Ara
Menü

TASAVVUF SÖZLÜĞÜ

ذ

Nazar ber-kadem

نظر

نظر

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü

Süleyman Uludağ, Tasavvuf Terimleri Sözlüğü · Süleyman Uludağ

نظر ~_ قد م)

  1. Önüne bakmak, ayakların üzerine bakmak. 2. tas. Nakşilikte kalbinin huzuru ve içteki sükun hali bozulmasın diye sâlike lüzumsuz bakışlardan sakınarak önüne bakması tavsiye edilir (NR 62). İlk süfilerden itibaren gereksiz bakışlardan sakınmak tasavvufi bir esastır. Süfinin ayağına bakması daha ileriyi ve geleceği düşünmemesi anlamına da gelir. Zira sûfî, hal adamıdır. Bkz. İtrâk-ı re's, Fuzül. Naz ehli Hakk’a nazı geçen, Hakk’a karşı nazlanan veli. Naza idlâl, arbede ve ayn-i tahakküm de denir. Naz ehli yüce Mevlâ ile gayet samimi, her türlü resmiyetten ve kayıttan uzak sohbet eder ve ona içlerini dökerler. Bu hal içinde Yünus Allah’a şöyle hitap eder: Sen temâşâ kılasın ben hod yanam Hâşâ li'llah senden ey Rabbu'l-enâm Hallâc'dan söz ederken: Oda yandırdın külün savurdun Öyle mi gerek seni seveni der Cüneyd Bağdâdi “Üns ehli münâcât esnasında öyle sözler söyler ki, halk bu sözleri küfür sayar,” der (Gi 1v:331-334). Attâr, Râbia'nın naz niteliğindeki birçok sözünü nakleder (ATE 87, 627; İFM 11:684; HTS 253). Eşikte niyaz, huzurda naz edilir. Niyaz aptes almaya, naz namaz kılmaya benzer. Bkz. Arbede. Hadden ziyâde etme tegâfül niyâzıma Cânâ meseldir âşıkı çok naz usandmr Fehm-i Kadim Nefha Bir süfinin “dirisine su vermez, ölüsünü suya verir,” demesi gibi (cn 315). Nefesi. ar, (نفس) 1. Soluk, enfas. 2. tas. a Gaybın latifeleriyle gönülleri ferahlandırma. Vakt, hal, nefes sıralamasında vakit sahibi mübtedi, hal sahibi orta, nefes sahibi müntehi sayılmıştır. Gönül ehli için vakit, ruh sahibi için hal, sır sahibi için nefes bahis konusudur. b Rahmani (ilâhî) nefes. Ayn olarak a'yâna yayılmış genel varlık ve varlıkların suretlerini taşıyan heyula. İnsanın nefesi esas itibariyle aynı olduğu halde boğaz, ağız, dil ve dudakların çeşitli hareketleriyle nasıl farklı ses ve sözler haline giriyorsa, aslında bir ve aynı olan vücut da mazharlara göre o şekilde farklılık gösterir (cr; Kı). Harf varlık ilişkisi buna bağlıdır. Rahmani nefese külli heyula, rikk-1 menşur ve kitab-ı mestur da denir (sm). c Bektaşi-Alevilerin inanç ve düşüncelerini dile getiren şiirler, deyiş. Uyan ne yatarsın şafak söküldü Hep niyazlar tamam olur sabahta Hakk'ın divânına cümle dizildi Mü'minler maksüdun bulur sabahta d Dem; velilerin 502, ses ve soluklarıyla muhatapları üzerinde meydana getirdikleri tesir. Ermişlerin soluklarında karşılarındaki kişileri etkileyen ruhi ve manevi güç. Kalpteki ateşi söndürmesi için Hakk'ın kalbe gönderdiği revh (ferahhk, rahatlık, rüzgâr) (İFM; ARŞ 328). Bkz. Deyiş. Sür-i İsrâfil'e benzer evliyanın nağmesi Bir nefeste nice yüzbin mürde diller can bulur 1. H. Bursevi Nefes etmek Okuyup üflemek. Keskin nefes: Etkili söz, ermişin tesirli olan ruhaniyeti.
  2. Soluk, enfas. 2. tas. a Gaybın latifeleriyle gönülleri ferahlandırma. Vakt, hal, nefes sıralamasında vakit sahibi mübtedi, hal sahibi orta, nefes sahibi müntehi sayılmıştır. Gönül ehli için vakit, ruh sahibi için hal, sır sahibi için nefes bahis konusudur. b Rahmani (ilâhî) nefes. Ayn olarak a'yâna yayılmış genel varlık ve varlıkların suretlerini taşıyan heyula. İnsanın nefesi esas itibariyle aynı olduğu halde boğaz, ağız, dil ve dudakların çeşitli hareketleriyle nasıl farklı ses ve sözler haline giriyorsa, aslında bir ve aynı olan vücut da mazharlara göre o şekilde farklılık gösterir (cr; Kı). Harf varlık ilişkisi buna bağlıdır. Rahmani nefese külli heyula, rikk-1 menşur ve kitab-ı mestur da denir (sm). c Bektaşi-Alevilerin inanç ve düşüncelerini dile getiren şiirler, deyiş. Uyan ne yatarsın şafak söküldü Hep niyazlar tamam olur sabahta Hakk'ın divânına cümle dizildi Mü'minler maksüdun bulur sabahta d Dem; velilerin 502, ses ve soluklarıyla muhatapları üzerinde meydana getirdikleri tesir. Ermişlerin soluklarında karşılarındaki kişileri etkileyen ruhi ve manevi güç. Kalpteki ateşi söndürmesi için Hakk'ın kalbe gönderdiği revh (ferahhk, rahatlık, rüzgâr) (İFM; ARŞ 328). Bkz. Deyiş. Sür-i İsrâfil'e benzer evliyanın nağmesi Bir nefeste nice yüzbin mürde diller can bulur 1. H. Bursevi Nefes etmek Okuyup üflemek. Keskin nefes: Etkili söz, ermişin tesirli olan ruhaniyeti.
  3. H. Bursevi Nefes etmek Okuyup üflemek. Keskin nefes: Etkili söz, ermişin tesirli olan ruhaniyeti.

İlgili maddeler

Sözlüğe dön