Niyaz

Dua, yalvatma, tevazu gösterme, selam, himmet, baş kesmek.

Ehl-i niyaz.
Unf ile halkı kapından sürme
Kimseye dâmen u dest öptürme
Nâbi
Niyaz ayini — Niyaz mukabelesi Mevlevilikte semâ ayini bittikten sonra semâ
etkisinde kalan ve coşan kimselerin isteği üzerine yapılan ek semâ; mukabelenin
istek üzerine uzatılması. “Derviş huzur-ı mürşide vardıkda mürşidini hak bilerek
i eee ee

Nun m AN
hayır himmet talebi için yüzünü gözünü yerlere sürerek niyaz etmek adab-ı
tarikattendir... Inhina ederek şeyhin el, diz ve eteğin tutmak ve öpmek” (AM
220). Niyaz ve niyaz ayini bazen müridin şeyhine secde etmesi şeklini de almışür. Bkz. Naz.

Niyaz penceresi Türbelerde, önünde dua edilen ve yatırın kabri üzerindeki sandu-

kanın görüldüğü pencere.

1. “Allah’a yalvarma, yakarma, dua.” anlamında bir tasavvuf terimi.
2. Bazı büyük tarikatlerde dervişlerin yolca kendilerinden büyük olanlara gösterdikleri bağlüık.
3. n Mevlevi ve Bektaşî geleneğinde Allah’ın huzurunda kula özgü âşığm makamı anlamında kuln lanılan terim.

Yalvarma, yakarma, dilekte bulunma, isteme.

Bütün hamd ve senâlar Allahü teâlâya mahsustur. O'na hamdeder, O'ndan yardım dilerim. O'ndan af niyâz eder, O'na inanırım, O'na güvenirim. Hidâyeti Allahü teâlâdan bekler; sapıklık, düşüklük, şüphe ve basîretsizlikten O'na sığınırım. Allahü teâlânın istikâmet (doğruluk) nasîb ettiği kimse, dosdoğru yol alır. O'nun saptırdığı kimse ise, ne bir dost ne de bir rehber bulabilir... (Hazret-i Ebû Bekr)

Farsça, yalvarma demektir. Mevlevî mukabelesi sona ermekteyken, biraz daha uzamasını istemeye niyaz denir. Şeyhe saygılı olmak, elini öpmek, eteğini tutmak ve müridin şeyhin huzurunda, boynunu bükerek ondan himmet istemesine de niyaz denir. Müridlerin bağlı oldukları tarikat usûlüne göre, şeyhlerinin huzuruna çıkması niyaz olarak tanımlanır. Her tarikatın kendine göre niyaz metodu vardır. Mesela, Mevleviler, sağ eli sol, sol eli sağ omuza koyup, sağ ayağın baş parmağı ile, sol ayağın baş parmağı üzerine basarak, hafifçe eğilir ve niyazda bulunurlardı. Buna “Niyaza Durmak” denirdi.