tarikat.orgARŞİVDE ARA
Ne arıyorsunuz?
Adlar, künyeler, açıklamalar ve kamusal başlangıç metinleri aranır. Üye tam metinler kamusal arama dizinine alınmaz.
2382 sonuç · toplam 3232 · “Kül” · 27/100
01vahdet-nâme
ed. Tasavvuf! edebiyatta mutasavvıf şairlerin Allah’a ulaşma veya yaklaşma konularmı şiirleştiren eserler için kullandıkları ortak ad.
Vâkıfe
Bilimsel bir konunun veya sorunun açılımı veya çözülmesi konusunda herhangi bir fikir ileri sürmeyen ya da yorum getirmeyen kimseler için kullanılan kelâm terimi.
Hacc-ı mebrûr
Usulüne uygun, günah ve gösterişten korunmuş, Allah katında kabul edilmiş hac. Haccın mebrûr oluşu yalnız menâsikin şeklen tamamlanmasına değil; helâl kazanç, kul hakkından sakınma, güzel ahlâk ve dönüşten sonra iyiliği sürdürme gibi işaret…
cemâ'at
Hadis biliminde, “Kütüb-i sitte” başlığı altmda hadis kitabı yazan ulemâyı ifade eden bu terim, özellikle Buhârî, Müslim, Ebû Dâvud, Nesâ'î, Tirmizî, İbn Mâce için kullanılmıştır.
Müzdelife
Kutsal topraklarda, hac mevsiminde, bili Arafat’tan inen Müslümanlarm in toplanarak zikir, dua ve vakfe ncı ile Allah’a yaklaşmalarından dolla layı bir araya geldikleri yere verilen ad. riat Müzill a. [Ar.] Sözlük anlamı, nah “Zelil, aşağıl…
cevdet
(oj^J [Ar.] Sözlük anlamı “iyi, güzel, olgun.” olan bu söz, hadis biliminde “sahih hadis” (bk. bu madde) karşılığında kullanılmıştır.
ceyyid
Sözlük anlamı “fyi, güzel” olan bu söz, hadis biliminde “sahih hadis” karşılığında bir terim. Bu söz, güvenilir râvder için “ceyyidü’l-hadîs” biçiminde de kullandmıştır. Ayrıca, “ceyyid”, “mahfûz, müstakîm, nebîl, sâbit, sâlih,” (bk. bu mad…
elestü
elestü cüm. [Ar.] “Değil miydi?” anlamında Allah’ın kullarına hitaben söylediği söz.
mn] müşebbihe
mn] müşebbihe a. [Ar.] İslâm gü tarihinde, Allah’ın sıfatlarını inbu sanın sıfatlarına benzeterek inân” san biçimli (antropomorfist) bir an tanrı düşüncesi yaratmaya çahşan bir akım için kullanılan terim. Bu inanca göre Allah’ın eli, n.” ko…
mârika
Dinden çıkanlar, ayrılanlar anlamında “Havâric” (bk. bu madde) veya “Hâricîler” (bk. bu madde) için kullanılan terim. m
edâ sigalan
edâ sigalan ol Hadis biliminde, bir hadisi başkasına rivayet ederken almış biçimine, tahammül yoluna uygun olarak kullanılan kahp ifadeler. Bu tür ifadeler sıklıkla şöyledir: semi'tu, haddesenâ, kuri’e aleyh, vecedtu vb.
uşâriyyât
(oÇjLM [Ar.] Hadis biliminde, herhangi bir hadisi kitabına alan bir hadis uzmanından başlayarak Hz. Peygamber’e kadar olan dönem içinde on ravî bulunan hadisler için kullanılan terim.
Nahl-i Tûr
Tûr’daki kutsal ağaç. Hz. Mûsâ’nın ilâhî hitaba mazhar olduğu vadi ve ağaç etrafında oluşan tasavvufî-edebî remizdir. Şiirde tecelli, nur ve doğrudan hitabın sembolü olarak kullanılır. Kur’ân’daki Nahl sûresiyle aynı kavram değildir.
ma'ûnet
(^y^ [Ar. J İslâm inan cına göre, bir müminin içinde 443 me'âd u bulunduğu sıkmtıdan çıkması û için Allah tarafından oluşturu / lan olağanüstü durumlar için ul kullanılan kelâm terimi. a
usûl ve fürû
usûl ve fürû a. fık. İnsanın ataları ve kendi sülbünden gelenleri için kullanılan fıkıh terimi.
reşen
(>iJ [Ar.] Hicrî takvimin recep, şaban ve ramazan aylarınm kısaltmalarından oluşan bu terim, Osmanh devleti döneminde kapıkulu askerlerine üç ayda bir verilen maaş için kullanılmıştır; bk. mevâcib
şeb-i arûs
şeb-i arûs a. [< F. şeb + Ar. arûs] (Düğün gecesi) Mevlevî tarikatının lideri olan Mevlânâ Celâleddin-i Rûmî (öl. 670 / 1273)nin İlâhî aşka kavuşmasını ifade eden ve öldüğü gece için kullanılan terim. Bu geceyi Mevlevîler, genellikle Kur’ân…
harem (II)
harem (II) a. t^) [Ar.] “Girişi, herkese açık olmayan, korunmuş, saygın veya kutsal yer.” anlamında olan bu söz, Mekke ve Medine çevresindeki belirli bölgeler için kullanılan bir terim. Bu bölgelerin “harem” olarak adlandırılması, buralarm…
aleyküm
aleyküm cüm. [< Arala (harf-i cerr) + küm (birinci çok luk zamiri)] “Selâm sizin üzerini ze olsun.” anlamında kullanılan bir söz.
lyâl
Bir kimsenin ızt bakmakla yükümlü bulunduğu eşi, çocukları, anne ve babasmdan oluşan aile bütünlüğü için kullanılan bir terim.
Ma'bûd
a'bûd a. (j^) [Ar.] Kendisine ibadet edilen varlık. Bu terim, hem batıl hem de Hak için kullanümaktır. Batıl olanlar, put, ateş veya şeytan olabilirken Hak tanrı tektir; o da evreni yaratan yüce Allah’tır.
dânâ
Sözlük anlamı, “Bilen, bilici” olan bu terim, tasavvuf dünyasında “insân-ı kâmil” (bk. bu madde) için kullanılmıştır.
âşûrâ
Değişik din ve u mezheplerce kutsal sayılan muiharrem ayının onuncu günü. r Arapça “on” sayısı ile ilgili “aşr” âveya “âşir” kökünden bir söz rolduğunu savunanlar yanmda n, bu dilde “fâ'ûlâ” vezninin buü lunmadığmı, bundan dolayı da ü bu sö…
arz (II)
arz (II) a. [Ar.] Sözlük anlamı “sunmak, göstermek” olan bu söz, İslâmî bilimlerde hadislerin karşılaştırılması ve hocanm onayma sunulması işlemi için kullanılan bir terim.