tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
315 sonuç · toplam 517 · “Ma'nevî” · 9/14
01sıfat-ı sübûtiyye
Allah’ın zatına nispet edilen ve O’nun ne olduğunu ifade eden sıfatlar için kullanılan kelâm terimi. Bunlar “sıfat-ı ma'ânî” (bk. bu madde) ve “sıfat-ı ma'neviyye” (bk. bu madde) olarak iki nitelikli olarak tasnif edilmiştir. Bunlann tamamı…
şarâb-ı aşk
Tasavvuf inancında “Aşk şarabı” anlamındaki bu uterim, sevgi ve muhabbet vanısıtası olarak nitelenmiş, mmaddî dünyadan sıyrılarak eti manevî dünyaya yönelme ve İlâhî aşka kavuşma için bir lış vasıta olarak görülmüştür. baka şarâb-ı cennet a…
iki nefis, -fsi
i,^) [< Ar. nefs] “Öz, iç, ruh, kte can; ben, benlik, kendilik.” anladen mında insanm yaşama vasıflan, İs biyolojik özelliklerini ifade eden rin terim. Bu kavram, Kur’ân-ı hid, Kerîm’de 295 ayette “İnsanın nu- hem maddî varlığı hem de onda…
ricâl-i ilâhiyye
Allah’ın manevî kudret ve kuvvetine sahip olan evliya, ricalullah
Râh-ı aşk
Aşk yolu. Tasavvuf şiirinde sâlikin benlikten geçerek ilâhî yakınlığa yöneldiği mânevî yolculuğu anlatır.
r.] üveysîlik
Bir kimsenin çıplak el gözle göremediği kişi ya da kişiul lerden manevî eğitim alması yolunda oluşan tarikat
Makām-ı vahdet
Birlik makamı; çokluk görünüşlerinin ardındaki tevhid hakikatinin idrak edildiği mânevî mertebe. Bazı tasniflerde ceberût âlemiyle ilişkilendirilir.
Mevlevîlik
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin düşünce ve mânevî mirası etrafında Sultan Veled ve Ulu Ârif Çelebi tarafından kurumsallaştırılan tasavvuf yolu. Semâ, Mesnevî okumaları, musiki, hizmet ve 1001 günlük çile eğitimiyle tanınır.
Kâbe-i şerif
Mekke’deki Mescid-i Harâm’ın merkezinde bulunan kutsal yapı ve Müslümanların kıblesi. Tasavvuf şiirinde arınmış insan kalbi “mânevî Kâbe” mecazıyla anılabilir.
Âb-ı Meryem
Hz. Meryem’in iffeti, temizliği ve doğruluğunu anlatan edebî tamlama. Su mecazı mânevî arınmışlık ve saflık anlamı taşır.
Karâbet
Akrabalık, hısımlık ve yakınlık. Nesep, evlilik veya mecazî/mânevî bağ yoluyla oluşan yakınlığı ifade edebilir; hukukî sonuç bağın türüne göre değişir.
fenâ fi’l-pîr
Tasavvuf inancında benliğini ve varlığmı pirin manevî şahsiyetinde yok etme
dârü’s-selâm
Cennet, maddî ve manevî afetlerden korunmuş sağ ve selâmet yeri olarak nitelenen ve Kur’ân-ı Kerîm i de yer alan bu terim, cennetin adlarmdan biri olarak nitelenmektedir. 2. Bağdat’a verilen ad Bağdat’a verilen ad
Akl-ı beşer
İnsan aklı ve beşerî kavrayış gücü. Sınırları, vahiy ve mânevî bilgiyle ilişkisi kelâm ve tasavvuf metinlerinde tartışılır.
muhadramûn
) bk. muhadramûn [Ar. muhadramûn a. t,»^) [Ar. r muhadram’ın ç. &.] Arap yarıtas. madasında “Câhiliyye” (bk. bu rmiş madde) döneminde ve İslâmiuzu yet’in ilk çıkış yıllarında yaşa- Bu masma karşın Hz. Peygamberi min Allah’ın elçisi olarak k…
hüsün ve kubuh
Manevî güzelli ve çirkinlik, iyilik ve kötülük âhiret hayatı bakımmdan fayd ve zarar için kullanılan kelâm terimi. 335 hüzün
üç mükâşefe
Taört savvuf yolunda, salikin nefsiyle yaptığı mücadele sonucunda manevî dereceleri bir bir aşarak biliulaştığı en yüksek mertebe ile liği kalp gözünün açılması ve gayb anâlemeninin görülmesi durumu
nûr-ı akdem
544 rayan manevî ve İlâhî ışık anlamında kullanılan terim; “zulmef’in zıddı. Bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de kırk üç ayette geçmektedir (bk. M. F. Abdülbâkî, el- Mu'cem, “nvr” maddesi). Ayrıca “Nûr suresi” bütünüyle bu kavram üzerine kurulmuştu…
Şâh-ı velâyet
Velâyetin önderi anlamında Hz. Ali için kullanılan övgü unvanı. Tasavvuf ve Ehl-i beyt edebiyatında Hz. Ali’nin ilim, irşad ve mânevî silsilelerdeki yerini vurgular.
mi'râç, -cı
“Basamak, merdiven yükselme, göğe çıkma. ” anlamla rındaki bu söz, Hz. Peygam ber’in Kâbe’de buluna “Mescid-i Harâm”dan Kudüs’t bulunan ve Müslümanlarm il kıblesi ve de kutsal sayıla “Mescid-i Aksâ”ya yapılan ma nevî yolculuğu, oradan da gö…
ni'met
“Maddî manevî imkânlar, bolluk anlamında olan bu terim Kur’ân-ı Kerîm’de seksen a ayette Allah’a izafe edilmekted {bk. M. F. Abdülbâkî, el-Mu'cem “n'am” maddesi). Nisâ suresi a. Ç^j^ »U) Ar. “Sûretü’n-Nisâ” GUll s^) Kur’ân-ı Kerîm’in dördün…
fenâ fî’r-resûl
Tasavvuf inancında benliğini ve varlığmı Hz. Muhammed'in manevî kişiliğinde yok etme
Fukara Keşkülü
Bazı tasavvuf okulları, eskiden nefis terbiyesi için, manevî eğitimin başlangıcında, halktan birşeyler istemeye çıkarlardı. Ellerinde, keşkül denen çukur bir kap ile dolaşırlar. İçini doldururlar, sonra da getirip şeyhe teslim ederlerdi. Şe…
İlm-i Bâtın
1.1.6. İlm-i Bâtın Tasavvuf epistemolojisinin esasını teşkil eden ilm-i bâtın (ملعلا نطابلا) kaynaklarda bir ıstılâh olarak yer alan ve özellikle Serrâc’ın üzerinde önemle durduğu bir kavramdır.71 Gazâlî de ilimler tasnifinde mükâşefe ilmi…