tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
150 sonuç · toplam 264 · “imlâ” · 3/7
01çok evlilik
çok evlilik a. Bir erkeğin aynı zamanda birden fazla kadınla evliliği (polygamy) biçminde tanımlanan bir terim. Yahudilik ve Hristiyanlık’ta çok evliliği yasaklayan herhangi bir hüküm yoktur. Hatta Hz. İbrahim, Hz, Ya’kub, Hz. Dâvûd, Hz. Sü…
hak (D, -kkı
hak [ ja) huk. On yıl boyunca sorunsuz olarak kullanılan bir arazi üzerinde kazanılan mülkiyet hakkı. hakk-ı kazâ a. GLü ^ Yargı hakkı. hakk-ı mecrâ a. (^.^ jx) huk. İhtiyacı olan suyu getirmek için komşu gayrimenkulden su yolu geçirmek hak…
esmâ ve’l-künnâ
esmâ ve’l-künnâ ç.a. [Ar.ism ve künye’nin ç. b.] Hadis e ravîlerinin isimlerini ve künyen lerini araştıran ve inceleyen bilim dalı. m esnâ'u’s-sened a. üuJl flil) [Ar] Hadis biliminde, “sened” (bk bu madde) in baş ve son kısımlanenm haricin…
hukûk
İnsanların veya toplumların birbirleriyle olan ilişkilerini düzenleyen ve kamu gücü ile desteklenmiş zorlayıcı niteliklere sahip yaptırımlar bütünü için kullanılan terim. Bu yapısı üe hukuk, bireyin hak ve sorumluluklarını belirlerken özgür…
bikr
bikr a. (ji) [Ar.] (ç. b. ebkâr) fik. Cinsî münasebette bulunmamış kız veya kadın için kullanılan fıkıh terimi. Arapça “Erken gelmek, acele yapmak.” anlamında olan bu söz, “Her şeyin ilk ve orijin biçimi, cinsî açıdan el değmemiş veya evlen…
arz-ı mev'ûd
Allah’ın Hz. İbrahim’e ve onun soyundan gelenlere vermeyi vaad ettiği yer. Bu söz, “Ahd-i Atik’de “Ken'an” diyarı “Kitâb-ı Mukaddes”te “Mısır ırmağından büyük ırmağa, Fırat ırmağına kadar olan bölge” olarak tanımlanmıştır. Bu yer, Hz. İbrah…
Şîr-i Yezdân
“Allah’ın arslanı” anlamında Hz. Ali için kullanılan Farsça övgü unvanı. Cesaret, kahramanlık ve velâyet çağrışımları taşır.
ilm-i usûl-i hadîs
Gtuja. J^l |Jx) Hadislerin tasnifini, kısımlarmı ve çeşitlerini ele alan çahşmalar veya bu çahşmaların yapıldığı bilim dah. ilm-i usûl-i kelâm a. j^l jJx) Kur’ân-ı Kerîm’den ve hadislerden kelâm konularının nasıl çıkarılacağmı araştıran bil…
ibnüssebîl
İslâm’ın beş şartında biri olan “zekât” {bk. bu madd m verildiği yerlerden biri olara Kur’ân-ı Kerîm’in “Tevbe sur si, 9 / 60”nde ifade edilen v yolculuk sırasında muhtaç d ruma düşenleri anlatan bir t rim. Pek çok fakih, bu durum düşenleri…
velâ'u’l-hılf
(J ^i^ Yardımlaşma veya da nışma esasına dayalı hük yalanlık
hakk-ı civâr
Komşuluk hakkı olarak tanımlanan bu terim, hukukî niteliği yanında özellikle komşular ile iyi geçinmek, onlara zarar vermemek konularmda da dinî ve ahlâkî bir özellik taşımaktadır
esnâ'u’s-sened
üuJl flil) [Ar] Hadis biliminde, “sened” (bk bu madde) in baş ve son kısımlanenm haricinde olan, yani esas bölümü oluşturan kısım. n
r’in rağbet ve rehbet
“Arzu etme, ihlâs ile, C. yalvarıp yakarma.” anlamındaki “rağbet” sözü üe “Korkma, çekinme, endişelenme.” anlammnde, daki “rehbet” sözünün oluştur nisduğu bu terim, Allah’ı arzulama rma ve O’ndan çekinme kaygısı ola nan rak tasavvuf ehli ar…
ümmü’l-mü'minîn
Muhammed’in hanımları için kullanılmıştır
ehl-i bedir
Hicreitin ikinci yıhnda Müslümanlarla müşrikler arasında Beis dir adh yerleşim bölgesi çevi resinde meydana gelen Bedir a- Savaşı’na katılan ashaba verilen ad. Bunlar Bedrî olarak da adlandırılmış olup 313 kişi olduğu kaynaklarda zikreî) di…
hakk-ı mecrâ
İhtiyacı olan suyu getirmek için komşu gayrimenkulden su yolu geçirmek hakkı olarak tanımlanan bu terim, yukarıdan geçen ihtiyaç fazlası suyun ortak su kanallarma ulaştırma ve bu işler için küçük yollar veya kanallar yaptırma için kullanılm…
muvâlât
flk Sözlü anlamı, “Akrabalık bağların güçlendirme, yardımlaşma v dayanışma.” olan bu söz, din de ğiştiren bir gayrimüslimin bi Müslüman ile yaptığı mirasçıh sözleşmesi, bk. mevle’l-muvâlâ
cennetüT-me'vâ
“Sığınılacakyer.” an- A lammdaki bu söz, tasavvuf ehli arasmda Hz. Âdem’in içinde bulunacağı cennet olarak tanımlanmış ve terimleşmiştir
İslâm öz.a.ve
ÇoUJ) [< Ar. selâm ve silm] Dün yaya insanlığın hayrı için Hz Muhammed tarafından tebliğ edilen en son İlâhî Hak dinin adı. Kur’ân-ı Kerîm’e göre “İs lâm”, insanın kendisini yalmzca Allah’a adaması, yalnızca O’na kulluk ve ibadet etmesi, Mü…
y.Jl resim, -smi
Çu«J [Ar.] Osmanlı eisi, mâlî sistemi içinde genel olarak sal vergi için kullanılan terim. ları
Müte'âlî
Sözlük a lamı, “Şan, şeref, güç ve kuvv sahibi olmak.” biçiminde tanım lanan bu söz, “esmâ'ü’l-hüsn (Allah’ın güzel isimleri)dan olu “Pek yüce, ulu, kusursuz.” ifad siyle Kur’ân-ı Kerîm’de yirm yedi ayette Allah’a nispet ed mektedir. Bu isi…
menkûl
Url fik- İslâm hukukunda, “Bir yerden başka bir yere taşınabilen şey (para hayvan, elbise, kitap, mobilya v.b.) ” olarak tanımlanan terim
Muhkemât
Kur'ân-ı kerîmdeki mânâsı açık, meydanda olan, anlaşılabilen âyet-i kerîmeler. Muhkemin çoğulu. (Bkz. Âyet) Allahü teâlâ âyet-i kerîmede meâlen buyurdu ki: (Ey Habîbim!) Sana Kur'ân'ı, Allahü teâlâ inzâl etti (indirdi) . Onun bir kısmı muhk…
Zâtîhî
Arapça, kendi zatı sebebiyle vâcib (gerekli, lâzım olan) anlamında bir ibare. Cürcânî, bunu şöyle tanımlar: Yokluğu kesinlikle imkansız (mümteni) olan bir varlık olup, varlığı başkası sebebiyle değil, kendisindedir. Bu sebep-le yokluğunun i…