teslîs

Hristiyan ina cının temelini oluşturan ve M lâttan sonra 3. ve 4. yüzyıllard şekillenen üçlü inanç anlayı [bk.

akânim-i selâse). Bu üç inanç ve kutsal değer: Allah Te lâ’dan ibaret olan “eb” vey “zât” (baba), İsa’dan ibaret ola ibn (oğul) ve Ruhu’l-Kudü. Hristiyan geleneğind bile tartışmalı olan bu inanç, g rek Kur’ân-ı Kerîm’de gere daha sonraları yazılan reddiy kitaplarında “Allah’ın mutlak b oluşu ve tekliği.

” anlamında v inancında İslâm “tevhîd” akid sine aykırı ve ters bir yapıda d ğerlendirilmiş ve Hristiyanh inancma en büyük eleştiri baş Kur’ân-ı Kerîm’de olmak üzer pek çok din bilginleri tarafmda kaleme alman yüzlerce eserle de ifade edilmiştir. Özellilk Kur’ân-ı Kerîm’de “Nisâ sur si” ve “Mâ'ide sures inde Allah’ın üç olduğ inancının terk edilmesi gerekti 655 tesviye elli vurgulanmıştır. “Mâ'ide suresi” mi.

inde Allah’ın peyçık gamber İsa ile özdeşleştirilmesiin nin yanlış olduğu dile getirilmişile tir. Yine “Mâ'ide suresi” inde Allah’ın yanmda İsa’ya ve onun annesi Meryem’e ilâhlık yakıştırması yapılmasmın; özeluf likle de “Tevbe suresi” inde İsa’nın Allah’ın oğlu olayla rak nitelenmesinin ve Allah’a çocuk izafe edilmesinin ve an O’nun “lemyelid ve lemyûled” Mi olduğu inancına ters düşülmesida nin şirk ve küfür anlamına gelışı diği ifade edilmektedir. çlü

Üçleme; Hıristiyanların tanrı üçtür veya tanrı üç unsurdan (Baba-Oğul-Rûh-ul-kudüsten) meydana gelmiştir şeklinde kabûl ettikleri bozuk inanış. Trinite.

Îsevîliğin zuhûrunda (ortaya çıkışında) teslîs inancı yoktu. Teslîs fikrini ilk defâ, felsefeci Eflâtun düşündü. Pavlos ismindeki yahûdî hıristiyanlığa karıştırdı.

Bir rivâyete göre milâddan 200 sene sonra, Sibelius adlı bir papaz teklif etmiştir. O zamâna kadar yalnız tek Allah'a ve peygamber olarak Îsâ aleyhisselâma inanılıyordu. Sibelius'un teslîs inanışıyla ilgili teklifi pekçok hıristiyan tarafından şiddetle reddedilmiş, kiliseler arasında kanlı kavgalar baş göstermiş ve çok kan dökülmüştür. 200 senesinde yalnız baba ve oğul fikri öne sürülmüştü. Bunlara Rûh-ül-kudüs ilâvesi ise ondan 181 sene sonra yâni; 381 yılında Bizans İmparatoru Theodasius zamânında İstanbul'da kurulan bir konsül (rûhânî meclis) de kararlaştırılmıştır. Bu karâra karşı gelen pekçok papa vardı.Bunlardan Papa Honorius hiçbir zaman teslisi kabûl etmemiştir. Honorius öldükten seneler sonra afaroz edilmişse de, teslîsi kabûl etmeyen yeni mezhebler kurmuşlardır. (Elhâc Abdullah bin Destân Mustafa)

Îsâ aleyhisselâmdan sonra yahûdîler ve hıristiyanlar hakîki İncîl'i yok ettiler. İncîl'e birçok yeni parçalar ilâve ederek, Allahü teâlânın emirlerini değiştirdiler. İbrânice nüshayı Yunancaya çevirirken birçok yanlış bilgiler ilâve edildi. Putperest Yunanlıların tek Allah inancına karşı çıkmalarından ve İncîl'i, Eflâtun felsefesine uydurmak istemelerinden dolayı akl-ı selîmin (bozukluk bulunmayan aklın) kabûl etmeyeceği teslis inanışı ortaya çıktı. Hıristiyanlar, Îsâ aleyhisselâm; "Ben ancak sizin gibi bir insanım" dediği hâlde onu Allah'ın oğlu olarak kabûl etmişler, buna bir de Rûh-ul-kudüs ekliyerek baba, oğul, rûh-ul-kuds adı altında teslis inancını ortaya koymuşlardır. (Harputlu İshâk Efendi)