tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 31/100
01tevâ
Alacakhnm havale edilenden hakkını alamaması anlamında kullanılan terim.
ihrâm
Çlja.1) [Ar.] fik. İslâm e inancma göre, hac ve umre ibaudeti yapan kimseye günlük işelerde helâl olan bazı davranışlaü rın yasak kılmması anlamında kkullanılan fıkıh terimi. Bu yad” saklar ise şöyle sıralanabilir: ni Saç, sakal, bıyık tıra…
kussâs
kussâs ç. a. [ < Ar. kâss’ın ’a ç. b.] Halk hikâyecisi ve vaiz ana lamında olan bu terim, bir olayı e nakleden, hikâye yazan, destan anlatan, dinî öğütler veren, [< Kur’ân-ı Kerîm’de yer alan kıss^ saları nakledip açıklayan vaizler l- için…
abd-ı mahcûr
abd-ı mahcûr a. fık. Evlilik ve benzeri akitlerden menedilmiş köle. Bu konumdaki köleler, sahibinin izni veya onayı olmadıkça nikâhlanamaz, rehin olamaz veya alış veriş karşılığı olarak kullanılamazlardı.
iftâr
Sözlükte, “Orucu arı açmak, oruçluya orucu açtırmak, kobaşlanmış bulunan orucu boztamak veya hiç tutmamak.” anlamiftitah tekbiri 350 larında olan bu söz, oruçlu kimsenin vakti gelince usulüne uygun biçimde orucunu açması anlamında bir fıkıh…
Felâh
Kurtuluş, selâmet ve murada erme. Dinî kullanımda insanın iman, salih amel ve güzel ahlâkla dünya ve âhiret saadetine ulaşmasını anlatır. Tasavvuf terbiyesinde felâh, nefsin bencil arzularından arınma ve kalbin Hakk’a yönelmesiyle ilişkilen…
iffet
Sözlük anlamı, “Haramdan uzak durmak, çirkin davranışlardan kaçınmak.” anlamında olan bu terim, insanm maddî, bedenî ve cinsel arzularına karşı ölçülü olma, aşırı istek ve tutkulara gem vurarak dinin ve akhn ölçülerine göre davranışlar için…
an'ane (II)
an'ane (II) a [Ar.] Hadis biliminde ravînin şeyhin bizzat kendisinden ve onun ağzmdan rivayet ettiği hadisler dışında “an” sözünü kullanarak rivayet ettiği hadisler.
iç ezan
iç ezan a. Cuma vakti, hatip minberde iken müezzinin okuduğu ezan için kullanılan terim. Bu ezanla birlikte alış veriş yasağı başlamış olur.
içki
İçenlere keyif hâli veren ve içilmesi dinen yasak olan alkollü içecekler için kullanılan bu terim, düşük yoğunlukta alkol içeren bira ve şarap türü mayalı içeceklerin insanlarm tarım hayatma geçtiği Neolotik Çağ’dan başlayarak Mısır’dan Çin…
zilka'de
Hicrî takvimde yılın on birinci ayı ve dört haram aydan biri için kullanılan ad. z
İbâhiyye
Dinî yasak ve yükümlülüklerin kendileri için kalktığını ileri süren kişi veya çevrelere verilen eleştirel ad. Tarihî kaynaklarda farklı gruplara polemik amacıyla nispet edildiğinden tek ve bütünlüklü bir mezhep adı gibi kullanılmamalıdır.
belâğ işareti
belâğ işareti a. Bir hadis kitabında, derlenen veya yazılan hadislerin ne kadarının hocadan işitildiğini veya okunduğunu göstermek amacıyla kullanılan işaret.
benlik
Varlık, gurur ve kibir ile maddî âleme bağıldık için kullamlan ve yaramaz olarak nitelenen bir vasıf.
revm
ÇjJ [Ar.] Kur’ân-ı Kerîm tilâvetinde, kelime sonlarındaki harekeyi hafif bir sesle belli etme anlamında kullanılan kıraat ve tecvit terimi.
Ashâb
Sâhib kelimesinin çoğulu; arkadaşlar ve bir kimsenin çevresinde bulunanlar. Dinî kullanımda özellikle Hz. Peygamber’i mümin olarak görüp iman üzere vefat eden sahâbîlerin topluluğunu ifade eder. Kelime ayrıca bir mezhep imamının öğrencileri…
zikrullah
Sürekli kta Allah’ı dil ve kalp ile anma. sunde zilhicce a. [Ar.] Sözlük çok anlamı “Hac ayı” olan bu söz, iba Hicrî takvimde yılm son ayı ve zilhicce orucu 718 dört haram aydan biri için kullanılan ad.
isim, -smi
isim, -smi a. [Ar.] Bir varlığa ad olarak kullanılan bu söz, Kur’ân-ı Kerîm’de yirmi ayette Allah’a nispet olarak kullanılmıştır.
imâmü'l-kıbleteyn
Hz. Peygamber’in “Bakara suresi” nin 144. ayeti uyarınca kıblesini “Mescidi Aksâ” (bk. bu madde)dan Kâbe’ye çevirmesi ve Medine’deki “mes-cid-i kıbleteyn” içinde öğle ve ikindi namazlarını kıldırmasmdan dolayı kendisine verilen bir başka un…
namâz
kelimesinin karşılığı olarak Farsçadan geçen bu söz, Türkçede beş vakitte kılmması Müslümanlar için farz olan ibadet için kullanılan bir terim olarak yerleşmiştir. İslâm’m beş şartından biri olan bu terim, Kur’ân-ı Kerîm’de “salât” a lamıyl…
eme
Kadm köleler için kullanılan bir terim, bk. câriye
ayıf hadis
ayıf hadis a. Hadis biliminde, sahih ve hasen hadisin şartlarından birini veya birkaçını taşımayan hadisler için kullanılan terim.
âtî sıfatlar
âtî sıfatlar a. Allah’ın doğrudan doğruya zatmı niteleyen sıfatlar için kullanılan terim. Bunlar, “vücûd” (bk. bu madde), “kıdem” (bk. bu madde), “bekâ” (bk. bu madde), “vahdâniyyet” (bk. bu madde), “muhâlefetün li’l-havâdis” (bk. bu madde)…
inbisât
Tasavvu inancma göre sûfînin ruhen rahatlaması, manevî huzur bulması ve bir tür vecd ve cezbe hâline ulaşması durumu. İncil a. [Ar. ] Hz. İsa’ya gönderilen ve Hristiyan dünyasının inandığı üâhî kitabm Kur’ân-ı Kerîm’de geçen adı. Bu sözün k…