a. 0^) [Ar.] İmamiy Şi'asınm devlet başkanlığı ve siyasî hâkimiyet konusun kendileri…
hâtır-ı şeytânı
Nefse düşkünlükten dolayı günah işleme, şeytana uyma
esmâ-i şerîfe
Allah’ın kutlu adları. esmâ'ü’l-hüsnâ a. »Lul) Allah’ın güzel adları için kullanılan terim. Kur’ân-ı Kerîm’in “A’râf suresi” nin 180. ayetinde mealen, “En güzel isimler Allah’ındır. ” ve “Ta ha suresi” nin 8. ayetinde mealen, “En güzel isim…
bikr-i hakîki
Bir erkekle cinsî münasebette bulunmamış ve kızlığı bozulmamış kız. 2. Evlenmiş olmakla birlikte kocasınm erkeklik organııun kesik veya iktidarsız olması sebebiyle kızlığı bozulmamış kadın. 3. Bu terim, aynı zamanda yüksek yerden düşerek ve…
ıskât-ı cenîn
Anne rahminde döllenme gerçekleştikten ıs sonra oluşan ceninin dış etkiler veya bilerek müdahale sonucu düşürülmesi için kullanılan terim. Dış etkiler veya darp edilerek ceninin düşürülmesi cinayet olarak değerlendirilmiş ve bunun karşıhğın…
ashâb-ı rakım
Buharî ve Müslim’in kitaplarında hikâyelerini anlattığı üç yolcu. Bu üç kişi yolculuk ı sırasında bir mağaraya gizlenirler. O sırada dağdan düşen bir kaya mağaranm kapısini kapatır. Çaresizlik içinde her biri Allah’a kurtuluş için dua eder.…
tekfin
G^) [Ar.] İslâmî inan göre, ölünün yıkandıktan so dinî usullere uygun olarak fenlenmesini ifade eden ter Bununla birlikte savaşta şe düşen müminler yıkanmad elbiseleri ile birlikte defnedili
amel-i kalîl
Namaz içinde yapılması uygun olmayan, ancak bazı a küçük hareketlerin yapılmasmm hoş görülmesi durumu. e Söz gelişi namazda vücudun m bir yerini ikiden fazla kaşı mak, düşen takkeyi başına. koymak, pantolunu çekmek - gibi
akl-i nefsânî
İnsanoğhnda kendini koruma içgüdüsü, bencillik
Akl-ı insânî
İnsana özgü düşünme, kavram kurma ve ahlâkî tercih yetisi. Klasik tasniflerde duyusal ve hayvanî idrakin üzerinde değerlendirilir.
Akl-ı hayvânî
Canlının korunma, beslenme ve içgüdüsel davranışlarını yöneten idrak düzeyi. Klasik psikoloji tasnifinde insanî akıldan ayrılır.
teslîs
Hristiyan ina cının temelini oluşturan ve M lâttan sonra 3. ve 4. yüzyıllard şekillenen üçlü inanç anlayı [bk. akânim-i selâse). Bu üç inanç ve kutsal değer: Allah Te lâ’dan ibaret olan “eb” vey “zât” (baba), İsa’dan ibaret ola ibn (oğul) v…
ma mezhep, -bi
esil Bir dinin inanç van esaslarını ve uygulama yöntemonu lerini iyi anlama, anlatma ve yoır. rumlama konusunda kendine özgü ilkeleri, sistemleri ve usulb’in leri bulunan dinî düşünce hareketi, ekolü veya sistemi. dev İslâmiyetin kabulünden…
mülkiyet
(cu£U [Ar.] fik. İslâ hukukunda bireyin eşya ve malı üzerinde düşünülebilec en kapsamlı hak için kullanıl terim
ilm-i beyân
(ûL ^j ed Üslûp konusu içinde yer alan ve anlatım tarzını inceleyen belâgatin bir bölümü için kullanılan terim