Ara
Menü

Tasavvuf Sözlüğü

İslâmî ve tasavvufî terimleri birden fazla temel kaynaktaki açıklamalarıyla birleştiren; konu, alfabe ve kaynak katmanlarıyla düzenlenmiş yaşayan sözlük.

TÜMÜABÇDEFGĞHIİKLMNÖPRSŞTÜVYZ

15 temiz madde bu görünümde hazır.

Dil ve Genel Kültür

Kâ'imiyye

şîa inancın k da, on iki imam düzenini benimseyen Şiî mezhebinde “isnâaşeriyye” (bk. bu madde) fırkası içinde on ikinci imam için kullanılan “kâ'im” sözünü ve unvanını benimsemelerinden dolayı bu cemaate verilen ad.

Dil ve Genel Kültür

Kâbe-i şerif

Mekke’deki Mescid-i Harâm’ın merkezinde bulunan kutsal yapı ve Müslümanların kıblesi. Tasavvuf şiirinde arınmış insan kalbi “mânevî Kâbe” mecazıyla anılabilir.

Dil ve Genel Kültür

Kâbeteyn

“İki Kâbe” anlamında Kâbe ile Mescid-i Aksâ’yı birlikte anan ifade. İslâmî metinlerde iki kutsal mabedi ve bunların temsil ettiği Mekke–Kudüs hattını belirtir.

Dil ve Genel Kültür

Kādî’l-hâcât

İhtiyaçları gideren ve dilekleri hükme bağlayan anlamında Allah için kullanılan dua ifadesi. Kulun ihtiyacını Allah’a arz etmesini anlatır.

Dil ve Genel Kültür

Kadirîlik

Kādiriyye maddesine bakınız.

Dil ve Genel Kültür

Karâbet

Akrabalık, hısımlık ve yakınlık. Nesep, evlilik veya mecazî/mânevî bağ yoluyla oluşan yakınlığı ifade edebilir; hukukî sonuç bağın türüne göre değişir.

Dil ve Genel Kültür

Katliam

Çok sayıda insanın topluca ve hukuka aykırı biçimde öldürülmesi. Soykırım ise belirli bir grubu yok etme kastı arayan daha özel bir uluslararası hukuk suçudur.

Dil ve Genel Kültür

Kavs-i suûd

Yükseliş yayı. Tasavvufî kozmolojide varlığın maddî çokluktan ruhânî ve ilâhî yakınlık mertebelerine dönüşünü anlatır; kavs-i nüzûlün karşılığıdır.

Dil ve Genel Kültür

Kerbelânâme

Kerbelâ Vak‘ası’nı, Hz. Hüseyin’in şehadetini ve Ehl-i beyt’in mâtemini anlatan manzum veya mensur eserlerin ortak adı. Muharrem ve mersiye geleneğinde okunur.

Dil ve Genel Kültür

Ketebe kaydı

Yazma eserin sonunda müstensihin adını, yazım yerini ve tarihini bildiren kayıt. Genellikle “ketebehû” ifadesiyle başladığı için bu adla anılır; kolofon niteliğindedir.

Dil ve Genel Kültür

Kırân haccı

Aynı ihram içinde umre ile haccı birlikte eda etme biçimi. Kırân haccı yapan kişi, hac menâsikini tamamlar ve ilgili kurban yükümlülüğünü yerine getirir.

Dil ve Genel Kültür

Kıyâm-ı Ramazan

Ramazan gecelerinde kılınan nâfile gece namazı; teravih. Cemaatle veya tek başına eda edilebilir.

Dil ve Genel Kültür

Kıymeteyn

Altın ve gümüş; klasik para ve zekât hukukunda değer ölçüsü kabul edilen iki maden. “İki kıymetli şey” anlamındaki çoğul ikili ifadedir.

Dil ve Genel Kültür

Kütüb-i erbaa

“Dört kitap” anlamındaki terim. Şiî hadis literatüründe el-Kâfî, Men lâ yahduruhü’l-fakīh, Tehzîbü’l-ahkâm ve el-İstibsâr adlı dört temel derlemeyi ifade eder.

Dil ve Genel Kültür

Kütüb-i tefâsîr

Tefsir kitapları; Kur’ân âyetlerini açıklayan eserler. Rivayet, dirayet, işârî, fıkhî ve dil ağırlıklı farklı tefsir türlerini kapsar.