tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
425 sonuç · toplam 791 · “Edeb” · 9/18
01dârü’n-nedve
GjjJI jb) (toplantı yapılan yer) Kâbe’de, bugünkü “Makâm-ı Hanefî” denilen yerin yanmda, “Hacerü’l-Esved” tarafında bulunan ve eskiden Kureyşlilerin toplantı yaptıkları meclis
Seb‘a-i muallaka
İslâm öncesi Arap şiirinin en seçkin örnekleri kabul edilen yedi uzun kaside. Muallakāt-ı seb‘a adıyla da bilinir. Şiirlerin Kâbe duvarına asıldığı yolundaki meşhur anlatının tarihîliği tartışmalıdır. Külliyat çöl hayatı, kabile, yolculuk,…
Emr-i Hak
Allah’ın emri ve hükmü. Edebî metinlerde ölüm, ilâhî buyruğun gerçekleşmesi anlamında bu ifadeyle anılabilir.
vücûd-ı zihnî
ed. Tasa vufî edebiyatta mutasavvıf şa lerin insanın Allah tarafında yaratılışı ve bütün güzellikle insanda toplaması konusunu ş irleştiren eserler için kullandı ları ortak ad
câmi'ü’l-Kelîm
Az söz ile çok anlam ifade edebilme için kullanılan terim. Bununla Hz. Peygamber ve Kur’ân-ı Kerîm kastedilmiştir
na't / na'at
İslâ edebiyatta, Hz. Peygamber’e gü için yazılan manzum eser rin ortak adı. İlk örnekler Arap edebiyatında ve geneUi “medih” başlığı altında top olarak gördüğümüz bu tarz ş Fars edebiyatmda özellikle yeni Farsça ile beraber düzen nen eserle…
azamet
Ululuk, büı yüklük. -ı § tam. azamet-i İlâhiyye a. u (ijil cjic) Allah’ın ululuğu, âr İlâhî kudretin sonsuz gücü. n a azâzîl a. CUjiy) [Ar.] İslâmî edebir, yatta iblis veya şeytana verilen rı bir ad. Kur’ân-ı Kerîm’de ve d muteber hadis kit…
mahrem
Ç._^>) [Ar.] fik. Birbirle riyle evlenmeleri dinen yasak lanmış bulunan yakın akrabay ifade eden fıkıh terimi. Bunla üç kısma ayrılmıştır: Kan h sımlığı olup büyük anne, büyü baba, anne, baba, torunlar, ka deşler, kardeş çocukları ile ann v…
eceztu
Hadis bili - minde, bir hocanm kendi hocau sından sağlıklı bir biçimde almış olduğu hadisleri rivayet edebilmesi için bir başka kimseye izin vermesi
Server-i enbiyâ
“Peygamberlerin önderi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan unvan. İslâmî edebiyatta onun son peygamber ve örnek rehber oluşunu ifade eder.
şâh-ı mârân
İslâmî edebiyatta gövdesi yılan ve başı insan olan efsanevî yaratık
Şâh-ı velâyet
Velâyetin önderi anlamında Hz. Ali için kullanılan övgü unvanı. Tasavvuf ve Ehl-i beyt edebiyatında Hz. Ali’nin ilim, irşad ve mânevî silsilelerdeki yerini vurgular.
rı mi'râciyye
“Miraç ul ile ilgili.” anlamındaki bu terim, İslâm sanatı ve edebiyatmda “mi'râc” konusunu işleyen eserîr ler için kullanılan ortak ad olymuştur. mi
mi'râç, -cı
“Basamak, merdiven yükselme, göğe çıkma. ” anlamla rındaki bu söz, Hz. Peygam ber’in Kâbe’de buluna “Mescid-i Harâm”dan Kudüs’t bulunan ve Müslümanlarm il kıblesi ve de kutsal sayıla “Mescid-i Aksâ”ya yapılan ma nevî yolculuğu, oradan da gö…
Yevm-i saâdet
Mutluluk ve kutluluk günü. Edebî ve dinî metinlerde sevindirici, hayırlı bir olayın gerçekleştiği gün için kullanılır.
Seyyidü’s-sekaleyn
“İnsanların ve cinlerin efendisi” anlamında Hz. Muhammed için kullanılan övgü unvanı. Na‘t ve mevlid edebiyatında yaygındır.
hıyâr
[Ar. hayr’ın ç. b Hadis biliminde, râvînin güven lir olması ile birlikte “ta'dîl”in yani kısmî değişmelerin dö düncü mertebesini ifade ede bir terim. 315 Hızır
Tilâvet secdesi
Kur’ân’daki secde âyetlerinden biri okunduğunda veya dinlendiğinde yapılan secde. Secde için niyet edilir, tekbirle secdeye varılır ve tesbih okunarak tekrar kalkılır. Hükmü, secde âyetlerinin sayısı ve namaz içindeki uygulama ayrıntılarınd…
Müttekâ
Oturma, murakabe veya kısa süreli dinlenmede bedeni destekleyen taşınabilir dayanak. Muîn, zerdeste ve çile kolanı ile aynı kullanım çevresinde değerlendirilir.
Deyn-İ Zaîf
Mîrâs ve mehr malları. Deyn-i zaîf, nisâb hesâbına katılır. Nisâb miktârı malı teslim aldıktan bir yıl sonra yalnız o yılın zekâtı verilir. Elinde nisâb miktârı mal da varsa, deynden aldığını, buna katıp, elindekinin bir yılı tamam olunca,…
Ticâret Eşyâsı
Ticâret niyetiyle alınıp, ticâret için saklanılan eşyâ. Eşyânın ticâret eşyâsı sayılması için ticâret niyetiyle satın alınması lâzımdır. Uşur vermesi lâzım gelen topraklardan hâsıl olan ve mîrâs olarak ele geçen veya hediye, vasiyet gibi ka…
Mübâhele
Lânetleşme. Dar anlamda hazret-i Îsâ'nın ilâh ve Allahü teâlânın oğlu olduğunu söylemekte ısrâr eden ve bu inanışlarının yanlış olduğunu kabûl etmeyen hıristiyanlara, Peygamber efendimizin (sallallahü aleyhi ve sellem); "... Gelin oğullarım…
Fâtır Sûresi
Kur'ân-ı kerîmin otuz beşinci sûresi. Melâike sûresi de denilmektedir. Fâtır sûresi Mekke'de nâzil oldu (indi). Kırk beş âyet-i kerîmedir. İlk âyet-i kerîmede geçen ve yaratıcı mânâsı olan "Fâtır" kelimesi sûreye isim olmuştur. Sûrede başlı…
Kazanlık
Mevlevî tâbiridir. Mutfağın altında lokma kazanının bulunduğu bodruma, kazanlık adı verilirdi. Burası, edeb dışı davranışta bulunan dervişleri cezalandırmak üzere, bazan hapishane olarak da kullanılırdı.